Belgische formatie nu alweer gestrand

Informateur dient ontslag in. Gaat het opnieuw eindeloos duren?

Het Belgische formatieproces is al in de eerste fase jammerlijk gestrand. Informateur Bart De Wever van de Vlaamse nationalisten moest gisteren zijn ontslag indienen bij koning Filip. Daarmee komt De Wever, precies één maand na zijn verkiezingszege, buitenspel te staan en dreigt de regeringsformatie opnieuw te veranderen in een langeafstandsloop.

De Wevers poging om vier partijen om de tafel te krijgen mislukte nadat het Waalse CDH, de meest linkse van het stel, de stekker uit de onderhandelingen trok. Hoewel de informatienota van De Wever een compromis leek die nauwelijks scherpe randjes bevatte, verwierpen de christen-democraten de tekst, die zij als 'Belgo-sceptisch' bestempelden. "We hebben enkele twijfels. En dat is een eufemisme", aldus CDH-voorzitter Benoît Lutgen. Volgens hem is De Wever uit op de ondergang van België door een afsplitsing van Vlaanderen niet keihard uit te sluiten.

Het Vlaamse CD&V en de Waalse liberalen van hervormingsbeweging MR wilden wel verder met De Wever. Zij stelden dat Lutgen met zijn weigering een zware verantwoordelijkheid op zich laadt.

Lutgen noch De Wever wilden uitspraken doen over wat er volgens hen nu moet gebeuren. Een politieke crisis zoals in 2010, toen de Belgen met 541 formatiedagen een wereldrecord vestigden, is het doemscenario dat iedereen voor ogen staat. Lutgen ontkende dat hij zich had laten beïnvloeden door vertrekkend premier Elio di Rupo van de Parti Socialiste. Di Rupo had zich vorige week in harde bewoordingen uitgelaten over de N-VA van De Wever: "We moeten alles doen om zo'n separatistische partij uit de regering te houden." De opmerking kwam hem op stevige kritiek te staan.

Di Rupo begon deze maand onderhandelingen met het CDH voor een regionale Waalse regering. Officieel kwamen daarbij alleen regionale thema's aan bod, maar het is waarschijnlijk dat de Waalse partijen ook hebben gesproken over een mogelijke federale samenwerking zonder De Wever.

De mislukte verkenningstocht van De Wever stelt koning Filip, vers terug van het WK in Brazilië, voor een moeilijke taak. De koning startte direct een nieuwe ronde consultaties, maar er lijkt weinig animo om het stokje van De Wever over te nemen.

De meest logische kandidaat is Di Rupo, de grootste vijand van de Vlaamse nationalisten. Vorige week liet Di Rupo al weten bereid te zijn om de mogelijkheid te verkennen van een 'klassieke' coalitie van socialisten, christen-democraten en liberalen.

Maar ook voor die constructie zal eerst een flinke portie wantrouwen moeten worden overwonnen. Volgens sommigen zou MR-voorzitter Charles Michel Di Rupo graag zien falen om vervolgens zelf de koninklijke opdracht op zich te nemen. Voorlopig ligt alles weer open en wacht de Belgische politiek opnieuw een lange, verhitte zomer.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden