Bergen barst van de kunst

Bijna elk hoekje van het Noord-Hollandse Bergen ademt kunst uit. Een speciale wandeltocht langs galerieën en beroemde huizen.

Wat is dat toch met het Noord-Hollandse Bergen? Het weer lijkt er altijd mooier dan elders. Ook in de herfst zijn de terrassen gevuld. Het dorp is beroemd geworden door de kunstenaars die zich er vestigden en de Bergense school vormden. Ze kwamen af op het speciale licht, en nog steeds komen kunstenaars naar de plaats verscholen achter het duin voor dat beroemde licht.

Bergen is tegenwoordig ook de plaats waar de thrillers van Saskia Noort zich afspelen en de MPV’s gestaag voortkruipen door de hoofdstraat, op weg naar de boodschappen. Het kan druk zijn in het centrum, waar het iedere zondag koopzondag is. Maar even buiten het centrum lijkt de tijd soms stil te staan en is het dorp even zoals het zijn moet. Voor slagerij Piet van Wonderen staat de fiets van de slagersjongen met een grote rieten mand voorop. Er is weinig fantasie voor nodig om bij het vallen van de avond de jongen met een mand vol vleeswaren over de keien te zien wegfietsen.

Kunst is nog steeds de trots van Bergen. De VVV heeft daarom een speciale kunstwandeling uitgezet langs galerieën en beroemde huizen. We passen de route wat aan, want het begin draait wel erg rond in het overvolle centrum. We beginnen met een rondje om de Ruïnekerk midden in Bergen waar ook het beeld staat dat Mari Andriessen maakte van Adriaan Roland Holst. Behalve kerkdiensten worden hier regelmatig concerten gehouden. Naast de kerk de schatkamer van Bergen, museum het Sterkenhuis, met onder meer een fraaie verzameling kostuums. Naast het Sterkenhuis is kunsthandel Bernard van Welsenes gevestigd.

In de dorpsstraat vinden we galerie ZINC, waar vooral hedendaagse kunstenaars exposeren. Rechtsaf, op de hoek met de Antoniusstraat, is de galerie van Frits Hardon. Hij werkt veel met glas-in-lood maar maakt ook objecten door glas te smelten. Rechtdoor naar de Koorlaan, die overgaat in de Klooster en later Lijtweg, en aan het einde rechtsaf de Nesdijk op. De villa’s aan de Nesdijk hebben een schitterend uitzicht over het weiland, met op de achtergrond de duinen. Op nummer 7 staat het voormalige woonhuis van de dichter Adriaan Roland Holst. De laatste jaren voor zijn dood bracht de dichter door in een verzorgingshuis in Bergen. Nesdijk nummer 7 schonk hij aan zijn geliefde, een buurvrouw. Tegenwoordig wordt het huis soms ter ter beschikking gesteld aan schrijvers en dichters – zoals Hafid Bouazza, Joost Zwagerman en Ellen Ombre.

Bij de Meerweg slaan we af naar links, richting het meest bijzondere deel van de wandeling. Park Meerwijk (bij de Lijtweg even naar rechts en dan eerste links) bestaat uit een groep van zeventien villa’s en werd door een groep architecten gebouwd volgens de Amsterdamse school. De villa’s met hun rieten daken en bijna exotische vormen doen vaak meer aan boten dan aan huizen denken. Het Meezennest-Meerlnhuis is het enige huis van de vrouwelijke architect Margaret Kropholler dat intact is gebleven hier. Het andere, de Beukenhoek, is na een brand zo opgeknapt dat het veel van de oorspronkelijkheid verloor. Het Meezennest-Meerlhuis bestaat uit twee gespiegelde huizen. Het is duidelijk te herkennen aan de twee hoge schoorstenen naast de voordeur. Naast de deur zijn drie vakjes in de muur uitgespaard, vogelvoederplaatsjes die vanuit het huis te vullen zijn. Op nummer 1 staat de Ark van J.F. Staal, met het tuinhuisje waarvan het dak tot vlak boven de grond afhangt.

Via de Maasdammerlaan komen we bij museum Kranenburgh, het vroegere woonhuis van burgemeester Van Reenen. Ook Lucebert heeft hier een tijd gewoond. Sinds 1993 is de villa een museum waar veel werk uit de Bergense school wordt getoond in wisselende tentoonstellingen. Er is ook een fraaie beeldentuin met onder meer werk van Ingerid Opstelten.

Voor horecagelegenheden hoef je nu alleen nog de Hoflaan in te slaan naar het centrum, maar de liefhebber kan ook de andere kant op lopen, richting de Eeuwigelaan. Bij de Mosselenbuurt naar links tot de Buerweg. Hier stonden de atelierwoningen van een paar van de beroemdste Bergense kunstenaars: Leo Gestel woonde op nummer 4, Gerrit van Blaaderen op 21 en Charley Toorop op 19. De huizen hebben hoge ramen voor de lichtinval.

Terug in het centrum gaan we nog even langs het beeld dat Emo Verkerk maakte ter ere van Lucebert op het plein voor de VVV, in opdracht van het Bert Schierbeek fonds. Dit fonds stelt ook het A. Roland Holst-huis ter beschikking aan schrijvers. Naast de VVV staat het kunstenaarscentrum Bergen, dat ook als kunstuitleen fungeert. Je hoeft niet in Bergen te wonen om hier kunst te lenen. Een goed idee want een beetje hebberig word je wel van Bergen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden