Belastingvluchtelingen zien gegevens gelekt

Databestand bevat politici, wapenhandelaren en zakenlui

Voor het eerst hebben onderzoeksjournalisten wereldwijd inzicht gekregen in de details van ruim honderdduizend offshore-bedrijven in belastingparadijzen. Een gelekt databestand van twee internationaal opererende trustkantoren blijkt de namen en bedrijven te bevatten van politici, wapenhandelaren, en tal van zakenmensen uit de Verenigde Staten, de voormalige Sovjet-Unie, Azië en Europa. Zo duiken de namen op van de campagneleider van de Franse president Hollande, de zoon van oud-Stasi-leider Mischa Wolf, de dochters van de Azerbeidzjaanse president Aliyev en vele anderen.

Het bestand van Portcullis TrustNet (PTN) in Singapore en Commonwealth Trust Limited (CTL) bevat zo'n 2,5 miljoen documenten, waaronder interne e-mails en gegevens over meer dan 120.000 offshore-bedrijven in belastingparadijzen. De hoeveelheid is het tienvoudige van wat Wikileaks naar buiten bracht aan Amerikaanse diplomatieke telexen. De inhoud is minstens zo fascinerend.

De afgelopen maanden onderzocht het International Consortium of Investigative Journalists (ICIJ) samen met journalisten uit ruim veertig landen - van onder meer de Washington Post, de BBC, The Guardian, de Süddeutsche Zeitung en Trouw - van wie de vennootschappen en trusts zijn en welk doel ze hebben. Sommige vennootschappen zijn zo goed afgeschermd dat de eigenaars niet zijn te achterhalen, in andere gevallen ontstaat stukje bij beetje een helder beeld wie er baat bij hebben.

Zo duiken 107 vennootschappen op die banden hebben met Griekse particulieren of bedrijven, waarvan er slechts vier bekend blijken bij de autoriteiten. Het Griekse ministerie van financiën gaat de zaak onderzoeken. Ook is de dochter van de Filippijnse ex-dictator Ferdinand Marcos, Imee, begunstigde van een trust op de Maagdeneilanden. De Fillipijnse autoriteiten, die nog steeds zoeken naar de miljarden die Marcos tijdens zijn bewind zou hebben weggesluisd, wisten dat niet. Imee Marcos is nu zelf gouverneur van een provincie.

In de database komen ook Nederlandse bedrijven en particulieren voor, maar Trouw onderzoekt de betreffende constructies nog. In antwoord op Kamervragen heeft staatssecretaris Frans Weekers toegezegd de namen op de lijst te controleren.

Offshore-bedrijven: soms legaal, soms bedoeld om geld weg te sluizen
Offshore-bedrijven zijn op zich een legaal onderdeel van het internationaal bedrijfsleven, niet iedereen die zo'n bedrijf bezit is een misdadiger. Sterker: ze zijn belangrijke en flexibele financiële schakels in het internationale handelsverkeer. Zo gebruiken multinationals en vermogenden de vennootschappen om hun belastingafdracht te minimaliseren, een legale praktijk waar ook Nederlandse bedrijven volop van profiteren en die Nederland, dat op eigen grondgebied meer dan 20.000 trustbedrijven telt, bevordert. De belastingparadijzen worden echter ook benut om welvaart te verhullen en zwart geld weg te sluizen. Zo schat James Henry, voormalig hoofdeconoom van MacKinsey, dat vermogenden voor 21 tot 32 biljoen dollar (21.000 tot 32.000 miljard) hebben weggezet in belastingparadijzen - grofweg de omvang van de Japanse en Amerikaanse economie gezamenlijk. De Wereldbank en de VN schatten in hun 'Stolen Asset Recovery Initiative' dat er jaarlijks voor 1000 tot 1600 miljard aan crimineel verkregen geld internationaal wordt overgemaakt. Bij dat verhullen wordt op grote schaal gebruik gemaakt van 'nominee directors' en 'nominee shareholders' - bedrijven (als Execorp of Sharecorp) of mensen die de werkelijke eigenaren uit het zicht moeten houden. Zo toont een analyse van de ICIJ, de BBC en The Guardian dat 28 'onechte directeuren' zeggenschap hadden over in totaal liefst 21.000 bedrijven.

undefined

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden