Bekend dankzij een spelletje

Vanavond begint een nieuw seizoen van 'Wie is de mol?' met Bekende Nederlanders in de hoofdrol. Is deelname een springplank voor BN'ers op zoek naar het grote publiek?

Hij hoefde er geen seconde over na te denken toen de makers van 'Wie is de mol?' hem benaderden. Freek Bartels, onder meer bekend van de musicals 'Les Misérables' en 'Op zoek naar Joseph', is groot fan van het Avro-programma. "Ik volg Wie is de mol? al een aantal seizoenen. Ik ga ervoor zitten en als ik moet optreden dan kijk ik het programma terug via Uitzendinggemist zodra ik thuis ben."

Bartels is vanaf vanavond te zien in het veertiende seizoen van het spelprogramma waarin tien bekende Nederlanders met opdrachten zoveel mogelijk geld voor de pot moeten verdienen, terwijl een van hen - de mol - de boel in het geheim saboteert. Vorig jaar beleefde Wie is de mol? het beste seizoen ooit met op het hoogtepunt zo'n 2,5 miljoen kijkers. Dat werd afgelopen oktober eindelijk bekroond met de Gouden Televizier-Ring, nadat het programma in de zes jaar ervoor telkens naast de publieksprijs greep.

Niet alleen de programmamakers zullen blij zijn met het succes. Ook de BN'ers die meedoen, profiteren van de hoge kijkersaantallen. Neem Kees Tol, de mol van vorig jaar. Eerst was hij alleen bekend als vriend van de Volendamse sterren, inmiddels is hij als vaste commentator van 'SBS Shownieuws' regelmatig op tv. Ook voor actrice Hadewych Minis, winnaar van het seizoen in 2012, heeft deelname zeker niet tegen haar gewerkt, zegt haar agent Jolice Hunfeld van All Stars Agency.

"Het is niet zo dat als ze niet had meegedaan aan Wie is de mol?, ze niet gevraagd zou zijn voor de rol in 'Borgman'. Dat heeft dan toch echt te maken met de kwaliteit die je als actrice hebt. Maar haar deelname aan het programma heeft haar wel een grotere naamsbekendheid opgeleverd."

En dan is er nog Art Rooijakkers, Wie is de mol?-deelnemer in 2011 en vanaf 2012 presentator van het programma. "Ik denk dat ik mijn contract bij de Avro mede te danken heb mijn rol in het programma", zegt Rooijakkers. "Ik werkte toen nog bij Net 5, de Avro was op zoek naar een nieuwe presentator. En ze dachten aan mij."

Heeft Freek Bartels net zulke hoge verwachtingen van zijn deelname dit seizoen? "Het is mooi meegenomen als het op werkgebied iets oplevert", zegt de musicalster. "Maar om die reden doe ik zeker niet mee."

Want het laatste waar je volgens Bartels bekend om wil staan is als iemand die te pas en te onpas in tv-programma's verschijnt om zichzelf in de kijker te spelen. Toch ligt die overkill op de loer nu de tijd dat BN'ers hooguit meededen aan 'Sterrenslag' definitief voorbij is. Spelprogramma's met sterren in de hoofdrol zijn de afgelopen jaren als paddestoelen uit de grond geschoten. Om maar wat voorbeelden te noemen: 'Expeditie Robbinson', 'De slimste mens', 'Expeditie Poolcirkel', 'Wie ben ik?', 'Ranking the Stars', 'Ik hou van Holland', 'Sterren springen schans/dansen op het ijs' en 'Fort Boyard'.

"Vroeger was je acteur of actrice en om die reden bekend", zegt Vanessa Henneman, die als eigenaar van Henneman Agency veel bekende namen vertegenwoordigt. "Nu zijn er mensen die gewoon bekend zijn, waarbij je soms denkt: waarvan eigenlijk? Het zijn bekende tv-persoonlijkheden."

Jolice Hunfeld herkent dat: "Een tijd geleden was het voor theatermensen echt not done om bijvoorbeeld een reclame in te spreken. Maar nu de theaterzalen niet meer allemaal volzitten, zoeken acteurs andere middelen om geld te verdienen. Bovendien kan een tv-uitzending als promotie dienen om publiek het theater weer in te krijgen."

Toch is meedoen ook niet zonder risico. Wat als kijkers een kant van je zien die eigenlijk niet zo leuk is? Omdat je niet tegen je verlies kunt bijvoorbeeld. Of omdat je als tactische speler toch wel erg geniepig blijkt te zijn? Kan dat je imago schaden? "Dat risico zit erin", zegt Henneman. "Mijn mening was altijd: niet meedoen, het is je vak niet. Je acteert, je speelt niet in spelletjes. Hoe mysterieuzer je blijft, hoe neutraler je bent voor verschillende rollen. Als je jezelf laat zien, dan laat je je voor castings toch kleuren. Maar ik ben daar een beetje op teruggekomen. Als je ziet dat iemand iets met veel plezier doet, dan is het interessant om naar te kijken en dat kan nooit kwaad."

Henneman zag het gebeuren bij haar eigen man, Daniël Boissevain, die in het vorige seizoen deelnam aan Wie is de mol?. "Daniël vond de actie in Wie is de mol? te gek, maar het onderlinge spel, het verraad, daar kon hij eigenlijk niet zo goed mee omgaan. Dat was duidelijk te zien. Toch denk ik nog steeds dat veel mensen dachten: wat een leuke gast. Ook producenten denken dat wellicht als ze bezig zijn met het casten voor een rol."

Meedoen aan tv-spelletjes om je bekendheid bij een breed publiek te vergroten, is volgens Henneman dan ook niet per definitie uitgesloten. "Wat je merkt is dat snoeigoede acteurs soms niet voor de hoofdrol van een film gecast worden, omdat ze bij het grote publiek niet bekend genoeg zijn. Het is toch een verschil of je in een film zit waar een paar honderdduizend mensen naar komen kijken, of dat je in een tv-serie zit waar je week in, week uit bij een miljoen mensen de huiskamer binnenkomt."

Ook Hunfeld vindt dat het vergroten van de naamsbekendheid het overwegen waard is. "Het belangrijkste is dat je deelneemt omdat je het leuk vindt en daarbij moet het natuurlijk in je agenda passen. Maar meer bekendheid kan wel meegenomen worden in de overweging. Als je beginnend acteur bent en nog niet heel bekend zeker."

En dan speelt volgens Hunfeld ook nog mee of het een kwalitatief goed programma is. "Zoals: welk publiek kijkt ernaar? En heb ik daar wat aan? Kun je iets promoten, bijvoorbeeld een nieuw toneelstuk? Die afwegingen maak je wel." Wie is de mol? staat volgens haar daarbij hoog op het lijstje van BN'ers. "Je wordt er goed in beeld gebracht, het is een cool programma om aan mee te doen. Daar moet ik wel bij zeggen dat ik groot fan ben en dus niet echt objectief."

Freek Bartels herkent dat: "Ik schuif niet bij elk programma waarvoor ik word gevraagd aan. Ik ben acteur, dat is mijn vak. Ik vind het best lastig om als mezelf op tv te verschijnen. Maar Wie is de mol? is een goed gemaakt spel. Ik was me tijdens de opnames ook totaal niet bewust van mijn imago, ik ging zo in alles op. Het is net een schoolreisje van volwassenen."

Volgens Art Rooijakkers kun je tijdens de opnames helemaal geen randzaken gebruiken. "Je moet vooral niet de hele tijd bezig zijn met zaken als: waar zijn de camera's en hoe kom ik over? Dan verlies je dus. Wie is de mol? is een spel dat je helemaal opslokt."

Rooijakkers kan het weten, hij won het programma in 2011. Dat is mooi meegenomen, want hoe langer je in het spel zit, hoe hoger de springplank. Ben je een van de eerste afvallers, dan zijn mensen je zo weer als deelnemer vergeten. En, zegt Henneman, "je staat ook nog eens bekend als degene die als eerste afviel".

'Wie is de mol?' is vanaf vanavond te zien om 20.30 uur bij de Avro op Nederland 1.

De feiten
In totaal telt 'Wie is de mol' dertien seizoenen, waarvan negen met bekende Nederlanders.

Zeven keer was de mol een vrouw, zes keer een man.

De mol tussen de BN'ers was vijf keer een acteur/actrice en vier keer een presentator/presentatrice.

Zes keer was de winnaar een vrouw, zeven keer een man. Je wint het spel als je in een test de meeste vragen over de identiteit van de mol goed beantwoordt.

Het pogramma werd gepresenteerd door Angela Groothuizen (eerste vijf seizoenen), Karel van de Graaf (seizoen 6 en 7), Pieter Jan Hagens (seizoen 8 tot en met 11) en Art Rooijakkers (seizoen 12, 13 en 14).

Hoe kijk je Wie is de mol?
'Wie is de mol?' kun je achterover gezakt op de bank bekijken, maar voor een groep fanatieke fans begint vandaag een serieuze speurtocht naar de mol. Een aantal tips voor de Wie is de mol-beginner:

In elke aflevering worden aanwijzingen gegeven die naar de mol leiden. Soms zijn die overduidelijk aanwezig - zoals de titel van elke uitzending - maar meestal zitten ze verstopt. Er zijn mensen die op elk cijfertje dat in beeld komt een theorie loslaten, maar zover hoeft het ook weer niet te gaan. Dat neemt niet weg dat het verstandig is de details goed in de gaten te houden.

Laat je niet misleiden door de programmamakers. De montage van het programma zit intelligent in elkaar. Als kijker word je voortdurend in verwarring gebracht en op het verkeerde been gezet.

Het grootste risico, zo zie je aan de vroegtijdige afvallers van 'Wie is de mol?', is tunnelvisie. Wie eenmaal een verdachte mol heeft, kan overal een sabotage-actie in zien. Bovendien zie je daardoor potientiële mollenacties van andere deelnemers niet meer.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden