Belcollecte PKN stuit op onbegrip

De PKN-belactie om meer geld kan negatief uitwerken op de collectes voor Actie Kerkbalans. (FOTO ARIE KIEVIT) Beeld
De PKN-belactie om meer geld kan negatief uitwerken op de collectes voor Actie Kerkbalans. (FOTO ARIE KIEVIT)

Verbazing en ergernis strijden om voorrang bij degenen die telefonisch benaderd worden om geld te geven aan het missionaire werk van de Protestantse Kerk in Nederland. Telemarketing is bovendien erg duur, zegt een deskundige. „Dit schaadt de kerk.”

Lodewijk Dros en Emiel Hakkenes

Het duurde even voordat ze het in de gaten had, zegt ds. Mirjam Hulzebos. Maar na een paar minuten realiseerde ze zich dat ze een telemarketeer aan de telefoon had, die belde namens de Protestantse Kerk in Nederland (PKN). „Ze vroeg mij of ik bekend was met het werk van de kerkelijke hulporganisatie Kerk in Actie. Een merkwaardige vraag aan een dominee.”

Hulzebos, predikant in het Friese Britsum, is een van degenen die de afgelopen periode is benaderd door het christelijke marketingbureau Christal uit Zwolle. In opdracht van de PKN vraagt dat bureau kerkleden en predikanten om een (extra) financiële bijdrage voor het missionaire werk dat Kerk in Actie namens de PKN uitvoert. „Dat laat ik me niet opdringen”, zegt Hulzebos. „Van telemarketing ben ik niet gecharmeerd. Ik vind het heel merkwaardig dat de kerk deze methode gebruikt.”

„Ik had meteen in de gaten dat het een callcenter was”, zegt ds. Kees van Stralen uit Alphen aan den Rijn. „Ik dacht: die willen mij verleiden tot iets.” Toen Van Stralen liet weten dat hij zeker op de hoogte is van het werk van Kerk in Actie, werd het stil. „Dat antwoord stond waarschijnlijk niet in het script van de telefonist.”

Peter Goudkamp van de afdeling fondsenwerving van de PKN verklaarde gisteren in Trouw dat bureau Christal niet willekeurig predikanten en gemeenteleden benadert, maar alleen diegenen die eerder evangelisatiematerialen zoals boekjes en ansichtkaarten bij de kerk bestelden.

Dat heeft Mirjam Hulzebos inderdaad gedaan, zegt ze. „Maar dat geeft de kerk nog niet het recht mij te benaderen. Ik heb daar niet expliciet toestemming voor gegeven.”

Kees van Stralen ziet een risico in de belactie van de PKN. Die zou wel eens een negatief effect kunnen hebben op de Actie Kerkbalans, waarbij plaatselijk geld wordt ingezameld voor de eigen gemeente. „Op plaatselijk niveau doen we onze uiterste best om mensen te laten bijdragen. Dan is zo’n landelijke belactie op zijn minst onhandig getimed.”

Boegbeeld van het missionaire werk van de PKN is ds. Hans van Ark, die momenteel door alle kerkelijke regio’s van het land trekt om predikanten en gemeenteleden te wijzen op hun ’missionaire mogelijkheden’. Van Ark wil niet reageren op het onbegrip dat de wervingsactie voor ’zijn’ missionaire werk oproept. Hij verwijst naar de persvoorlichter van de kerk, Jan-Gerd Heetderks. Die zegt: „Niet iedereen is ervan gecharmeerd om telefonisch benaderd te worden. Maar je moet een afweging maken. Zonder fondsenwerving is het missionaire werk niet mogelijk.”

Overigens, zegt Heetderks, zijn hem nauwelijks negatieve reacties ter ore gekomen. „Veel mensen reageren heel positief.”

Dat degenen die boekjes of kaarten bij de PKN bestelden niet wisten dat hun adresgegevens bij een callcenter terecht zouden komen, noemt de voorlichter ’een vervelende bijkomstigheid’. „Ik heb er zelf nog op gelet dat dat duidelijk was.”

Het gevaar dat deze telefonische fondsenwerving de Actie Kerkbalans zou beïnvloeden, ziet hij niet. „Het is voor iedereen duidelijk dat dat geld bestemd is voor een ander doel.”

Er is nóg een bezwaar tegen kerkelijke telemarketing, zegt ds. Hans Berkheij uit Woerden. Hij was jarenlang actief voor hulporganisatie Zending over Grenzen en geldt als deskundig op het gebied van fondsenwerving. „Telemarketing is een heel duur middel. Doorgaans heb je pas na een jaar of vier de investering terugverdiend. Tenzij je een buitengewoon hoge respons haalt.”

Toen Berkheij vernam van de PKN-actie, dacht hij: ’dit kan niet waar zijn’. „Hans van Ark doet fantastisch werk, maar deze marketing beschadigt zijn imago en de reputatie van de kerk. Kerkleden moeten op deze manier geen geld geven.”

Op zijn ’missionaire ronde’ deed Hans van Ark gisteren Hardenberg aan. Een van de aanwezige predikanten had zich voorgenomen navraag te doen naar de kerkelijke marketing. „Van Ark zag er geen bezwaar in”, zegt de predikant. „Maar ik heb nooit toestemming gegeven mij te bellen. Dat blijft vreemd.”

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden