Belaagd door de media? Dat is vrijheid van meningsuiting

null Beeld

Het Dagblad van het Noorden had naam en foto van het 12-jarige meisje dat twee weken geleden een kind kreeg. Maar uit respect voor het meisje heeft de krant die persoonsgegevens niet gepubliceerd. Toch voelt hoofdredacteur Pieter Sijpersma er niets voor andere media een soortgelijke terughoudendheid op te leggen. "Ik vind het zelf ook heel vervelend als anderen mij de maat nemen", zegt Sijpersma, die tevens voorzitter is van het Genootschap van Hoofdredacteuren.

Maaike van Houten

De school en de omgeving van het meisje zijn, nadat de bevalling op zo jonge leeftijd bekend was geworden, belaagd door journalisten. Het broertje van de jonge moeder werd aanvankelijk onder begeleiding van en naar school gebracht, maar toen de media volgens de politie bij vader thuis zowat met hun neus op de ramen stonden, zijn ze naar een geheim adres gebracht.

De berichtgeving heeft schooldirecteur Wim Moes zozeer geërgerd dat hij oproept tot een discussie over de grenzen van de journalistiek. Hij heeft met name De Telegraaf, die de naam van het meisje publiceerde, en de EO op het oog (zie inzet). De directeur vraagt zich in breder verband af waarom sommige media zo weinig oog hebben voor de privacy van diegenen waarover ze schrijven.

"Ja, dat is niet iets om vrolijk van te worden", zegt Sijpersma over het onderduiken. Maar als hoofdredacteur én als voorzitter van het Genootschap past hij ervoor Moes verder bij te vallen. Sijpersma is buitengewoon huiverig voor normen, "want die zijn misschien mijn normen wel niet. Elk medium moet voor zichzelf de grens bepalen."

Het argument dat grenzen per medium kunnen verschillen, wordt niet gedeeld door de Raad voor de Journalistiek, waar klagers als Moes terecht kunnen voor een oordeel over journalistiek handelen. De Raad deed vorig jaar uit zichzelf een uitspraak over de zaak-Ruben, de 12-jarige enige overlevende van de vliegramp in Tripoli. Ook die kwestie raakte de afweging tussen de plicht om maatschappelijk relevante feiten te melden, en het recht op privacy. De raad stelde dat die grenzen niet verschillen per medium, maar dat die gelden voor álle journalistieke gedragingen waarover de raad mag oordelen.

Het Dagblad van het Noorden erkent de raad en houdt zich aan de uitspraken, maar er is ook een handjevol media dat dat niet doet. Dat alleen al maakt algemeen geldende normen moelijk, zegt Sijpersma. Het zij zo: "Als je in de vrijheid van meningsuiting gelooft, kun je weinig verbieden en moet je uitgaan van het zelfreinigende werking van de pers. Ik ben niet mijn broeders hoeder. Dit is de prijs voor de vrijheid van meningsuiting. Dat is wreed, maar de wereld is vaak wreed."

'Je twittert dit, klopt dat? Dat mag je vragen'

Wim Moes, de directeur van de school van de 12-jarige moeder, heeft zich nog het meest verbaasd dat ook de christelijke Evangelische Omroep in zijn ogen alle fatsoensgrenzen heeft overschreden, door een klasgenoot van het meisje te benaderen voor een portret over het gezin. Eindredacteur van 'Uitgesproken EO' Tenco van der Hee weerspreekt de klacht. De omroep wilde uitzoeken of berichten klopten als zou de vader eerder zijn veroordeeld wegens misbruik. Dat zou een nieuw licht zou kunnen werpen op het werk van Jeugdzorg. Want waarom woont het meisje dan nog bij haar vader? Het klasgenootje twitterde dingen die interessant zouden kunnen zijn. Een EO- journalist benaderde hem om na te gaan of die klopten. De jongen wilde niet meewerken. Hierbij is het gebleven, aldus de eindredacteur. "We hebben alleen gezegd: je twittert dit, klopt dat? Die vraag moet je kunnen stellen aan een 12-jarige."

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden