Beethoven verslaat Händel, en Mozart wint

Wat is wereldwijd de meest gespeelde compositie van het afgelopen jaar? Is zoiets wel te achterhalen en heb je wat aan die wetenschap? Door alle concertagenda's van over de hele wereld te turven kun je een eind komen tot een redelijk betrouwbare toptien met meest gespeelde composities, en wellicht vallen er uit zo'n lijst trends te destilleren. Niet heel belangrijk allemaal, maar leuk is het wel.

Helemaal accuraat kan zo'n meting natuurlijk nooit zijn, maar de jongens en meisjes van de klassieke website Bachtrack claimen dat ze aardig in de buurt komen van betrouwbare cijfers. Op hun site werden in 2015 maar liefst 28.000 concerten opgevoerd, waarop een kleine 17.000 composities figureerden. Zo'n tien procent van die concerten werd vervolgens op de site gerecenseerd, en dat is behoorlijk veel. Je zou dus kunnen zeggen dat de mensen van Bachtrack weten waarover ze het hebben.

En de winnaar is - tátátá táááá: de 'Vijfde symfonie' van Beethoven. Die partituur stond het vaakst op de lessenaars van orkestmusici - van Tokio tot Toronto en van Helsinki tot Kaapstad. Beethovens Vijfde stootte Händels 'Messiah' van de eerste plaats. Beethoven eindigde ook op de tweede plaats als de meest gespeelde componist, maar moest de eerste plaats overlaten aan Mozart.

In de toptien van composities staan nog twee andere symfonieën van Beethoven, de Zevende (op plaats 6) en de Zesde (op plaats 8). Het feit dat we in 2015 de 150ste geboortedag van Sibelius vierden, heeft ervoor gezorgd dat zijn Vioolconcert op de derde plaats belandde. Het jaar daarvoor stond het nog op plek 22. De andere componisten met een werk in de toptien zijn Tsjaikovski (Vijfde symfonie), Mendelssohn (Vioolconcert) en Brahms (Eerste symfonie en Vioolconcert).

Er is door Bachtrack meer onderzocht. De drukste dirigent bijvoorbeeld (Jonathan McPhee versloeg Rattle en Gergjev), het drukste orkest (die van Chicago, New York en San Francisco bezetten de eerste drie plekken), de populairste hedendaagse componist (Pärt) en de meest uitgevoerde opera ('La traviata').

Als je al iets kunt afleiden uit deze opsommingen is dat ze redelijk conservatief zijn. Er spreekt weinig avontuur uit de klassieke statistieken. Maar dat je met zo'n weinig avontuurlijke titel als de Vijfde van Beethoven wel degelijk opnieuw op avontuur kunt gaan, bewees dirigent Teodor Currentzis deze week in Rotterdam en Utrecht. Collega Frederike Berntsen had in de krant gisteren bedenkingen bij het Rotterdamse concert, en voelde zich muzikaal niet in de zevende hemel.

Ikzelf ging een dag later in Utrecht luisteren en daar zag en hoorde ik dat Currentzis inderdaad niet op zoek is naar die hemel. Als het aan hem ligt belanden we met z'n allen in de hel. Dansen op de vulkaan! Stampvoetend. Dat zal voor menigeen een beetje wennen zijn, maar Beethoven zelf, de woeste zoeker, zou - vermoed ik - in zijn nopjes zijn met een pleitbezorger als Currentzis. Dat deze gekke Griek voor het broodnodige avontuur in de ingedutte concertzalen zorgt, staat buiten kijf.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden