Beetje groei in Nederland, maar Duitse economie krimpt

Duitse auto's op weg naar de Europese markt. De nieuwe Europese testen die er als gevolg van het schandaal met sjoemelsoftware in auto's zijn er strengere testen gekomen, waardoor de export met 8 procent is gedaald.

Komt er een einde aan de lange periode van economische groei? De laatste cijfers over de Nederlandse en de Duitse economie wijzen een klein beetje in die richting. De Nederlandse economie groeide in het derde kwartaal met 0,2 procent – het laagste niveau in ruim twee jaar. De Duitse economie kromp zelfs vergeleken met het tweede kwartaal: met 0,2 procent. Dat was het eerste krimpkwartaal sinds het begin van 2015.

Vooral de cijfers over Duitsland wekten enige consternatie. Dat de groei in Duitsland zou afzwakken was wel verwacht, maar dat het Bruto Binnenlands Product – de som van alles wat er in Duitsland wordt verdiend – met 0,2 procent zou dalen was niet voorspeld. Media als de Frankfurter Allgemeine en Der Spiegel openden vandaag hun websites met het nieuws en stelden zich daarbij meteen de vraag of het nu is afgelopen met de periode van groei die nu al een jaar of acht aanhoudt.

De cijfers die het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) en het Statistische Bundesamt bekendmaakten, zijn overigens voorlopige cijfers – ze kunnen nog worden bijgesteld. Beide statistiekbureaus komen later in het jaar met de laatste gegevens over het derde kwartaal – en met een uitgebreide toelichting daarop.

Gesjoemel

Duitse economen die in Duitse bladen werden geciteerd, benadrukten gisteren dat de krimp tijdelijk is. De krimp is volgens hen vooral het gevolg van de nieuwe testen die nieuwe Europese auto’s moeten ondergaan voordat zij op de wegen worden toegelaten. Die nieuwe emissietesten, een antwoord van de Europese Commissie op het gesjoemel met diesels bij Volkswagen, Audi en andere fabrikanten, zijn onlangs ingevoerd. Diverse Duitse fabrikanten hebben moeite om aan de eisen van die testen te voldoen. Dat drukte zowel de productie als de export van Duitse auto’s.

Ook de economen van het onderzoeksbureau Oxford Economics wijzen op de invloed van de testen. Zij schatten dat de Duitse autoproductie daardoor met 8 procent is gedaald. Die daling heeft ook effect op de toeleveranciers van Volkswagen, Audi, Mercedes en BMW. Omdat Duitsland economisch zo afhankelijk is van zijn auto-industrie, tikt die lagere autoproductie flink aan. Zonder de problemen met de testen zou de Duitse economie gewoon zijn gegroeid. Daarom is er geen reden tot zorg, stellen de analytici van Oxford Economics.

Super

ING-analist en Duitsland-kenner Carsten Brzeski ziet dat een slag anders. Ook hij verwacht dat de Duitse economie in het vierde kwartaal weer zal groeien. Maar hij wijst erop dat de export van Duitsland licht daalde en dat Duitse consumenten wat minder uitgaven dan in het tweede kwartaal. “Opvallend”, vindt hij dat laatste, “want de arbeidsmarkt draait super, de werkloosheid is lager dan ooit en de lonen zijn gestegen. Je zou dus verwachten dat de Duitse consumenten hetzelfde zouden doen als de Nederlandse: die gaven wel meer geld uit.” Brzeski resumeert: “De Duitse cijfers zijn zeker niet rampzalig. Maar we moeten wel opletten.”

Geld uitgeven

De Nederlandse consument blijft inderdaad doorgaan met geld uitgeven, blijkt uit de gegevens van het CBS, al neemt het groeitempo wel iets af. In het tweede kwartaal lagen de uitgaven van consumenten 2,6 procent hoger dan een jaar eerder, in het derde kwartaal was dat 2,3 procent. Consumenten geven nu al achttien kwartalen (4,5 jaar) meer uit dan in het kwartaal daarvoor. De spendeerdrift van huishoudens was een van de voornaamste redenen voor de groei van het bruto binnenlands product. De handel was een tweede belangrijke factor. Ook die nam toe.

Groei is er, niet verrassend, vooral in de bouw. De productie van bouwbedrijven lag ruim 6 procent hoger dan in het derde kwartaal van vorig jaar. Ook zakelijke dienstverleners hebben het aanmerkelijk drukker dan vorig jaar. Geheel anders ligt dat bij de delfstofwinning. Daar lag de productie bijna 16 procent lager dan vorig jaar.

Lees ook: Beter dan 2018 kan het economisch niet worden

Jubelen over de economie kan weer komend jaar. Voor het eerst sinds de crisis gaan alle remmen los.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden