Berechting 'kindsoldaat' pijnlijk voor Obama en voor Canada

amsterdam – Met zijn 23 jaar is Omar Khadr geen kind meer, maar een kindsoldaat is hij nog wel, vinden zijn advocaten.

Gisteren begon in het Amerikaanse kamp Guantánamo Bay op Cuba het proces waarin hij levenslang kan krijgen voor het gooien van een handgranaat die een Amerikaanse soldaat doodde. Hij was toen 15 jaar.

Guantánamo Bay passeerde daarmee een voor president Barack Obama pijnlijke mijlpaal. Hij had beloofd het afgelopen januari te sluiten, maar het Congres verhinderde dat. Dus werd gisteren de jury van vijf officieren gekozen voor het eerste proces tegen een ontkennende verdachte van oorlogsmisdaden.

Obama stelde wel de regels bij, zodat de verdachten een eerlijker kans krijgen dan onder de vorige president, George W. Bush. Volgens verdedigers van de ’militaire commissies’ hebben de verdachten voordeel bij het feit dat rechters en juryleden militairen zijn. Die begrijpen beter hoe het toegaat op het slagveld. Maar vele juristen en mensenrechtenorganisaties vinden dat de commissies nog steeds niet aan algemeen erkende eisen voldoen.

Hoe anders het in Guantánamo toegaat bleek maandag, toen de straf werd bepaald voor een andere verdachte, Ahmed Mahmoed al-Kosi. De vijftigjarige Soedanees, die voor Al-Kaidaleider Osama bin Laden de boekhouding deed en het eten klaarmaakte, bekende steun aan terrorisme en hoefde dus alleen gevonnist te worden.

Dat is gebeurd, maar hoeveel jaar hij kreeg, blijft voor de buitenwereld geheim. Waarom, dat is ook geheim. Mogelijk speelt de nationale veiligheid een rol, maar volgens de aanklagers is het ook ’in zijn eigen belang’. Persbureau AFP meent te weten dat Al-Kosi tussen de 12 en 15 jaar kreeg. Volgens tv-station Al-Arabia zijn het er hooguit twee.

Omar Khadr kreeg maandag een tegenslag te verwerken. Nog voor de eerste zittingsdag besliste de rechter in zijn proces, kolonel Pat Parrish, dat de bekentenis die hij eerder aflegde als bewijs mag worden aangevoerd. Ondanks getuigenissen dat hij al werd ondervraagd toen hij zwaar gewond gevangen was genomen en dat hij bekende na mishandeling, slaapgebrek en het dreigement dat hij naar een gevangenis zou worden gestuurd waar hij door velen verkracht zou worden.

Behalve voor de regering-Obama is de berechting van Omar Khadr ook pijnlijk voor de regering van Canada, waar hij werd geboren en woonde tot zijn vader, een belangrijk lid van Al-Kaida, hem meenam naar Pakistan en later Afghanistan. Canadese rechters hebben telkens geoordeeld dat Canada voor hem op moet komen. In januari bevestigde het Hooggerechtshof van het land dat unaniem. Maar het ging net niet zo ver dat het de regering ook opdroeg om de uitlevering van Khadr te vragen. En dat gebeurde ook niet.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden