Belgen kijken jaloers naar Máxima

Staatsbezoek | Het Belgische koningspaar komt deze week naar Nederland. Filip is veel minder populair dan Willem-Alexander en Máxima, maar 'hij heeft nog geen potten gebroken'.

Op de Belgische koningsdag, twee weken geleden, was er slecht nieuws voor koning Filip. Minder dan de helft van de Vlamingen is voorstander van de monarchie. Het vertrouwen in de koning zelf ligt nog lager: 28 procent. De populariteit van de koning der Belgen heeft een absoluut dieptepunt bereikt. Doet Filip (56) het dan zoveel slechter dan zijn voorgangers?

Integendeel, zegt emeritus hoogleraar Mark van den Wijngaert, schrijver van talloze boeken er het Belgische koningshuis. "Hij is bijzonder actief, veel actiever dan zijn vader Albert. Filip bezoekt talloze initiatieven, scholen en universiteiten. Bovendien is hij enorm plichtsbewust. Hij tracht het land bijeen te houden."

Bij Filips aantreden in juli 2013 (Willem-Alexander werd op 30 april van dat jaar koning) klonk een heel ander geluid. Er werd hardop getwijfeld aan zijn capaciteiten. Met enige jaloezie keek men naar het vlotte Nederlandse koningspaar. De Belgen vonden de beschermd opgegroeide Filip maar een houten klaas: wereldvreemd, kil en bloedsaai.

"In zijn vorm is hij niet altijd overtuigend", zegt Van den Wijngaert. "Maar zijn vrouw Mathilde compenseert zijn schuchterheid met haar innemendheid en haar vermogen om diepgaande gesprekken te voeren."

Vergeleken met zijn vader weet Filip beter wat er in de maatschappij leeft, denkt Van den Wijngaert. "Filip heeft de hele entourage van zijn vader weggestuurd en laat zich omringen door jongere adviseurs." Het Belgische koningshuis communiceert inmiddels ook via Twitter en Facebook.

Filip heeft nog geen grote uitglijders gemaakt, bevestigt de Leuvense hoogleraar Bart Maddens die onderzoek deed naar de populariteit van de monarchie. "Er is brede consensus dat Koning Filip doet wat hij moet doen. Hij heeft nog geen potten gebroken."

Maddens nuanceert het slechte rapportcijfer voor koning Filip "Dit onderzoek ging over het instituut van het koningshuis. Dat hangt natuurlijk samen met de persoon van de koning, maar je hoort vaak: 'ik ben principieel tegen de monarchie, maar ik heb niks tegen Filip'."

Volgens Maddens is de tanende populariteit van de Belgische monarchie vooral te wijten aan structurele maatschappelijke veranderingen, zoals de ontkerkelijking en het stijgende opleidingsniveau. Van oudsher waren met name de laagopgeleide katholieke Vlamingen koningsgezind. Maar door de opkomst van de Vlaamse nationalisten en door het beroerde Nederlands van Filip is het koningshuis in Vlaanderen niet meer populair.

Dus moet de koning het nu juist hebben van de Walen die het land bijeen willen houden. Maar ook daar neemt het enthousiasme af. Maddens: "Filip moet omhoog lopen tegen een dalende roltrap. Als er niets gebeurt gaat de populariteit beetje bij beetje achteruit."

En dan heeft hij ook nog te kampen met trammelant in de familie. Filips jongere broer Laurent was altijd het 'enfant terrible' van de familie, maar zijn vader Albert maakt het sinds zijn aftreden nog bonter. Zo kwamen Albert en Paola afgelopen zomer niet opdagen bij de festiviteiten rond de nationale feestdag, uit onvrede over hun verlaagde pensioen (nog altijd ruim negen ton).

Tijdens koningsdag, 15 november, waren ze wel van de partij, maar daar liep hun zoon Laurent hen dan weer straal voorbij. "Alleen op foto's vertoont deze familie enige vorm van samenhang", zegt Van den Wijngaert. Een groot probleem in een land dat toch al zo verdeeld is. "De koninklijke familie heeft een voorbeeldfunctie die ze blijkbaar weigert te zien. Albert en Laurent gedragen zich als ongeleide projectielen. Ze beschadigen zichzelf en de monarchie. Het is verbijsterend dat ze dat niet inzien."

In die omstandigheden doet Filip zijn best om de monarchie te redden, maar echt lukken wil dat nog niet.

Ruimtevaart, high tech en cultuur

Vandaag begint het driedaagse bezoek van het Belgische koningspaar aan Nederland. Het is het eerste officiële staatsbezoek van Filip en Mathilde aan koning Willem-Alexander en koningin Máxima.

De koningsparen bezochten elkaar wel informeel, ze hebben een hechte band. Na het aantreden van Filip in 2013, reisde hij als eerste naar de Oranjes.

Het staatsbezoek begint met een ontvangst in het Paleis op de Dam. Verder wonen de koningsparen onder meer een cultureel programma bij in Amsterdam. 's Avonds is er een staatsbanket in het Koninklijk Paleis.

Op dinsdag bezoekt koning Filip ruimtevaartorganisatie Esa/ Estec in Noordwijk en ontmoet hij de voorzitters van de Eerste en Tweede Kamer en premier Rutte.

Voor woensdag staat een bezoek aan de High Tech Campus in Eindhoven op het programma. Het staatsbezoek wordt afgesloten op Kasteel Heeze.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden