Belgische formatie dreigt weer lang te gaan duren

Bart de Wever (rechts), net nadat hij zijn ontslag heeft aangeboden aan de Belgische koning Filip.Beeld reuters

De Belgische formateur Bart de Wever heeft vandaag zijn opdracht teruggeven aan de koning. Het zorgt voor een deja-vu bij velen: gaat de Belgische formatie wéér zo lang duren? We vroegen het aan Gijs Moes, de afgelopen jaren correspondent in Brussel voor Trouw.

Wat is er nu precies gebeurd vandaag?
"Bart de Wever, die met de Vlaams-nationalistische partij N-VA de verkiezingen had gewonnen, wilde een centrum-rechtse coalitie smeden. Aan de Vlaamse kant met de christen-democraten, aan de Waalse kant met de liberalen en de CDH. Dat is een voormalige christen-democratische partij, die nu door sommigen wordt beschouwd als de 'bijwagen' van de PS, de Waalse socialisten van premier Di Rupo."

"De Wever is een maand bezig geweest om al die partijen los te weken van de PS, bij de andere partijen lukte dat, maar de CDH heeft uiteindelijk toch nee gezegd."

Bij de vorige formatie bleef het beeld hangen dat De Wever onmogelijke eisen stelde.
"Dat lijkt deze keer toch niet het geval. Hij heeft behoorlijk wat water bij de Vlaams-nationalistische wijn gedaan. Er lag een voorstel waar de andere partijen zich inhoudelijk best in hadden kunnen vinden. Maar de CDH heeft het uiteindelijk toch niet aangedurfd. Het gaat in Wallonië behoorlijk ver om de PS uit te sluiten."

"Theoretisch gezien zouden de drie partijen ook nog een nipte meerderheid hebben. Maar in België is het ook van belang dat je in zowel Vlaanderen als Wallonië een stevige basis hebt, en dat zou niet het geval zijn."

Dus, wat nu?
"Premier Di Rupo heeft er al op gehint dat de huidige coalitie door zou kunnen gaan. Dat is een 'klassieke tripartite', zoals die in België genoemd wordt, met de Vlaamse en de Waalse socialisten, christen-democraten en liberalen. In totaal hebben die bij de verkiezingen een paar zetels gewonnen. Maar de Vlaamse christen-democraten en de Waalse liberalen hebben eigenlijk niet zo'n zin om in de huidige samenstelling door te gaan."

"Een andere mogelijkheid die wordt geopperd is een 'afspiegelingscollege', waarin de partijen samenwerken die in de Vlaamse en in de Waalse deelregering zitten."

"Maar dan zou de PS samen moeten werken met de N-VA. Dat is héél onwaarschijnlijk, dat is water en vuur. De N-VA heeft erg op de man campagne gevoerd tegen Di Rupo: dat is de man die er met ons Vlaamse geld vandoor gaat, is het sentiment. Aan de andere kant heeft Di Rupo, terwijl hij nog demissionair premier is, alle partijen opgeroepen om ervoor te zorgen dat de N-VA niet in de regering komt. Stel je voor, dat zou in Nederland ondenkbaar zijn."

Dat kan dus nog wel even duren.
"Inderdaad. Iedereen begint nu de verantwoordelijkheid voor de formatie als een hete aardappel naar elkaar door te schuiven."

Maar hoe erg was het nu uiteindelijk dat de Belgische formatie de vorige keer 541 dagen duurde?
"De meeste mensen zijn het erover eens dat dat geen ramp was. De regering van Yves Leterme regeerde door, en doordat ze demissionair waren, waren er ook geen politieke conflicten die mensen van het werk hielden. Je kunt zeggen dat dat best goed gewerkt heeft. België is alles bij elkaar toch vrij aardig door de crisis gekomen."

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden