'Belachelijk dat ik hier moet bepalen hoe mensen in Turkije moeten leven'

Turkse Nederlanders maken een selfie nadat ze in Den Haag hebben gestemd voor de Turkse verkiezingen. Beeld ANP

Turkse Nederlanders kunnen op verschillende plekken in Nederland naar de stembus voor het Turkse parlement en de president. Meer dan de helft van hen stemt niet. Waarom niet?

Ook vandaag en morgen kunnen uit Turkije afkomstige Nederlanders nog naar de stembussen in Den Haag, Amsterdam en Deventer. Hoe hoog de opkomst afgelopen weekend was, was gisteravond laat onduidelijk. Duidelijk is wel dat er lange rijen bij de verschillende stembureaus stonden.

Ongeveer een kwart miljoen Turkse Nederlanders staat geregistreerd als kiezer. Van hen gaat meestal iets minder dan de helft naar de stembus.

In 2015 brachten 114.000 kiezers hun stem uit. Van de mensen die naar de stembus gaan, stemt een grote meerderheid (in 2015 bijna 70 procent) op de AKP van president Erdogan.

In Turkije wordt er op 24 juni gestemd, voor zowel het parlement als de president. De belangrijkste uitdager van president Erdogan is Muharrem Ince van de seculiere CHP.

De tekst gaat verder onder de afbeelding

Hulya Elmas, advocaat. Beeld *

Hulya Elmas, advocaat

"Ik stem niet omdat ik niet in Turkije woon. Ik vind het te onzinnig en te belachelijk voor woorden dat ik hier zou bepalen hoe mensen daar moeten leven. Ik draag de lusten noch de lasten van mijn stem. Dat vind ik onbehoorlijk.

"In Nederland stem ik altijd, dat is je burgerplicht. Maar als je hier op Erdogan stemt, ga daar dan ook wonen. Maak zelf dagelijks mee hoe leuk, of niet, dat land is onder Erdogan. In Nederland geniet je nu de lusten door in vrijheid in een democratische rechtsstaat te leven, gebruik te maken van asfaltwegen en sociale zekerheid. Als Turkije onder Erdogan zo groot en geweldig is, draag daar dan je steentje bij.

"Wat ik hier nu vrijuit kan zeggen en tweeten, kan daar niet. Dat weten mensen die AKP stemmen ook. Bij de rellen vorig jaar bij het Turkse consulaat in Rotterdam zeiden twee pro-Erdoganschreeuwers dat ze best tekeer konden gaan, omdat de Nederlandse politie anders is dan die in Turkije.

"Er zijn ook mensen die vinden dat je moet stemmen omdat Turkije anders verder afglijdt. Het zou goed zijn als meer tegenstanders van Erdogan naar de stembus zouden gaan. In Nederland wint de AKP altijd ruim. Die stemmers gaan trouw naar de stembus; aanhangers van oppositiepartij CHP blijven vaker thuis.

"Ik ga niet stemmen. Ik voel weinig binding met Turkije en wil bovendien mijn privacy niet opgeven door me te laten registeren, waarna ik steeds brieven met stemadviezen uit Turkije krijg. Ik zet me in voor democratisering door mijn mening te geven."

De tekst gaat verder onder de afbeelding

Ilhan Cakir, aannemer. Beeld *

Ilhan Cakir, aannemer

"Ik wil me helemaal niet met politiek bezighouden. Ik heb me nooit in de Turkse politiek verdiept, ik heb genoeg eigen dingen aan mijn hoofd. En ik vind dat als je je ergens niet goed in verdiept, je er geen keuze over moet maken. Hoeveel mensen hebben er na twee of drie jaar geen spijt omdat ze PvdA of CDA hebben gestemd?

"Ik vind wel dat Turkije de afgelopen jaren een goede ontwikkeling heeft doorgemaakt. De economie is gegroeid, er zijn grote bruggen en tunnels gebouwd, er wordt een heel groot vliegveld gebouwd. Dat moet het grootste van Europa worden. Dat vindt Erdogan heel belangrijk, dan kan hij zich tegen Europa afzetten.

"Aan de andere kant laat hij mensen oppakken of opsluiten waar hij het niet mee eens is. Of journalisten. Waarom doe je zulke dingen? Dat geeft een negatieve indruk op de rest van de wereld. Politici stelen allemaal, ze liegen allemaal. De één alleen erger dan de ander.

"Ik ben in Nederland geboren, daarom hou ik me meer bezig met de regels die hier gelden. Ik heb hier een keer of twee gestemd. Op de PvdA, dat deden de meeste mensen om me heen.

"Om het jaar kom ik in Turkije. Ik volg wat er gebeurt, maar van een afstandje. Mensen om mee heen zijn er veel meer mee bezig. Ik ken mensen die zwaar anti-Erdogan zijn en ik heb zat vrienden die voor hem zouden willen sterven. Maar ik hou m'n gedachten voor mezelf. Als ik me er in ga mengen, dan raak ik de helft van mijn vrienden kwijt."

De tekst gaat verder onder de afbeelding

Selma Ablak, voorzitter vrouwenplatform. Beeld *

Selma Ablak, voorzitter vrouwenplatform

"Ik ben openlijk Gülensympathisante. Het moge duidelijk zijn dat wij de afgelopen jaren wat te verduren hebben gehad door Erdogan en zijn achterban. Dit jaar zal ik niet stemmen, net als vorig jaar bij het grondwetsreferendum.

"Voorheen stemde ik altijd, maar door alles wat er de afgelopen jaren is gebeurd ben ik kritisch naar mezelf gaan kijken. Ik besloot nooit meer naar de stembus te gaan voor Turkse verkiezingen. Ik woon daar namelijk niet. Ik ben geboren en getogen in Nederland. Turkije is het land van mijn ouders, waar ik mijn vader in 2001 begraven heb. De heksenjacht die na de couppoging van 2016 ontstond tegen Gülenisten was voor mij de druppel. Ik heb besloten de banden te verbreken.

"Recent was de politie in Turkije nog op zoek naar mij. Ze hebben bij mijn schoonouders aangebeld om te vragen waar ik was. Ik probeer in Nederland plekken te vermijden waar veel Erdoganaanhangers zitten. Toen de couppoging net was geweest was ik veel op televisie en in kranten. Mensen herkennen me. Dat zou zeker ook bij de stembus gebeuren, en daar heb ik geen zin in.

"Erdogan rekent op 1 miljoen stemmen van buiten Turkije. Die stemmen kunnen doorslaggevend zijn. Dat wij, die een of twee keer per jaar het land bezoeken de verkiezingen in Turkije kunnen beslissen, vind ik niet terecht. Dat geldt zowel voor de AKP-stemmers als die op de oppositie. Ik heb met de mensen in Turkije te doen. Maar laat de mensen daar de mening vormen dat ze niet goed geregeerd worden. Laat ze daar opstaan."

Lees ook:

'Turken willen niet dat Erdogan de democratie afbreekt'

De kans dat Arzu Özalp in het parlement in Ankara komt, is slechts theoretisch, maar het maakte haar campagne er niet minder intensief om. Zaaltjes, verenigingen en bijeenkomsten ging ze af om stemmen te winnen voor de CHP, de seculiere partij die in een alliantie de strijd aangaat met de AKP van Erdogan.

Erdogans ogen en oren in de dorpen

Dorpshoofden in Turkije zien en horen alles. Het netwerk van vijftigduizend 'muhtars' bepaalt voor een groot deel de uitslag van de Turkse verkiezingen, volgende week zondag. Niemand begrijpt dat zo goed als Erdogan.

De Turkse oppositie begrijpt: We moeten af van ons elitaire imago

De Turkse oppositie probeert haar elitaire imago te veranderen. Het is de enige manier om Erdogan te verslaan bij de verkiezingen eind deze maand.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden