Belgisch ziekenhuis weigert transplantatie Facebooknier

null Beeld thinkstock
Beeld thinkstock

Een berichtje op Facebook zetten met de boodschap dat je een nier nodig hebt, bleek twee maanden geleden dé oplossing om lange wachtlijsten te omzeilen. Althans, in Nederland. Want voor Belgen is de inzet van sociale media geen optie in de zoektocht naar een nieuwe nier. Het Universitair Ziekenhuis van Leuven wil geen orgaantransplantatie uitvoeren bij de Belgische nierpatiënt Roel Mariën, die via Facebook acht donors vond.

"Het UZ Leuven vindt het ethisch niet verantwoord om één van de nieren te gebruiken", vertelde Mariën tegen Het Laatste Nieuws. "En dat terwijl ze de afgelopen maanden altijd vertelden dat niet alleen familieleden en verwanten mochten doneren, maar dat ook buitenstaanders als levende donor in aanmerking komen. Als ze daar niet voor worden betaald natuurlijk."

Volgens Johan van Eldere, hoofdgeneesheer aan de UZ Leuven, klopt het niet wat Mariën zegt. "Ik heb specifiek aan alle artsen nagevraagd of dit daadwerkelijk gezegd is, maar niemand heeft dit gedaan. Ik kan natuurlijk niet uitsluiten dat hij die informatie van een ander persoon in zijn omgeving heeft, maar het komt zeker niet van één van onze artsen."

Fairness en geld
Dat het ziekenhuis de nierdonatie niet wil uitvoeren, heeft volgens van Eldere twee redenen. "Enerzijds vanwege fairness. Een persoon die goed overkomt op social media of hier heel actief op is zou meer kans op een orgaan hebben. Laat staan ten opzichte van mensen die überhaupt geen social media hebben. Het zou niet zo moeten zijn dat mensen die mediagenieker zijn, meer kans op een transplantatie hebben."

De tweede reden is volgens van Eldere geld. "Als we sociale media inzetten voor deze zaken, kan dit op lange termijn de deur openzetten voor orgaanhandel. Die kant willen we natuurlijk niet op."

Knelpunt UZ Leuven
Dit onderstreept precies het knelpunt voor het UZ Leuven: "Orgaandonatie mag alleen maar van mensen die rechtstreeks emotioneel betrokken zijn, zoals een partner of familielid. Een gekruiste niertransplantatie tussen mensen die elkaar niet kennen, is mogelijk als bijvoorbeeld man en vrouw elkaar willen helpen maar medisch gezien geen goede match hebben. Als op dat moment een ander koppel in dezelfde situatie zit, kunnen de stellen onderling aan elkaar doneren. Het wettelijk kader is onvoldoende als er onoprechte intenties van de donor zijn."

Transplantatiechirurg Dirk Ysebaert vertelde tegen de Vlaamse krant De Morgen: "In België is het volgens de wet onmogelijk dat een anonieme donor als barmhartige samaritaan vrijwillig een nier afstaat. De bio-ethische commissie staat dat niet toe." Hij sluit echter niet uit dat het in de toekomst wel mogelijk wordt.

Situatie ten opzichte van Nederland
Mariëns situatie staat in schril contrast met die van de Nederlandse nierpatiënt Erardo Kea. Laatsgenoemde kreeg begin januari van dit jaar wél een nier, nadat hij een oproep op Facebook had geplaatst. Hij adviseerde andere patiënten die op zoek waren naar een donororgaan hetzelfde te doen. "De wachtlijst is vier, vijf jaar. Nu blijkt dat als je het zelf doet, het vier dagen is", meldde Trouw toentertijd. Nierpatiënten zijn, zolang een nieuwe nier uitblijft, aangewezen op dialyse; een behandeling die veel tijd kost.

De Nederlandse Kea was niet de enige die de zoektocht naar een orgaandonor in eigen hand nam. Vorig jaar november verscheen de 19-jarige nierpatiënte Daphne in het RTL-programma Goor Draait Door met de oproep dat ze dringend een nier nodig had. Een week later zat Daphne weer in het programma: veel kijkers waren haar te hulp geschoten en hadden zich aangeboden als orgaandonor.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden