België koestert de diamanten

Invoering 'karaattaks' bevoordeelt handel in blinkende steentjes. Vrijstelling btw was er al.

Het is dubbel feest in de diamantwijk van Antwerpen. Er werd vorig jaar een recordbedrag van 53 miljard euro aan ruwe en geslepen stenen verhandeld. En na jarenlang lobbyen van de sector voert de Belgische regering een ongebruikelijke 'karaattaks' in, een belasting op de omzet in plaats van de winst.

Met het op 0,55 procent vastgestelde forfait probeert de regering meer grip te krijgen op de fraudegevoelige wereld van fonkelende edelstenen en juwelen. Zo begint na de zomer in Antwerpen een monsterproces tegen honderd verdachten die tussen 2000 en 2005 via een Zwitserse sluiproute een half miljard aan belastingen hebben ontdoken.

Ook werd vorige maand bij de chef van de diamantcel van de federale politie in Antwerpen thuis voor een half miljoen euro aan diamanten en goud gevonden. Die zou een bevriende diamantair daar vanwege een belastingcontrole tijdelijk hebben gestald. Het duo werd gearresteerd.

De karaattaks, volgens de regering een marktconform percentage, moet de schatkist jaarlijks 50 miljoen euro extra opleveren. Het Antwerp World Diamond Centre (AWDC), de private stichting die de belangen van de industrie behartigt, is er blij mee omdat het de diamantairs financiële zekerheid biedt. "Deze belasting maakt een einde aan de jaarlijkse discussies met de fiscus", verklaart Margaux Donckier, woordvoerster van het AWDC. "Het huidige stelsel is gebaseerd op een taxatie van de winst, waarbij de toekomstige opbrengst van de voorraden meetelt. Die hangt echter sterk af van de onderhandelingen tussen partijen en is dus heel moeilijk te voorspellen."

Door het gedoe elk jaar rond het sluiten van de boeken week een aantal bedrijven de laatste tijd uit naar buitenlandse concurrenten als Dubai (nul belastingen), en Tel Aviv en Hongkong (lage belastingen). Het AWDC hoopt dat de fiscale zekerheid van een karaattaks deze trend keert en misschien zelfs nieuwe bedrijven trekt.

Ook de regering is er alles aan gelegen om Antwerpen als het grootste diamantcentrum ter wereld te behouden. Bijna 85 procent van de wereldhandel in ruwe diamanten en de helft van alle geslepen diamanten loopt via de vierkante kilometer grotendeels Joodse wijk in de havenstad.

Er werken meer dan 32.000 mensen, van in- en exporteurs tot slijpers, gespecialiseerde banken, verzekeringsbedrijven en laboranten van de Hoge Raad voor Diamant die de stenen keuren en certificeren. De industrie vertegenwoordigt 5 procent van de Belgische export, met een uitschieter naar 80 procent van alle export naar India.

Kritiek is er ook. Volgens sommige fiscalisten is de karaattaks gewoon een ordinaire 'taxruling', een belastingafspraak die naar sectoriële staatssteun riekt en waarvan nog maar de vraag is of de Europese Commissie het wel goed vindt. Ook uit politieke hoek klinkt afkeuring.

"Ieder moet zijn steentje bijdragen, maar de blinkende steentjes krijgen er nog een voordeel bij", vindt John Crombez, de fractieleider van de Socialistische Partij Anders (sp.a) in het Vlaams parlement. Erkende diamantairs genieten al sinds 1971 vrijstelling van btw.

Maar het is niet allemaal goud wat er blinkt in Antwerpen. De eerste kwartaalcijfers van dit jaar tonen een daling van zowel de in- als export van ruwe diamant van, in dollars, 20 procent ten opzicht van dezelfde drie maanden in 2014. Volgens het AWDC komt dat door de hoge prijzen van ruwe diamant, waardoor de handelaren minder aankopen.

Bovendien worden diamantairs geconfronteerd met een probleem waar de 'gewone' ondernemer al jaren mee worstelt: de kredietverlening. In een wereld waar eeuwenlang onderhands gehandeld werd op basis van vertrouwen, eisen geldverstrekkers nu steeds meer garanties en andere zekerheden. Bain & Company, een organisatie die de sector jaarlijks onder de loep neemt, waarschuwt dat de toegang tot diamantfinanciering vooral de groei in het middensegment van de markt kan belemmeren.

undefined

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden