België wacht in spanning af

Vice-premier Didier Reynders staat de pers te woord na zijn gesprek gisteren met Bart De Wever. (FOTO REUTERS) Beeld
Vice-premier Didier Reynders staat de pers te woord na zijn gesprek gisteren met Bart De Wever. (FOTO REUTERS)

België maakt zich op voor een lange politieke zomer. Na de verkiezingen van 13 juni zag het er gunstig uit, maar een informatieronde van meer dan twee weken heeft weinig duidelijkheid geschapen over een nieuwe coalitie.

Gijs Moes

De Belgische verkiezingen hadden een heldere uitslag, met de Vlaams-nationalistische N-VA en de Franstalige Parti Socialiste als grote winnaars. De politieke leiders Bart De Wever (N-VA) en Elio Di Rupo (PS) leken elkaar te vinden en dus moest het snel kunnen gaan.

De Wever begon ambitieus aan zijn taak als informateur. Binnen twee weken wilde hij een principe-akkoord bereiken en voor 1 september moest de nieuwe regering er zijn. Maar hij is nog niet verder gekomen dan eerste, aftastende gesprekken. Hij mikt nu op half oktober, als het Belgische parlementaire jaar begint.

Anders dan in Nederland gaat een Belgische informateur niet direct in gesprek met de politieke partijen. Eerst mag het maatschappelijk middenveld langskomen. Zo trokken vakbonden, werkgevers en ziekenfondsen voorbij, gesplitst in Vlaamse en Franstalige organisaties.

„Dat is hier de traditie, het is een ritueel”, zegt de Gentse politicoloog Carl Devos. „Maar hun adviezen moeten de nieuwe regering ook een inhoudelijke basis geven.”

De verliezers konden in de tussentijd hun wonden likken en intern orde op zaken stellen. Zo stapte Marianne Thyssen op als partijvoorzitter van de CD & V, de Vlaamse christen-democraten.

Pas de laatste twee dagen heeft De Wever gesproken met de politieke leiders. Met iedereen afzonderlijk, zonder diep op de zaken in te gaan. Daar was ook geen tijd voor, want de gesprekken duurden hooguit anderhalf uur.

Gisteren bracht De Wever aan het eind van de dag verslag uit aan koning Albert en dit weekeinde zet hij zijn conclusies op papier. Uiterlijk woensdag maakt hij die bekend. De grote vraag is wie de koning daarna het veld instuurt om een coalitie te smeden.

Di Rupo is de gedoodverfde premier, maar hij wil pas formateur worden als de kans van slagen groot is. Aan Vlaamse kant lijkt het wel duidelijk wie mee zullen doen: naast de N-VA ook de christen-democraten, al hebben ze verloren, en de socialistische SP.A. Die partijen vormen ook de regionale Vlaamse regering.

Aan Franstalige kant is de situatie minder duidelijk. De liberale MR, van vice-premier Didier Reynders, wil graag weer aanschuiven. De Wever wil die partij er wel bij hebben, maar hij is daarbij afhankelijk van Di Rupo.

Ondertussen zijn N-VA en PS het onderling nog lang niet eens over de koers. Hun standpunten liggen ver uit elkaar, zowel als het gaat om het lastige punt van de Belgische staatshervorming als om de overheidsfinanciën.

Gisteren overschreed de staatsschuld de grens van 100 procent van het bruto nationaal product. De N-VA wil fors bezuinigen, de PS niet. Na zijn gesprek met De Wever hield Di Rupo gisteren de lippen op elkaar.

„Ja, ik verwacht dat het nog een lange zomer wordt”, aldus Devos. Hopelijk niet zo lang als in 2007, toen de formatie 194 dagen duurde.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden