Bekeerlingen / Bellen met Saoedi-Arabië

Steeds meer Nederlandse jongeren worden islamitische puriteinen, waarschuwt de inlichtingendienst AIVD. De jongeren zelf zijn alleen maar trots als zij de weg naar het ware geloof hebben gevonden. ,,Na de moord op Theo van Gogh belde ik een geleerde in Saoedi-Arabië.''

Saloua uit Het Gooi schudt haar donkere krullen. Ze draagt make-up, strakke kleding en een koket handtasje aan haar arm. Met haar vriendin Sihem gaat ze zometeen naar 'Gay', een film over een decadent homostel, vertelt ze in een Amsterdams café. Maar later, zegt ze, zal ze er niet meer zo modieus uitzien.

Zulke films zal ze mogelijk niet meer zien en in een café misschien niet meer zitten. Later wijdt zij zich aan 'de pure islam'.

,,Ik vind mezelf nu geen goede moslim'', zegt Saloua (19). ,,Ik bid, ik doe aan ramadan. Maar ik wil meer kennis over de islam.'' In een Bussumse moskee volgt ze daarom met een groep van ongeveer twintig meisjes lessen. Zij ontwikkelt, merkt ze, een nieuwe identiteit. ,,Ik voel me niet Nederlands en niet Marokkaans. Ik ben moslima.''

Het geloof van haar Marokkaanse vader en moeder is anders dan de islam bedoelt, weet ze inmiddels. ,,Marokko is geen islamitisch land. Wij jongeren doen het anders.'' Neem het verschil in de manier waarop Marokkaanse jongens en meisjes worden opgevoed. Meisjes worden kort gehouden om geroddel over hun gebrekkige eerzaamheid te voorkomen. Jongens mogen laat opblijven, uitgaan, drinken. Dat is niet de islam, weet Saloua, dat is Marokkaanse cultuur.

De islam schrijft volgens Saloua precies voor hoe man en vrouw zich moeten gedragen. Die imam Salaam uit Tilburg bijvoorbeeld, die integratieminister Verdonk geen hand wilde geven, had het bij het rechte eind. ,,Een vrouw de hand schudden mag niet, dat weet ík zelfs.''

Tijdens een lezing door de bekeerde moslim Abdul Jabbar van de Ven, onlangs in het nieuws met zijn doodswens voor kamerlid Geert Wilders, leerde Saloua hier meer over. ,,Abdul Jabbar vertelde over Khadisja, een echtgenote van de profeet Mohammed. Ze stond altijd voor haar man klaar. Ik vond het zo mooi dat ik moest huilen.''

In de toekomst wil Saloua een sluier dragen. ,,Alleen mijn handen en gezicht zullen nog te zien zijn. En wie weet zal ik ooit zo ver zijn in de islam dat ik alles bedek behalve mijn ogen, net als mijn lerares. Ik vind het zo extreem mooi als iemand dat kan.'' Smalend spreekt ze over de Marokkaanse meisjes die een hip hoofddoekje omwikkelen en verder op de oude voet verder gaan. ,,Je moet het niet half doen. Maar het is moeilijk, een grote stap.''

Kiezen voor de pure islam leidt soms tot een conflict met Marokkaanse ouders, weet de 22-jarige Mariama Kassi uit Amsterdam. Zelf dubt ze over hoe dat moet als ze gaat trouwen. ,,Op een islamitische bruiloft horen mannen en vrouwen gescheiden te zijn. Maar met mijn familie zou dat ondenkbaar zijn. Op veel Marokkaanse bruiloften danst en feest iedereen door elkaar. Zó on-islamitisch.''

Mariama doet hbo levensbeschouwing aan de Educatieve Faculteit Amsterdam. Ze zit met bijna alleen maar moslima's in de klas. Geïnspireerd door die opleiding ging ze twee jaar geleden voor 'puur'. ,,Je wordt heel anders. Met je hart, je geest, je ziel.''

Ze kan zich weinig voorstellen bij de recente conclusie van het Sociaal en Cultureel Planbureau dat moslims rap aan het seculariseren zijn. In ieder geval geldt het volgens haar niet voor Marokkanen en autochtone bekeerlingen. ,,We worden juist geloviger.''

,,Ik ben een van de weinige jongeren die diensten in een ouderwetse moskee bezoekt. Waar het bomvol jongeren zit, is bij Nederlandstalige lezingen. Die worden soms wel in een moskee gehouden, maar vaak ook in een buurthuis of een andere ruimte.'' Ook internet kan niet worden onderschat als bron voor jonge moslims. Mariama bezoekt graag de website

www-al-islaam.com . ,,Veel van wat daarop staat, komt uit Saoedi-Arabië. Ik denk niet dat Saoedische invloed per se slecht is. Die is orthodox, maar niets om je zorgen over te maken.''

Zo geruststellend was de boodschap van de AIVD niet, afgelopen donderdag. In een rapport voor de Tweede Kamer schreef de inlichtingendienst dat niet alleen gewelddadige islamstromingen een gevaar voor Nederland vormen. Ook moslims die zich tegen geweld uitspreken, maar intussen kiezen voor een puriteinse islam, zijn volgens de dienst reden tot zorg. Deze jongeren willen volgens de AIVD de democratie vía de democratie uithollen.

Rachid (23) en Mohammed (25) uit Amsterdam zien het anders. Zij zeggen dat zij bij uitstek het gevaar lopen om door radicalen als Mohammed B. een kopje kleiner te worden gemaakt. Omdat ze zo vroom zijn en tóch niet vinden dat op dit moment een gewelddadige djihad is toegestaan. Het is de reden dat zij niet met hun achternaam in de krant willen. Rachid: ,,Wij worden door extremisten als moenafikien gezien, schijnheiligen. Ze vinden ons nog erger dan ongelovigen, want wij werken van binnenuit.''

Zij vissen daarnaast in dezelfde vijver als de Mohammed B.'s van deze wereld, want ze proberen Marokkaanse jongens in de buurt te bekeren. ,,Maar die anderen werven veel harder dan wij'', denkt Mohammed. ,,Ze hebben een makkelijke boodschap. Als je vandaag de dag tegen Marokkaanse jongeren zegt: we doen djihad, dan scoor je. Wilders is de meest gehate persoon van dit moment. Wie zegt dat die man dood moet, krijgt vanzelf status.''

De 'anderen' over wie het gaat, zijn de aanhangers van de beweging Takfir wal Hidjra. Het staat voor iets als 'Verketter en trek je terug'. Rachid: ,,Ik sprak een keer een jongen die met ze had meegedaan, maar er weer uit was gekomen. Hij zei: ze manipuleren je echt. Ze schreeuwen tegen je, je móet het in je opnemen.'' Mohammed: ,,Ik ken iemand die ze hebben gevraagd om naar Tsjetsjenië te gaan.'' Rachid: ,,Ja, ik weet ook iemand die ze vroegen om op djihad te gaan. Hij zei 'nee'. Ze werden heel boos.''

Mohammed: ,,Niet lang geleden heb ik een jongen bij de politie gemeld. Hij is in de ban van takfir geraakt. Maar als er weer zo'n moord komt als op Theo van Gogh, ben ík de dupe, met mijn baard en jurk.''

Mohammed en Rachid springen bepaald niet losjes om met hun geloof. Ze hebben er geen haast mee, maar hun toekomstdroom is dat de wereld ooit één grote islamitische staat wordt waar de sjaria geldt, het islamitisch recht. Rachid: ,,Regels zijn regels. Je moet bedenken: in Saoedi-Arabië worden handen van dieven afgehakt. Maar als er twee mensen zonder hand lopen, maakt dat al grote indruk op anderen. Dus er wordt in Saoedi-Arabië erg weinig gestolen.''

Maar anders dan takfir-aanhangers vinden Mohammed en Rachid dat ongelovigen mild moeten worden uitgenodigd tot de islam. Aanslagen geven de islam een slechte naam. Bovendien vinden zij dat er niet wordt voldaan aan de godsdienstige gronden voor een gewapende djihad. Rachid: ,,De oemma, de islamitische gemeenschap, heeft geen bevoegde leider die toestemming kan geven.''

De tijd voor een islamitisch rijk dat ook Europa omspant, is nog niet rijp, menen Mohammed en Rachid. ,,Wij hebben tot die tijd een soort overeenkomst met Nederland'', zegt Rachid. Ook voor de manier waarop de djihad nu wordt gevoerd, hebben ze geen goed woord over. ,,Je mag jezelf bijvoorbeeld helemaal niet opblazen. Je mag niet roven, niet plunderen, vrouwen en kinderen niets aandoen. Een vijand die zich heeft overgegeven moet je sparen.''

Kort na de moord op Theo van Gogh belden de jongens een islamgeleerde in Saoedi-Arabië. Ze bellen wel vaker geleerden daar. De afgelopen jaren leerden ze klassiek Arabisch. De telefoonnummers staan bijvoorbeeld op een van hun favoriete websites, www.selefiepublikaties.com. Een keer wilden ze bijvoorbeeld weten of zwartwerken mag. Nee, oordeelde de geraadpleegde geleerde: ze moesten de Nederlandse wet gehoorzamen.

,,Deze keer ging het erom dat een vriend naast een van de leden van de groep rond Mohammed B. woonde. Wij komen regelmatig bij die vriend. We dachten: als er een inval komt, nemen ze ons ook mee. De geleerde vroeg: doen deze mensen verkeerde uitspraken of zaaien ze ook verderf? Wij hebben uitgelegd wat er met Theo van Gogh is gebeurd. De geleerde zei toen dat we deze mensen moesten aangeven bij de politie.'' Tot een aangifte kwam het niet, de politie deed daarvóór al een inval in het pand.

Volgens de AIVD is de afwijzing van geweld onder puriteinen lang niet altijd principieel. De reden kan ook strategisch zijn: de tegenstander is nog te sterk. Of: het is theologisch gezien te vroeg voor een gewapende strijd.

Volgens de jongeren zelf heeft Nederland niets van hen te vrezen. ,,Ik ben tegen alle geweld. Ik veroordeel de moord op Theo van Gogh'', zegt Saloua uit Het Gooi. En Mariama uit Amsterdam: ,,De moordenaar van Van Gogh heeft ongelijk als hij meent dat hij islamitisch handelt.''

Waarom ondergaan de jongeren nu zo'n plotse verandering? Alleen Mariama oppert dat Marokkaanse jongeren een breuk voelen tussen zichzelf en hun ouders en ook tussen zichzelf en de maatschappij. ,,Ze zoeken naar de zin van het leven.'' Maar de anderen willen niets weten van een identiteitscrisis als verklaring voor hun keuze. ,,Het is gewoon de schoonheid van de islam die trekt'', zegt de 23-jarige Faysal Belhassam in de Haagse As-Soennah-moskee.

,,De Nederlanders zijn bang dat we de maatschappij overnemen'', denkt Faysal ,,Ze zien dat veel mensen zich bekeren.'' In zijn moskee, aan de Fruitweg, bekeert elke week wel iemand zich. Sinds drie jaar zijn de meeste bezoekers tussen de vijftien en dertig jaar oud. Jongens die zowel het Arabisch als het Nederlands kennen, geven hier anderen les. Ze vertalen onder andere de preken van sjeik Fawaz Jneid, Syriër en leider van de moskee. Zo ook Faysal, in het dagelijks leven leraar Engels.

,,Mijn hele leven ervoer ik het geloof als een blok aan mijn been'', herinnert Faysal zich. ,,Ik ging veel met Nederlandse jongens om en vond het lastig dat ik dingen niet mocht, zoals varkensvlees eten.'' Een paar jaar geleden veranderde dat, onder invloed van 'de wereldgebeurtenissen'. ,,Ik zocht bevredigende antwoorden op mijn vragen: Waar is Allah? Hoe moet ik bidden? Hier leggen ze alles rustig uit.''

Naast hem zit Abdelmaoula El-Jalte. Die is van de drie jongens 'het verst' in de islam, zeggen ze. Vroeger was hij een fiscaal jurist in Armani-pakken. Hij ging wel eens naar de borrel van zijn kantoor, al dronk hij niet. Nu wil hij ook niet meer in de buurt van drank komen. Hij draagt altijd een djellaba, heeft een baard en bidt vijf keer per dag. ,,Ik ervaar mijn verandering alsof ik naar huis ben teruggekeerd.''

Mohammed al-Hadjri (24) kwam naar de moskee nadat het tv-programma 'Nova' een heimelijk opgenomen preek van sjeik Fawaz uitzond waarin deze regels geeft voor het slaan van vrouwen. ,,Ik ben zelf gaan kijken, uit nieuwsgierigheid.'' Volgens Mohammed bleek Fawaz iets heel anders te hebben gezegd.

De oemma, de islamitische wereldgemeenschap, is voor deze jongens gaan leven. ,,Dat betekent ook dat wij de pijn voelen van een andere moslim, waar ter wereld die zich ook bevindt.'' Dat is voor hen, benadrukken ze nog eens, dus geen reden om ergens te gaan vechten. De islam is vooral leren, zeggen de jongens. Abdelmaoula: ,,Ik keer me niet af van de Nederlandse samenleving. Ik keer me af van een leeg bestaan.'' Of zoals Mike het zegt, een van de vele autochtone bekeerlingen die ook de Assoennah-moskee bezoeken: ,,Er is geen tussenweg. Er is geen Europese islam, geen gematigde islam. De islam is orthodox, fundamenteel. Alles hoort erbij.''

Het eerste deel in dit tweeluik verscheen gisteren en ging over de vrouwen rond moordverdachte Mohammed B.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden