Beloon studenten voor vrijwilligerswerk

Studenten leven in hun eigen wereldje met hun eigen cultuur en zien 'de maatschappij' als een onderwerp dat na hun studententijd pas aan de orde komt.

LARISSA PANS

Dat verwijt wordt studenten weleens naar het hoofd geslingerd. Ze studeren in hun eigen bibliotheken, sporten bij hun eigen studentensportverenigingen en vermaken zich bij hun eigen studentenverenigingen.

Door de toegenomen studiedruk en de noodzaak om bij te verdienen, zijn studenten minder buiten hun studie gaan doen. Hun aandeel in vrijwilligerswerk is in vijftien jaar tijd gedaald van 34 naar 25 procent. Dat was reden voor de Nederlandse Organisaties Vrijwilligerswerk (NOV) om in september met de Stichting Ideële Reclame (SIRE) een speciale campagne te starten om meer jongeren bij vrijwilligerswerk te betrekken.

Nu vind ik de bewering dat studenten zich buiten de werkelijkheid plaatsen, veel te boud. Als serveerster, telemarketeer of cassière kom je heus wel in aanraking met de wereld buiten de universiteit of hogeschool. Dat is echter niet de oplossing om van studenten geen hooggeschoolde maatschappij-analfabeten te maken.

Ik pleit ervoor dat het hoger onderwijs meer verweven is met de maatschappij. Het idee van minister Ritzen om studenten tijdens hun studie een periode bij een bedrijf te laten werken, is daar een poging toe. Maar er is nog een andere mogelijkheid: waarom geef je studenten geen studiepunten voor het verrichten van vrijwilligerswerk?

In Engeland doen scholieren en studenten al vrijwilligerswerk tijdens hun studie. In projecten als 'Learning for living' en 'Working Together' participeren zij in vrijwilligersorganisaties. De instelling onderhoudt de contacten met vrijwilligersorganisaties en in samenspraak met studenten zetten zij projecten op. Zo onderzocht een groep economie- en managementstudenten de markt voor fondswerving voor een vrijwilligersorganisatie en filmden zeven mediastudenten een promotiefilm voor het opknappen van een kerk.

Dat moet in Nederland toch ook mogelijk zijn? Vierhonderdduizend studenten kunnen heel veel ervaring opdoen en voor de studie relevant werk verrichten bij vrijwilligersorganisaties. Een rechtenstudent die onderzoek doet naar de mensenrechten voor Amnesty International, een PABO-student die een recreatieprogramma voor kinderen op een camping opzet.

Universiteiten en hogescholen moeten dan wel meer ruimte in het curriculum inbouwen voor dit soort activiteiten. Dat kan bijvoorbeeld door een paar studiepunten per jaar te reserveren voor vrijwilligerswerk. Studenten kunnen aanspraak maken op deze 'zwevende' studiepunten als ze een project, onderzoek of andere activiteit opzetten voor een vrijwilligersorganisatie.

Incidenteel wordt er op hogescholen en universiteiten al gewerkt met dit systeem, maar het gebeurt nog veel te weinig en het is ook niet algemeen bekend onder studenten.

De opgelegde 168 studiepunten die instellingen studenten voorschotelen, moeten creatiever gebruikt kunnen worden. Als universiteiten en hogescholen studenten 'breed' willen opleiden en maatschappijbetrokken studenten willen afleveren, zullen ze daar ook moeite voor moeten doen. Daarnaast kunnen instellingen hypothethische opdrachten ('Stel: je moet een PR-campagne opzetten om het gebruik van de auto terug te dringen') omzetten in praktijkopdrachten.

Het is veel stimulerender en lonender om een bestaand project voor een bestaande organisatie te bedenken én uit te voeren. Studenten ontwikkelen bovendien vaardigheden die ze tijdens en na hun studie goed kunnen gebruiken.

Waar de instellingen de verantwoordelijkheid hebben ruimte in het studieprogramma te creëren, is er voor minister Ritzen ook een rol weggelegd. Het is aan hem om studenten hiervoor de mogelijkheid te geven en in een nieuw, veel flexibeler, systeem van studiefinanciering rekening te houden met dit soort 'uitstapjes'.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden