Benzema legt Arabisch ressentiment bloot

Dat de bondscoach een racist is wil hij niet beweren. Maar Didier Deschamps heeft waarschijnlijk wel zijn oren laten hangen naar het kwart van de Franse bevolking dat op het nationalistische Front National stemt en hem, Karim Benzema, niet moet. Want waarom zou hij, winnaar van de Champions League, anders niet zijn geselecteerd voor het EK voetbal? Hij is toch de beste? Goed, hij is betrokken bij een affaire rond een ploeggenoot in het nationale elftal die is afgeperst vanwege een sekstape. Maar hee, hij is alleen maar verdachte!

De suggestie van Benzema, die hij uitte in de Spaanse sportkrant Marca, werkt op de lachspieren. Dat Deschamps 'Benzegol' er maar wat graag bij wilde hebben is duidelijk. Dat leek hem na enig wikken en wegen alleen geen goed idee: de 28-jarige spits heeft bewezen dat hij een risico is voor de cohesie in de kleedkamer. En van spelers die het land vertegenwoordigen mag worden verwacht dat zij niet in opspraak zijn.

Alleen is hiermee de kous niet af. Frankrijk is een land waar alles wat met identiteit en afkomst te maken heeft onder hoogspanning staat. Benzema kreeg ook bijval. Van de flamboyante oud-speler Eric Cantona bijvoorbeeld, die er op wees dat Deschamps een wel heel erg Frans klinkende naam is. En dat er in de familie Deschamps 'net zoals bij de mormonen in Amerika' geen druppel vreemd bloed valt te bespeuren.

Maar het meest onthullend was de reactie van de acteur Jamel Debbouze, die in Nederland bekend werd met glansrollen in de films 'Asterix' en 'Amélie Poulain'. Debbouze betreurt het dat straks 'niemand van ons' in het veld staat. Ons? Allochtone Fransen in het algemeen kan hij niet bedoelen. Want de huidige basisopstelling van 'les bleus' telt zeker acht spelers met wortels in sub-Sahara Afrika. Debbouze bedoelt Fransen van Noord-Afrikaanse origine. Alleen de leden van deze groep kunnen kennelijk naar zijn idee slachtoffer zijn van racisme.

De uitlating van Debbouze zou niet relevant zijn als dit niet precies de redenering is van heel veel jongeren, constateert essayiste Natacha Polony in de krant Le Figaro. 'Geen moment komt het in ze op dat Benzema - of de eveneens gepasseerde Hatem Ben Arfa - zichzelf uitsluit', schrijft zij. 'Ze staan er niet bij stil dat een Arabier niet altijd een slachtoffer is maar soms de fout bij zichzelf zal moeten zoeken.'

Volgens Polony is dit Arabische ressentiment - 'de trots is omgekeerd evenredig aan de vernedering die men denkt te ondergaan' - net zo goed als het racisme een gevaar voor de nationale gemeenschap. Met andere woorden: echt racisme vreet de samenleving aan, maar mensen die voortdurend menen hier zonder enige aanwijzing slachtoffer van te zijn, ondermijnen zeker ook het wij-gevoel - of wat daar nog van over is.

Op een muur van het huis van Deschamps heeft iemand inmiddels in grote letters het R-woord gekrast. De onverstoorbare oud-wereld- en oud-Europees kampioen met het vette zuidelijk accent zal zich er weinig van aantrekken. Volgens een peiling die de krant Le Parisien gisteren publiceerde staat 80 procent van de Fransen achter hem. Dat is een opsteker, een week voor de aftrap van de openingswedstrijd tegen Roemenië.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden