Ben Guntenaar

Ben Guntenaar

Wie beeldhouwer Ben Guntenaar ontmoette, zag vooral zijn handen. Die waren groot. Ben Guntenaar volgde de opleiding aan de Rijksakademie in Amsterdam. Zijn eerste werken waren figuratief. Als meer beeldhouwers van zijn generatie ontwikkelde Guntenaar zich in de richting van de abstractie.

In de jaren vijftig van de vorige eeuw, de tijd van Cobra, richtte hij de groep Amsterdam op, met daarin toonaangevende beeldhouwers. Aanvankelijk werkte hij met hout en ook in brons, maar steen, dat was zijn materiaal. Eerst zandsteen, later het harde en zware marmer.

Dat materiaal modelleerde hij tot moderne vormen. Aan zijn werk, dat titels had als ’verschuivingen’ was het voor een leek niet te zien, maar Guntenaar had zich grondig verdiept in de eeuwenoude geschiedenis van het vak van steenhouwer.

In Frankrijk ging hij oude steenhouwers af, en vroeg hen hoe hun vaders en grootvaders gewerkt hadden. Hij was ook nieuwsgierig naar de eventuele samenhang in de aanpak van steenhouwers wereldwijd.

Hij wilde weten hoe de Inca’s, bekend als de beste steenhouwers uit de wereldgeschiedenis, hun werk hadden aangepakt en reisde voor dat onderzoek naar Peru. Daar zag hij hoe het kon dat de Inca-bouwwerken bleven staan, ondanks aardbevingen. De stenen werden precies zo geplaatst zoals ze uit de groeve gehaald waren, in dezelfde volgorde en met dezelfde opbouw. Daardoor paste het allemaal precies in elkaar.

Stenen kunnen gezaagd worden, of gespleten. Guntenaar liet graag in een en hetzelfde werk die verschillende technieken zien.

Hij doceerde aan de Gerrit Rietveld academie in Amsterdam, maar voor de helft van de tijd.

Hij wilde ook graag zelf werken, en dan liefst in het huis in Frankrijk dat hij daar eind jaren zestig gekocht had, de oude boerderij met woonhuis en een atelier, voor hem en voor zijn vrouw, textielkunstenares en later schilderes. De oplossing was dat hij samen met collega Jos Wong een duobaan had: allebei gaven ze de helft van de tijd les en konden ze de andere helft zelf werken.

Vreemd genoeg kregen beide collega’s later last van dezelfde ziekte: Parkinson. Ook voor beeldhouwers een onhandige aandoening.

Veel werk van Guntenaar staat in Amsterdam, of daar in de buurt. Bekend is zijn ’Verschuivingen’ op de Churchilllaan, geplaatst bij het zevenhonderdjarig bestaan van de stad. Vorig jaar werd zijn beeldengroep aan de westkant van Amsterdam verplaatst omdat die door nieuwbouw in de knel dreigde te raken.

Vanaf 1952 exposeerde Guntenaar onder meer in Sonsbeek (Arnhem), Middelheim (Antwerpen), Stuttgart, Salzburg, Brussel, Galerie Creuze (Parijs), Museum Boijmans, Palais des Beaux-Arts Charleroi en het Stedelijk Museum Amsterdam.

Het werk van Guntenaar werd via enkele galeries verkocht. Komend voorjaar is het te zien in de tentoonstelling ’Vaders en Zonen’. De ’Zonen’ van deze beeldhouwers zijn de door henzelf gekozen beeldhouwers van opvolgende generaties. Deze expositie vindt plaats in ’Beelden aan Zee’ te Scheveningen.

Ben Guntenaar, geboren op 12 januari 1922 in Huizen, stierf op 8 mei 2009 in La Verrerie, Frankrijk. Zijn collega Jos Wong stierf elf dagen later.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden