'Beoordelingen zijn eng, want je vak dat ben je zelf'

Het eeuwige gevecht met het publiek. ,,Altijd als ik opga, zeg ik tegen mezelf: je bent de geweldigste actrice die er is, je kúnt het. Het publiek is de vijand, je moet hem neermaaien. Dat geeft me een drive. Alleen dán gaat het.''

Het is het sluitstuk van een anderhalf uur durend ritueel dat begint met ontspanningsoefeningen op de grond in de kleedkamer en eindigt met een welgemeend 'fuck you' voor de nog lege zaal. Terzijde van het podium prevelt ze tenslotte bedankjes. Dat het zo'n prachtig stuk is, dat de anderen zo goed spelen.

Actrice Hadewych Minis is verslaafd aan rituelen. Ze geven houvast en de kracht om zich te concentreren. In november en december stond ze vijf weken lang op de planken in Maastricht, als Lea, de gelukkige huisvrouw. Een yuppie-achtig wezen dat, wanneer ze een kind krijgt, langzaam naar de waanzin afglijdt. Werd het gelijknamige boek van Heleen van Royen nog uiterst gemengd ontvangen, hier was de verzamelde toneelkritiek eenstemmig van oordeel dat de bewerking door regisseur Léon van der Sanden voor theatergroep Het Vervolg, wél doel trof. Door het noodgedwongen schrappen van een hoop ballast, maar vooral ook door het spel van Minis, die, zo meldden ongeveer alle recensenten, de voorstelling droeg.

Vierentwintig is ze, koud anderhalf jaar van de academie en nu al speelde ze drie hoofdrollen in volwassen, zij het kleine theaterproducties. Of eigenlijk vier; deze maand toert ze door het land als een van de twee hoofdrolspelers van 'Wild Grrrl', een rol die ze overnam van Ricky Koole die elders verplichtingen had. Telkens weer krijgt ze juichende kritieken. Journalisten noemden haar 'een dijk van een actrice'.

Je moet inmiddels wel naast je schoenen lopen.

Ze schrikt overeind. ,,Natuurlijk niet!'' En legt uit hoe het zit met haar en de recensies, hoe zenuwachtig ze is voor een première. ,,Ik vind het heel precair, steeds weer die beoordelingen. Want je vak, dat ben je zelf. En als er staat 'Minis, een groot en veelbelovend talent', heb ik het idee dat ik de mensen moet beloven dat ik volgende keer weer zo goed speel en ik weet niet of dat lukt. Ik ben alleen maar bang dat ik het al gehad heb, dat het voorbij is.''

Ze is zeker en onzeker tegelijk, zegt ze. Extreem naar beide kanten. Uiterlijk is er van die onzekerheid niet veel te bespeuren. Ze oogt bleek, maar allesbehalve broos. Grijsblauwe ogen met een kleine donkere randjes rond de iris, die lijken te verkleuren al naar gelang haar gemoedstoestand. Donkerder als ze gespannen en op haar hoede is, lichter als ze lacht. Een ondeugende flikkering, maar altijd fel. Er zijn mensen die daarvan schrikken. In de wieg had ze al een vernietigende blik, vertelde haar moeder later. ,,Haha, dat vind ik wel cool van mezelf, dat ik toen al bij zo'n zoenende tante kennelijk dacht: mens doe normaal. Een handje geven op commando, dat deed ik niet als die persoon me niet aanstond. Nog altijd kijk ik eerst de kat uit de boom, stel ik me afstandelijk op bij een eerste ontmoeting. Het duurt even voor ik mensen vertrouw.''

Ze groeide op in Maastricht met de toneelschool letterlijk om de hoek. Iets onbereikbaars, ,,een paleis met prinsen en prinsessen''. Aan het einde van de middelbare school zag ze Jeroen Willems spelen, van Hollandia, in 'De gelaarsde kat'. ,,Dat was zo mooi, die kon toveren met zijn ogen. Toen wist ik het zeker: dat wil ik ook. Ik was eigenlijk al van jongs af aan bezig met toneelspelen. Met een vriendinnetje zelf stukken maken.''

Maar ze had ook vioolles vanaf haar tiende, en zangles vanaf haar veertiende. In beide gevallen was ze goed genoeg om ermee naar het conservatorium te kunnen. Ze gaf zelfs Schubertrecitals. Waarom daarmee niet doorgegaan? ,,Nee, ik wilde naar het toneel. Begrijp me goed, zingen is een even grote passie, vooral jazz en blues. In Amerika heb ik in jazztenten gezongen, in New York en New Orleans, dat was geweldig. Dan ben ik volmaakt gelukkig en blij, maar het is een minder diep gevoel dan wat toneel met me doet. Dat maakt me héél gelukkig en héél ongelukkig. Acteren is de moeilijkste weg, daar kies ik dan toch voor.''

Een stuk moet 'noodzaak' hebben, vindt ze, en dat heeft het alleen als ze alles geeft wat ze in zich heeft. Soms speelt ze, vooral met een halflege zaal, te ontspannen. ,,Dan mis ik dat onderliggende gevoel van noodzaak. Zo'n Lea in 'De gelukkige huisvrouw' is woedend, over haar vader die ooit zelfmoord pleegde en haar dus in de steek liet, over de bevalling, over de mensen die alleen maar dat kind en niet haarzelf zien staan. Zoiets moet je met een bepaalde spanning brengen. Anders gaat het mis.''

Welke rollen wil je ooit nog eens doen?

,,Tjee, wat een kutvraag. Ik wil alle grote vrouwenrollen spelen! Heel graag Blanche, in 'A Streetcar named Desire'. En de vrouwenrollen in 'Who's afraid of Virginia Woolf'. En natuurlijk ook Shakespeare. Nee, ik ben er niet bang voor. Het scheelt natuurlijk wel of je iets speelt wat totaal nieuw is. Lea was nog nooit gedaan, het is mijn Lea geworden. Phaedra of Lulu zijn al honderdduizend keer gespeeld, dus dan kunnen ze je met andere versies vergelijken.''

Ze werkt hard, ontspannen vindt ze moeilijk, als ze een half uurtje voor de tv zit, voelt ze zich al een lui varken. ,,Sinds mijn afstuderen in 1999 heb ik bijna onafgebroken doorgewerkt. Toneel, plus werk voor de televisie, een Varafilm, 'De belager', met Pierre Bokma, Johanna ter Steege en Kim van Kooten. Hij is net in januari weer uitgezonden. En twee episodes van 'Wet en waan', een serie met Huub Stapel.''

Minis: ,,Het is een gek idee. Ik ben nu een volwassen werkende vrouw die hoofdrollen speelt. Soms gaat het me te hard. Dan vind ik het jammer dat ik niet meer het kleine meisje kan zijn, dat beschermd wordt en aandoenlijk is. Ik heb het nog wel nodig om vertroeteld te worden.''

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden