België is wapenwalhalla

Een AK-74 Beeld Wikimedia

'De markt met de geur van het Middellandse Zeegebied: exotisme gegarandeerd', zo prijst de Brusselse toeristendienst de zuidmarkt aan. Kleurige pepers, okra, octopus en chorizo vind je er -- evenals tokarevs, scorpions en kalasjnikovs. Handwapens al voor 200 euro, een AK-74 kost tussen de 1000 en 1500 euro.

Mehdi Nemmouche, die in mei 2014 vier mensen neerschoot bij het Joods Museum in Brussel, shopte er. Saïd en Chérif Kouachi kochten er hun machinegeweren voor naar verluidt minder dan 5000 euro. Ze brachten er bij de aanslag op het satirische weekblad Charlie Hebdo in Parijs op 7 januari twaalf mensen mee om. Het vuurwapen dat Amedi Coulibaly bij de gijzeling twee dagen later in een Joodse supermarkt in Parijs gebruikte ten koste van vier mensenlevens kwam er vandaan. En 'Thalys-terrorist' Ayoub el K. vond er volgens de Franse politie zijn Oost-Duits machinegeweer.

Snoepwinkel
België is de snoepwinkel van Europa voor illegale wapens. Terroristen en 'gewone' criminelen weten de weg in Brussel, Charleroi en Luik feilloos te vinden. Na de verijdelde aanslag afgelopen vrijdag in de trein van Amsterdam naar Parijs beloofde de Belgische minister van justitie Koen Geens de illegale wapenhandel hard te zullen aanpakken. "Het is evident dat er vanuit Oost-Europa veel te veel van die gedemilitariseerde kalasjnikovs onze richting uitkomen", zei hij maandag. Vaak in onderdelen achter in de kofferbak. Volgens de federale politie vinden er jaarlijks bovendien rond de tweeduizend wapendiefstallen in België plaats, ook een bron voor de zwarte markt.

Maar de vraag of het in Brussel gemakkelijker is om aan illegale vuurwapens te komen dan in Amsterdam, Rotterdam of Parijs, kan moeilijk worden beantwoord. De kalasjnikovs en machinegeweren liggen niet tussen de courgettes; belangstellenden hebben hun netwerk. Zeker is dat België een slechte naam heeft die aanzuigend werkt, ondanks strengere wapenwetgeving sinds 2006.

Laks beleid
Criminoloog Brice De Ruyver van de Universiteit van Gent wijt deze reputatie aan "een laks beleid van de Belgische regering in de jaren zeventig", ter bescherming van de economisch belangrijke wapenindustrie. In 1992 viel het kabinet zelfs over nieuwe wetgeving voor wapenuitvoer.

Nog steeds draait België met zijn FN-fabriek in Herstal als wapenproducent in de wereldtop mee. Volgens de onafhankelijke Zwitserse organisatie Small Arms Survey staat België op nummer elf. Het Vlaams Vredesinstituut, dat zich onder meer met wapenbezit in België bezighoudt, waarschuwt dat uitgevoerde wapens na verloop van tijd weer terug naar België kunnen komen, in het illegale circuit.

Vergunningen
Ook het geregistreerde wapenbezit is hoog: ruim 426.000 op 11 miljoen inwoners. In Nederland zijn het er rond de 300.000 (op 17 miljoen). Nadat vuurwapenhouders in België vergunningplichtig werden in 2006 en een amnestieperiode om wapens in te leveren of te laten vernietigen in 2008 afliep, zijn er vuurwapens "aan het zwerven"; tienduizenden.

Volgens het Vredesinstituut doet de politie te weinig aan illegaal wapenbezit. Ze registreert inbeslagnames niet goed en analyseert het wapengebruik bij misdrijven niet. "De politie houdt zich vooral bezig met de dader en zijn motieven", zegt onderzoeker Nils Duquet. "Pas als er een goed beeld wordt gevormd, kan er beleid worden ontwikkeld."

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden