Beren van stand

Design is een toverwoord, geen keurmerk. Hoed u voor alles waar design voor staat. Design-vazen, -schalen, -armbanden of -kaarsen zijn niet wat ze beweren te zijn, althans die kans is groot. De mens schijnt een onstilbare behoefte aan prullaria te hebben en kunstenaars of designers lijken nooit te beroerd te zijn om die spullen te versieren. Het einde van het jaar laat altijd een hausse in semi-designproducten zien.

Als trouwe 'relatie' van bedrijf X kun je zomaar (on)aangenaam verrast worden met een horloge of stropdas van een bekende kunstenaar, een plastic vaas met veel vorm ('design') of een grote glazen wandklok met handtekening van een bekende Nederlander. Er zijn musea, die drijven op de verkoop van kunst-marketingproducten uit de museumwinkel en er zijn bedrijven die handelen in kunst met een streepjescode.

De Duitse firma Ritzenhoff is zo'n bedrijf, zij produceren design-glazen en -asbakken van gerenommeerde ontwerpers en kunstenaars als Alessandro Mendini, David Palterer en Marte Roling en van een heel legioen mij onbekende kunst-sterren. De producten hebben weinig met design te maken omdat de ontwerpers slechts een dessin op een bestaand product hoeven te plakken. We zouden dus eigenlijk over 'dessin-producten' moeten spreken.

Nieuw in de collectie van Ritzenhoff is de designbeer. Achtennegentig jaar na de eerste Steiff-beer kunnen we onze kinderen nu verrassen met een Mendini-beer of een Gili-beer. Arme verwende designkinderen, wat moeten jullie ermee? Welk kind zal vallen voor een beer met een leuk dessintje? Een teddybeer is veel meer dan dat. Thuis hadden wij Vuilbuik de Vunsbeer, bij ons in de familie een legendarisch figuur. Hij heeft misschien niet de status van een Winnie the Pooh, Paddington, Bruintje Beer of Olivier B. Bommel maar de herinneringen aan Vuilbuik zijn ons er niet minder om. Ik zie hem nog aan het waslijntje boven het bad nadruipen van een zoveelste wasbeurt. Hierna kwam Beer. Beer hoefde geen naam, Beer was de beer aller beren, een beer uit duizenden. Een beer die altijd luisterde en nooit plaagde, die met twee stemmen kon spreken en ruzie met zichzelf kon krijgen en een beer die er altijd was. Hij was sekseloos, met een neiging naar het manlijke. Hij was een reislustig type, moest altijd mee, en avontuurlijk was hij ook want wij raakten hem nogal eens kwijt. Hij was een gewone, volkse beer, geen familie van Steiff. Hij was gevuld met stro en zijn pluche vacht was vaal en snel kaal. Zo'n beer, zo'n oermodel van geborgenheid, wens je ieder kind toe. Warenhuizen en speelgoedwinkels puilen uit van de knuffeldieren en teddyberen. Kinderkamers vullen zich met aapjes, hondjes, slangen, varkentjes en pinguïns maar de kans op het treffen van zo'n beer is klein, ondanks het grote aanbod.

De dessin-beren van Ritzenhoff zullen daar niets aan veranderen, ze zijn niet meer dan een grapje voor snobs. De ontwerpers maakten zich er bovendien erg makkelijk van af. Over het algemeen gebruikten ze een standaardbeertje om hun decoratieve lusten op bot te vieren. Alleen een zekere Tassilo von Grolman veranderde de beer wezenlijk in een drakenbeer. De andere beren, met koeien- of luipaardendessin, met psychedelische Memphis kleurtjes, met tattoo's of bijen bedrukt, in ruimtepak of koningsmantel, zullen waarschijnlijk niet veel kinderenharten kunnen veroveren. In de berenperiode zijn kinderen namelijk gelukkig nog geen snobs.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden