Bek dicht!

Conclusie: het loopt fout in Nederland en de daders liggen misschien op het kerkhof maar inmiddels de slachtoffers ook. Eeuwenlang speelden we het spelletje der voortschrijdende beschaving braaf mee, overlegden met elkaar, duldden meningsverschillen en bedachten ten slotte het poldermodel, maar de laatste jaren zijn we die draad helemaal kwijt en ontaardt Nederland in rap tempo in een cowboystaat, met om zich heen schietende misdadigers en standrechtelijke executies.

Het zal tenslotte wel weer de schuld zijn van het wegraken van een al dan niet bezield verband met God, het marxisme of het idealisme; hoe dan ook, in diverse koppen is kortsluiting ontstaan. Niet alleen criminelen leggen elkaar tegenwoordig op klaarlichte dag en in het openbaar om alsof het niks kost, ook maatschappelijke onrust wordt inmiddels weer met de aloude kogelregens beslecht. Na de moord op Pim Fortuyn begonnen we langzamerhand te denken dat het voor de komende jaren wel even genoeg was - vooruit, een naar incident! - maar de slachting van Theo van Gogh wijst erop dat we nog lang niet klaar zijn met deze extreme form of censorship, zoals George Bernard Shaw het om zeep brengen van mensen ooit noemde. Van Gogh maakte een film over Fortuyn en het ligt voor de hand daarmee een verband te zien of anders wel met het filmpje dat hij samen met Ayaan Hirsi Ali maakte, maar ook zonder link met het islamitisch fundamentalisme is duidelijk dat in Nederland de grote wereld verkeerd is doorgedrongen. Het stupide 'hoer'en 'Hamas'-getier op voetbaltribunes is eigenlijk niet veel anders dan een mildere variant van dezelfde kwaal: we kunnen niet meer tegen onze tegenstanders. In plaats van op ze in te praten, kwetsen of liquideren we ze liever: het is de cultuur van de Middeleeuwen. Van Gogh was een provocateur, menigeen beschouwde hem als een hooligan, anderen zagen in hem een soort dwars genie of noemden 'm een begenadigd filmmaker, hij werd een voorvechter van het vrije woord genoemd, een vriend had het over 'een naïeve flapuit', en dat alles zullen we wel op z'n begrafenis te horen krijgen. Die moet dan maar geleid worden vanaf een zeepkist, want vrijheid van meningsuiting werd met hem voor de tweede keer in korte tijd ten grave gedragen door een middeleeuwse gek die de mens liever slaafs en monddood ziet dan als een wezen met een soms wat groot uitgevallen bek.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden