Review

Beneden de zeespiegel is ver onder de maat

,,Nederlandse ambtenaren behaalden enkele jaren geleden een groot succes toen ze een oplossing hadden gevonden voor het probleem van de lege flessen, die bij het huisvuil werden gedumpt'' en zo schafte Nederland de glasbak aan, legt Steven Stupp uit in 'Beneden de zeespiegel - Een Amerikaan in Holland'.

Wat nu? Eind juni bestaat de glasbak 31 jaar! En de glasbak werd bedacht door twee milieubewuste vrouwen in Zeist, naar aanleiding van het rapport van de Club van Rome. De bak is dus eigenlijk een van de grote internationale successen van Nederlandse herkomst, maar daar lijkt nauwelijks iemand zich van bewust.

De slordige weergave van de geschiedenis van de glasbak door de Amerikaan Steven Stupp (die een paar jaren in Nederland woonde) kenmerkt het hele boek. Is de achternaam Brood een Nederlandse grap, toen Napoleon de bevolking liet registreren? Dan hebben we zeker hetzelfde gevoel voor humor als Fransen, die haalden dezelfde grap uit, maar dan met Baguette, toch? En Vlamingen waren wat platter met Sjef Deneukere? Het lijkt half verstaan, een beetje begrepen en nooit goed gecheckt. Zo zouden er, door tegenstrijdigheden in de wetgeving, in Nederland alleen rotondes bestaan met stoplichten ervoor, omdat anders het verkeer er meteen vast zou lopen; dat een auto op de rotonde voorrang heeft terwijl elders geschreven staat dat een auto van rechts voorrang heeft, zou de Nederlanders voor te veel problemen stellen.

Als hij de burgerlijkheid onder de loep denkt te hebben, observeert Stupp: ,,Zo kent Nederland het fenomeen 'woensdag gehaktdag' en wordt er op vrijdag veel vis gegeten.'' Dat laatste heeft natuurlijk alles met Rome en weinig met Hollandse burgerlijkheid te maken. Nog één dan, over taal en sarcasme: ,,Het Nederlands gebrek aan eerbied wordt ook geïllustreerd door het woord 'potloodventer', letterlijk 'iemand die potloden verkoopt', maar in feite een exhibitionist.''

Als dit boek de spiegel moet zijn die ons nodig moet worden voorgehouden, krijgen we wel een heel vreemd beeld van onze eigenaardigheden: Nederlanders knokken niet in de kroeg, beweert Stupp.

Natuurlijk staan er een heleboel observaties in die wel kloppen. Over gezelligheid, nuchterheid, lange mannen - daarom 'dragen Nederlandse politievrouwen grote hoofddeksels', gordijnen open, de Nederlands-Duitse betrekkingen na de oorlog, de fiets, de taal, moeite met autoriteiten, consensus, de politiek. Maar tussen al die eerder door andere buitenlandse waarnemers ook al beschreven eigenaardigheden door, drijven steeds slordigheid, opgeblazen incidenten en onzin.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden