Begonnen met bijna niks, nu Akzo en Boeing als klant

Via de 'Top-regeling' van de Universiteit Twente krijgen starters de kans zich te bewijzen. Het werkt. De kennisoverdracht tussen universiteiten en bedrijfsleven is in Twente geen probleem.

Jan Bos (28) draait een sigaret en steekt van wal over de numerieke modellen die er zijn om te berekenen hoe je een lichtbundel zonder energieverlies negentig graden kunt afbuigen. “Voor glasvezelkabels heb je tot op de sub-micrometer nauwkeurige technieken nodig. Daar komt wel wat rekenwerk aan te pas”, zegt hij onderkoeld.

Een collega, die net nog sleutelde aan een bromfiets, pakt een rond glazen plaatje ter grootte van een cd. Overdwars zijn er duizenden lijntjes in geëtst, als een microscopisch spooremplacement. “Een optische chip”, legt Bos uit. “Met behulp van deze lichttechniek kun je de hele wereldbevolking tegelijk met elkaar laten communiceren.”

BBV ontwerpt optische schakelingen en levert als enige ter wereld ook software om zulke schema's in serie te maken. Op een wereldkaart geven dertig punaises de afnemers aan: van Akzo tot Boeing. “Het begon nogal onhandig”, vertelt Bos, van oorsprong werktuigbouwkundige. “Ik was 23 en had juist een promotieplaats gekregen. We begonnen met z'n drieën in oktober. In december hadden we pas onze eerste klant.” Maar nadat Akzo het bedrijfje ontdekte, kon het niet meer stuk.

BBV is één van de nieuwe bedrijfjes die zijn gestart met behulp van de Top-regeling van de Universiteit Twente. De regeling bestaat sinds 1984 en is een succes. “Iedereen die een goed bedrijfsplan schrijft, kan ervoor in aanmerking komen”, zegt projectmedewerker P. van der Sijde. “Voorwaarde is het combineren van de technische kennis van de universiteit en een bedrijfsmatige aanpak.”

Jaarlijks buigt de Top-commissie zich over zo'n zestig bedrijfsplannen, ook van gegadigden van buiten de universiteit. Daar rollen vijftien tot twintig nieuwe starters uit. Die krijgen van de universiteit een lening van 30 000 gulden voor één jaar levensonderhoud, en een kamer op een van de deelnemende faculteiten. “Die lening moet worden terugbetaald”, zegt Van der Sijde. “Starters kunnen het eerste jaar gebruik maken van de adviezen en de voorzieningen van de universiteit. Daarna moeten ze op eigen kracht verder.”

Na het verlaten van het Top-traject, kan een bedrijfsruimte worden gehuurd in het Bedrijfstechnologisch centrum (BTC). Dan betaalt het nieuwe bedrijf de gewone marktprijzen voor het gebruik van laboratoria en materiaal. Gaat alles goed en moet er worden uitgebreid, dan is stap drie een nieuwe locatie buiten de universiteit of in het Business and Science Park tegenover de universiteit. Daar zijn nu rond 120 bedrijven gevestigd die gebruik maken van de aanwezige kennis. De financiering van het Top-project, slechts enkele miljoenen guldens per jaar, komt geheel van het Europees Sociaal Fonds.

De Top-regeling kan bogen op een slaagpercentage van 80 procent, onder meer door de strenge selectie. “En dat met zeer geringe investeringen”, zegt Van der Sijde. “Een clean room kost tonnen. Een beginnende ondernemer kan dat nooit opbrengen. Maar door gebruik te maken van wat de universiteit heeft, kan vaak al begonnen worden met een kapitaal van een halve ton.”

Grote voordelen

De samenwerking met de universiteit heeft grote voordelen, weet Arthur Burghouts (28) van Borger Burghouts milieu-advies. Zijn bedrijf huurt sinds enkele jaren een ruimte in het BTC. Burghouts leerde zijn compagnon kennen tijdens een cursus ondernemen in het laatste studiejaar. De gecombineerde kennis van Burghouts (bestuurskunde) en Borger (chemische milieukunde) vulde een gat in de markt. Burghouts: “Met 'het milieu' hoef je niet bij bedrijven aan te komen. Kun je aantonen dat goed milieubeheer kostenbesparend is, dan zijn bedrijven wel geïnteresseerd.” Burghouts helpt bedrijven en gemeenten een milieu-vergunning op maat op te stellen. Borger kan daar een compleet milieuzorg-systeem aan toevoegen. De zaken gaan goed.

Borger en Burghouts ontwikkelen “voor de aardigheid” ook milieutechnische producten. Het keramische filter van een andere Top-starter werd door hen toegepast om frituurvet te zuiveren. Hun nieuwste speeltje is een mobiele wasstraat, goedkoop en milieuvriendelijk, die wordt ontwikkeld samen met een plaatselijk vrachtwagen-schoonmaakbedrijf.

Een academische opleiding is niet noodzakelijk voor de Top-regeling. Grafisch en industrieel ontwerpster Maria Driessen (33) kwam in de regeling via een onderwijsbaan bij de universiteit. “Je struikelde over de computers en de specialisten. Daar moest meer mee te doen zijn, dacht ik.” Toen Driessen 'Studio Stip' oprichtte, werd de computer in het grafisch ontwerpen nog nauwelijks serieus genomen. “Ik maakte een vreselijke start”, herinnert ze zich. “Net toen ik ontslag had genomen, ging mijn enige klant failliet. Toen was ik blij dat ik in de Top-regeling zat.”

Naast bedrijfskundige adviezen leverde de Top-regeling haar ook een betere presentatie op, en tijdelijk gratis gebruik van dure apparatuur. Inmiddels is haar bedrijf daar ruim van voorzien en werkt Studio Stip voor bedrijven als DSM en Holec. Driessen ontwerpt alles van bedrijfsbladen tot huisstijlen en technische brochures.

Samenwerking met andere Top-bedrijven leverde haar grote voordelen op. Studio Stip deelt nu een ruimte met Axis ontwerpers, gespecialiseerd in computer-animaties. “Binnenkort ben ik ondernemer-af”, vertelt Driessen. “Ik houd teveel van het ontwerpen om me voortdurend bezig te willen houden met de bedrijfsvoering.” Haar oplossing is het onderbrengen van Studio Stip in Axis, waardoor het nieuwe bedrijf een veelheid aan diensten kan bieden. Bovenop de door haar ontworpen brochures legt ze een foto van een witte villa. “Mooi hè? Hier trekken we komend seizoen met ons nieuwe bedrijf in.”

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden