'Beest van Appingedam' alsnog vervolgd voor moord uit 1944

Verzetsstrijder Aldert Dijkema uit het Groningse Bierum was 36 jaar oud toen hij op 22 september 1944 werd doodgeschoten. Siert Bruins was toen 23 jaar. Nu, bijna zeventig jaar later, wordt Bruins vervolgd voor de moord op Dijkema.

Dat gebeurt in Duitsland: Bruins wist, waarschijnlijk kort na de oorlog, de oostgrens over te steken. Siegfried Bruns heet hij daar sindsdien. Hij leefde er decennialang als vrij man en verdiende zijn geld met een tuinbouwbedrijfje. In Nederland staat hij vooral bekend als 'het beest van Appingedam'.

Bruins wordt ten laste gelegd dat hij, samen met een inmiddels overleden kompaan, Dijkema in de buurt van het Groningse Appingedam heeft doodgeschoten. Ze namen, zegt de Duitse aanklager Andreas Brendel, Dijkema mee in een auto naar een fabriek. Daar zouden beide daders, of tenminste een van beide, minstens vier keer op Dijkema hebben geschoten. "Zeker twee schoten waren dodelijk, waarvan een in het achterhoofd", aldus het OM.

De in Vlagtwedde geboren Bruins sloot zich in de oorlog aan bij de Waffen SS en later bij de Sicherheitsdienst in Delfzijl. In 1949 werd hij bij verstek ter dood veroordeeld. Later werd die straf omgezet in levenslang. Maar ondanks zijn ontsnapping belandde Bruins toch nog achter de tralies: in 1980 werd hij voor de moord op de twee Joodse broers Meijer (37) en Lazarus (43) Sleutelberg uit het Groningse Farmsum door een Duitse rechter veroordeeld. Hij zat vijf jaar in een Duitse cel.

Toenmalig minister Donner vroeg de Duitse justitie in 2003 om zes Nederlandse oorlogsmisdadigers, onder wie Bruins, op te pakken en hun Nederlandse veroordeling in een Duitse cel uit te laten zitten. Het Duitse Openbaar Ministerie sloot zich daarbij aan. Maar daar oordeelde de Duitse rechter anders over en die wees het verzoek af.

Toch ziet het Duitse OM nu voldoende gronden om Bruins alsnog te vervolgen. Avro-programmamaker Gideon Levy bracht de zaak eerder dit jaar opnieuw onder de aandacht van aanklager Brendel. De rechtbank in het Duitse Hagen moet zich nog wel buigen over de vraag of de zaak ook echt voor de rechter kan komen. De in Breckerfeld woonachtige Bruins heeft twee weken de tijd om zich te verweren tegen het voornemen van het OM. Bruins en zijn kompaan hebben eerder verklaard dat de verzetsman op de vlucht is neergeschoten.

undefined

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden