Beeld

De Turkse persfotograaf Akin Celiktas heeft de Pride Photo Award gewonnen, een internationale prijs die wordt toegekend aan het werk van fotografen waarin seksuele identiteit en genderdiversiteit een rol spelen - zeg gerust: de World Press Photo op dat vlak. De winnende foto is genomen tijdens de Gay Pride in Istanbul die eind juni plaatsvond en die, want: 'immoreel', werd bedreigd door een extreemrechtse Turkse groepering - waardoor de veiligheid van de deelnemers aan de Pride niet kon worden gegarandeerd en werd afgelast. De focus in het beeld is een jonge vrouw in een latex pakje. Ze rookt een sigaret - een arm om haar middel geslagen, de ander met opgeheven arm rust daar op, in haar hand de sigaret. Ze oogt moe en lijkt gefixeerd op iets in de verte, een kijken zoals we dat kennen als iets aan je voorbij trekt waarvan nog goed moet doordringen wat je ziet; het kijken wordt een staren. Wat aan haar voorbij trekt, is een politiegrootmacht, die niet was aangetreden om de demonstranten die na afgelasting toch waren gekomen te beschermen tegen de extreemrechtse moreel gelijkhebbenden, maar om hen met gebruik van traangas en wapenstok uit elkaar te slaan. Dat de focus een vrouw is en één die woont in het land van Erdogan ('carrièrevrouwen zijn onwaardig', 'het is de verantwoordelijkheid van vrouwen de groei van de bevolking te realiseren, het gebruik van anticonceptie is daarom een sta-in-de-weg', 'een harem is een leerschool', 'keizersneden en abortussen zijn complotten') maakt het beeld. Zij bedekt zich niet, integendeel, ze is vrij bloot, de haren kort, de ogen zwart omrand, een sigaret in de hand - het is het individu tegen de heersende orde, in dit beeld gevat in die idioot aandoende politiemacht. Zoals we dat kennen van de 'Onbekende Protestganger', het beeld van de man op het Plein van de Hemelse Vrede, die op 5 juni 1989, in zijn eentje een colonne tanks wist te stoppen. Het leverde de fotograaf de World Press Photo van het jaar op en de wereld het beeld van de kracht van het individu versus het stalen machtsvertoon, letterlijk in de vorm van een enorme loop die op de man is gericht. Een foto van een jonge, zwarte vrouw in avondjurk die tegenover een zwaarbewapende politiemacht in het Amerikaanse Baton Rouge staat, leverde onlangs hetzelfde iconische beeld op. Toen in de nacht van donderdag op vrijdag de sociale media werden overspoeld met beelden van de aanslag in Nice en de Franse overheid het publiek verzocht geen beelden te verspreiden van de slachtoffers en horror begreep ik dat - natuurlijk, de waardigheid van onschuldigen hoeft niet in dat ene gruwelbeeld te worden gevat, om maar te zwijgen over hoe een onverwachte, confrontatie voor nabestaanden moet zijn. Maar toch.

In het onder ogen zien van beelden schuilt vaak hoop én strijdvaardigheid. Talloze individuen in de wereld gingen ons voor. Ook het 9-jarige naakte 'napalm-meisje'. Het beeld van haar wanhoop bracht het einde van de Vietnam-oorlog dichtbij.

Eén beeld zegt meer dan duizend woorden.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden