Bekeerling radicaliseert vaak in de cel

Agenten zoeken naar sporen bij het oorlogsmonument in Ottawa, waar een soldaat werd doodgeschoten.Beeld afp

De twee aanslagplegers in Canada zouden volgens lokale media pas kort tot de islam zijn bekeerd toen zij tot hun daden overgingen. Door de incidenten is in het Westen de angst voor moslimterreur weer sterk toegenomen. Maar de aandacht gaat nu vooral uit naar een specifieke groep moslims: de bekeerlingen.

Niemand weet precies hoe groot de groep westerse bekeerlingen is. In het seculiere Frankrijk wordt religie bijvoorbeeld niet geregistreerd. In Duitsland zijn er ook geen harde cijfers over het aantal bekeerlingen beschikbaar - een eerdere poging om deze groep in kaart te brengen mislukte, nadat bleek dat de onderzoekers een curieuze methodologie gebruikten en de cijfers hadden aangedikt.

In Groot-Brittannië ligt dat anders; daar is het aantal islamitische bekeerlingen wel bekend, net als hun aandeel in terroristische misdrijven. Uit onderzoek van universiteit King's College London blijkt dat maar liefst een kwart van de islamitische terrorismedelinquenten bekeerling is, terwijl deze groep slechts twee à drie procent van de totale moslimbevolking uitmaakt.

In de VS bestaat al sinds 2001 angst voor 'terroristische' bekeerlingen. Veel Amerikanen herinneren zich de zaak van de Britse terrorist Richard Reid die toen een vliegtuig van Miami naar Parijs probeerde op te blazen. De terrorist, die pas op latere leeftijd de islam omarmde, werd vooral bekend doordat hij een bom in een schoen verstopte; dit leverde hem de bijnaam 'shoe bomber' op. Die poging mislukte en hij kreeg levenslang.

Nederlandse bekeerlingen
Uit een recent onderzoek van twee terreurexperts blijkt echter dat Amerikaanse bekeerlingen, anders dan hun Britse tegenvoeters, relatief net zo vaak in aanraking komen met terrorisme als hun andere geloofsgenoten. Het verschil is dat de groep bekeerlingen hier veel groter is: 23 procent. Hun aandeel in de aanslagen is met 23 procent nog steeds groot.

In Nederland is het aandeel van bekeerlingen verhoudingsgewijs juist kleiner dan in andere landen. De geheime dienst AIVD stelde onlangs dat relatief de meeste Nederlandse djihadisten van Marokkaanse afkomst zijn of als moslim zijn opgevoed.

Eén ding hebben de meeste terroristische bekeerlingen uit alle landen wel met elkaar gemeen: de meerderheid radicaliseerde tijdens een eerder verblijf in de gevangenis. Dat is ook de reden waarom de AIVD zich actief bezighoudt met het gevangenisbeleid. Al jaren krijgen cipiers instructies van de geheime dienst mee om radicalisering van gevangenen te herkennen.

===
Hoe voorkom je aanslagen het effectiefst? Door de paspoorten van jihadisten af te pakken, of juist via de 'zachte aanpak': tijdig opsporen van radicalisering? Abonnees lezen vandaag in Trouw een interview met terrorismedeskundige Jelle van Buuren.

Michael Zehaf-Bibeau

Michael Zehaf-Bibeau was de schutter die woensdagavond in Ottawa een militair neerschoot die de wacht hield bij een oorlogsmonument. Hij rende daarna het parlementsgebouw in, waar hij na een schotenwisseling werd gedood door een beveiliger. De 32-jarige man uit Quebec is in het verleden een aantal keer veroordeeld voor vergrijpen als drugsbezit en beroving.

Canadese autoriteiten melden dat de man recentelijk was bekeerd tot de islam. Volgens de Canadese televisiezender CTV News beweert een bron binnen de overheid dat ook het paspoort van Michael Zehaf-Bibeau was ingenomen omdat hij geradicaliseerd was en werd ook hij in de gaten gehouden door de Canadese inlichtingendiensten.

Zijn moeder verklaarde gisteren in tranen dat ze haar zoon al vijf jaar niet had gezien. Ze zei geen enkel inzicht te kunnen geven in de reden voor zijn daad. De afgelopen dagen zou Zehaf-Bibeau hebben doorgebracht in een daklozencentrum.

Martin Couture-Rouleau
Maandag reed Martin Couture-Rouleau in op twee militairen in het Canadese Jean-sur-Richelieu, in de buurt van Montreal. Een 53-jarige veteraan overleed na de aanrijding, een andere militair raakte zwaargewond. Couture-Rouleau sloeg op de vlucht, maar werd na een achtervolging neergeschoten door agenten.

De 25-jarige man woonde bij zijn vader in dezelfde stad en had zich vorig jaar tot de islam bekeerd. Hij noemde zich op Facebook Ahmad leConverti (Achmed de Bekeerling). Hij werd al enige tijd in de gaten gehouden door de Canadese veiligheidsdienst, was meerdere malen ondervraagd en wilde in de zomer naar Syrië gaan om voor IS te vechten. Hij werd tegengehouden op het vliegveld. De autoriteiten namen zijn paspoort in, om te voorkomen dat hij alsnog zou vertrekken.

Op een andere Facebook-pagina van hem, zo meldde de Canadese radio, staan twee deuren die opengaan. Een lijkt naar de hemel te leiden, de andere lijkt toegang te verschaffen tot de hel.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden