België in ban van rechtszaak crèchemoord

Zelfs Franstalige journaals openen met eerste zittingsdag

Een volle maand zal heel België gespannen de rechtszaak volgen tegen Kim De Gelder, de jongeman die vier jaar geleden een bloedbad aanrichtte in een crèche in Dendermonde. "Ik heb een vraag. Kunt u mij helpen?" vroeg de twintigjarige De Gelder op 23 januari 2009 aan de deur van kinderdagverblijf Fabeltjesland.

Binnen hakte De Gelder met een mes in op kinderen en leidsters. Een 54-jarige leidster en twee baby's overleefden zijn aanval niet. Verscheidene andere kinderen raakten gewond.

Gisteren was de eerste zittingsdag van het zogenoemde assisenhof, waarbij een burgerjury uiteindelijk op 22 maart, het oordeel velt. Het is een heel circus.

"Magistraten, juryleden, advocaten, slachtoffers, politiemensen, journalisten en andere geïnteresseerden zullen zich vier weken lang elke dag naar het gerechtsgebouw van Gent begeven. Een kleine volksverhuizing, 22 dagen lang, die de belastingbetaler veel geld zal kosten", vat de gerechtelijk verslaggever van de Vlaamse omroep VRT samen. Om vervolgens uit te leggen dat al die inspanning echt nodig is voor een zorgvuldig proces.

De zitting begint tegen drieën met het voorlezen van de aanklacht. Daaruit blijkt onder meer dat De Gelder in nog twee andere crèches wilde huishouden. Dit is voorkomen door zijn snelle arrestatie.

In de rechtszaal staat een aantal bewijsstukken, zoals de zwarte mountainbike van De Gelder en een houten plank met daarop de lijnen van een menselijk silhouet. Daarop zou De Gelder zijn messteken hebben geoefend.

De Gelder overlegt tijdens het voorlezen veel met zijn advocaat, twitteren de Belgische journalisten die een plaatsje toegewezen hebben gekregen in de zittingszaal. Daarna steekt De Gelders advocaat zijn betoog af. Hij houdt het erop dat De Gelder ontoerekeningsvatbaar was. De acht mannen en vier vrouwen die eerder door het lot als jurylid zijn aangewezen, zitten intussen druk mee te lezen in de ook op papier verstrekte aanklacht.

De door Frankrijk in 1791 ingevoerde burgerrechtspraak werd in 1816 door Nederland afgeschaft. In België werd ze, na de onafhankelijkheid van Nederland, in 1831 opnieuw ingesteld.

Ze wordt alleen toegepast bij heel zware misdaden, zoals moord of zedendelicten. Het idee erachter is dat over deze zaken, die de maatschappij het meest schokken, openlijk moet wordt gesproken.

Iedere Belg tussen 28 en 65 jaar zonder strafblad kan als jurylid worden opgeroepen. Alleen bij zwaarwegende persoonlijke redenen mag iemand van deze taak afzien. Werkgevers en overheid draaien samen op voor de doorbetaling van de salarissen.

Tegen een uitspraak van de jury kan niet in beroep worden gegaan. Het bekendste assisenproces was dat tegen kindermoordenaar Marc Dutroux, in 2004 in het Waalse Arlon.

Qua belangstelling kan dit proces daar niet aan tippen. Maar ook de Franstalige journaals openden gisteren met De Gelder. En dat zegt veel in een land waar de taalgrens doorgaans ook een nieuwsgrens is.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden