Berlin Alexanderplatz opnieuw uitgebracht

Fans van ’Berlin Alexanderplatz’ kunnen hun hart ophalen. De ruim vijftien uur durende mammoetproductie van Rainer Werner Fassbinder is gerestaureerd, digitaal. Het betekent dat we de roemruchte literatuurverfilming – naar de gelijknamige, door de nazi’s verboden grotestadsroman van Alfred Döblin – binnenkort weer in het filmtheater kunnen verwachten, en eindelijk ook op dvd. 2007 is Döblins 50ste en Fassbinders 25ste sterfjaar. Met een fonkelnieuwe ’Berlin Alexanderplatz’ worden schrijver en regisseur mooi gememoreerd.

De galapremière van ’Berlin Alexanderplatz Remastered’ was deze week op de Berlinale. Juliane Lorenz (50), Fassbinders voormalige editor, en tegenwoordig president van de Fassbinder Foundation, verzamelde voor de feestelijke gelegenheid tal van oud-medewerkers onder wie Fassbinder-sterren Barbara Sukowa (57) en Hanna Schygulla (63), evenals Günther Lamprecht (77) die 27 jaar geleden de schitterende hoofdrol van Franz Biberkopf speelde.

Biberkopf werd een begrip in 1980, toen de 13-delige serie (plus epiloog) door de Duitse televisie werd uitgezonden, en ietsje later ook door de VPRO. Biberkopf is de man die ontslagen wordt uit de gevangenis. Hij heeft vier jaar vast gezeten omdat hij zijn vriendin met een slagroomklopper heeft geslagen, en gedood. Biberkopf wil zijn leven beteren, maar als hij in het Berlijn van de jaren twintig arriveert, merkt hij dat er geen werk voor hem is, dat niemand hem nodig heeft. Franz raakt in een depressie. Hij klaart weer op. Hij raakt in de ban van een zekere Reinhold. Of deze man deugt, weet hij niet.

Het leidmotief van Döblins roman luidt: ’Verflucht ist der Mensch der sich auf andere Menschen verlüsst’, en Fassbinder is vooral geroemd om de menselijke manier waarop hij Döblins wereld vol pooiers, hoeren en boeven verbeeldde. Op schrijfster Susan Sontag maakte Fassbinders epische verfilming een enorme indruk. Als Sontag een bedelaar op straat zag lopen, moest ze altijd denken aan Franz Biberkopf. De film veranderde haar blik op mensen.

Sontag schreef ook een mooi essay over ’Berlin Alexanderplatz’ dat straks weer beschikbaar komt in een catalogus bij een tentoonstelling waar het kroonjuweel van de Duitse televisiegeschiedenis in afzonderlijke delen of in een ’loop’, dus vijftien uur achter elkaar, kan worden bekeken. In Berlijn was die ’loop’-ervaring afgelopen zondag al mogelijk, in de Volksbühne am Rosa-Luxemburg-Platz. In Nederland gaat het Filmmuseum de honneurs waarnemen, in het voorjaar.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden