’Berlijnse muur’ deelt de stad Rafah in tweeën

Nadat Hamas de grensversperringen omverhaalde, bouwt Egypte nu een eigen muur langs de grens met de Gazastrook.

Drie meter hoog, twee meter breed en voorzien van moderne apparatuur. De grensovergang bij Rafah, tussen Egypte en Gaza is hermetisch afgesloten. Het ijzeren hekwerk dat Hamas in januari opblies staat ook weer, waardoor er een niemandsland is tussen de grensovergangen die het Egyptische en Palestijnse deel van de stad scheiden.

Rond de nieuwe stenen muur die sinds enkele weken oprukt langs de tien kilometer lange grens met Gaza krioelt het van soldaten, politieagenten en onbenoemde functionarissen. Om de honderd meter zijn uitkijkposten. Op daken van woonhuizen, nog geen vijftig meter van de muur, staan scherpschutters.

Honderdduizenden Palestijnen stroomden Egypte binnen nadat Hamas de oude grensovergang opblies. De wegen naar de grens bezweken onder het gewicht van de Palestijnse massa die zich in Egypte te buiten ging aan producten die niet meer te krijgen waren in de Gazastrook. De vuilnis die de Palestijnen achterlieten, ligt nog steeds langs de stoffige hoofdstraat van (Egyptisch) Rafah.

Sinds de machtsovername van Hamas in Gaza probeert Israël de militante islamitische organisatie met een boycot op de knieën te dwingen. De grensdoorbraak, die door Hamas als een overwinning werd gevierd, was voor de inwoners van Gaza een ’adempauze’, aldus Ashraf Ajoeb, leraar en prominent lid van de socialistische Tagammu Partij in het nabijgelegen Al-Arish. Na twaalf dagen, rekening houdend met de overweldigende publieke steun voor de Palestijnen in eigen land, sloot Egypte de grens geleidelijk aan.

Voor Ajoeb is de muur rond Gaza, waar Egypte nu het laatste stukje van bouwt, niet anders dan de Berlijnse muur. „Rafah is doormidden gehakt. Dezelfde families wonen aan weerzijden van de muur.” Dat de grens weer dicht is, en dat de muur werd gebouwd, is volgens Ajoeb te danken aan Amerika, die het ’criminele’ Israëlische beleid klakkeloos steunt. Egypte is, na Israël, de grootste ontvanger van Amerikaanse financiële en militaire steun in de regio.

Op aandringen van Israël heeft Egypte de controle op de smokkel in het grensgebied opgevoerd, wat deze week leidde tot de vernietiging van zes tunnels die werden gebruikt om onder meer wapens Gaza in te loodsen. De afgelopen weken waren er diverse confrontaties tussen Israël en Hamas. Honderdtwintig Palestijnen en vijf Israëli’s kwamen om.

Egypte leidt de onderhandelingen tot een staakt-het-vuren tussen Israël en de militante Palestijnse beweging. „Wij zijn de enige die met alle partijen om de tafel kunnen zitten”, verklaart Hossam Zakki, de woordvoerder van het Egyptische ministerie van buitenlandse zaken. Israël, de VS en Europa beschouwen Hamas als een terroristische organisatie en weigeren directe contacten met de militante Palestijnse groepering.

De suggestie dat Israël geleidelijk de verantwoordelijkheid voor Gaza bij Egypte neerlegt, wimpelt Zakki af. „De bezette gebieden blijven de volledige verantwoordelijkheid van de bezetter. Ook al heeft die zich teruggetrokken.”

Egypte heeft de afgelopen jaren een deel van de energievoorziening van Gaza op zich genomen, en laat sinds enkele weken gewonden uit het belegerde gebied toe op haar grondgebeid. Het ziekenhuis van Rafah, aan de Egyptische kant, is de eerste stop. De wachtkamers zijn gevuld met Palestijnen. De granaatscherven uit de heup van Bassem Mahmoud (39) uit Khan Joenis spelen weer op. Twee jaar geleden lag hij ervoor in een Israëlisch ziekenhuis. „Liever in Egypte”, zegt hij vastbesloten vanuit zijn bed in een kale behandelkamer. Hij is dankbaar, maar verwacht verder niet veel van de Egyptenaren. „Iedereen heeft ons in de steek gelaten. Er is helemaal niets meer in Gaza.”

De gelatenheid waarmee hij antwoordt verdwijnt als de rol van Hamas ter sprake komt. „Zonder Hamas zou het nooit zover zijn gekomen. Hamas is een stelletje leugenaars die de islam misbruiken om macht te vergaren.” De andere patiënten in de kamer knikken. „Ze terroriseren hun eigen mensen.”

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden