Column

Beeldvorming rond 'arme' ouderen door harde feiten achterhaald

Kamerlid Henk Krol.Beeld anp

Met name onder ouderen klinkt volgens deze krant een roep om een krachtige leider. Een politiek leider, die nu eens orde op zaken stelt. Die het geschipper en het eeuwig dooronderhandelen radicaal terzijde schuift en maatregelen neemt. Ouderen zijn de polder beu.

Zou het? Het valt moeilijk te geloven als er niet tegelijkertijd een antwoord ligt op de vraag waarover die ouderen dan zoal eindelijk een knoop doorgehakt zien worden. Wat zijn ze nu eigenlijk beu?

Volgens Henk Krol, die als een rattenvanger van Hamelen ouderen achter zich aan weet te krijgen, voelen ouderen zich vooral slachtoffer. Slachtoffer van de pensioencrisis en slachtoffer van jongere, jaloerse generaties.

Feiten doen bij dat gevoel niet ter zake. Al eerder berekende het Centraal Bureau voor de Statistiek dat verschillen in besteedbaar inkomen en vermogen tussen oudere en jongere generaties de laatste jaren snel zijn toegenomen. Vorige week kwam de bevestiging in een interessant rapport van voormalig CPB-directeur Henk Don.

Koopkracht
De kans op armoede is juist onder ouderen in iets meer dan tien jaar dramatisch afgenomen. In 2000 leefde 12 procent van de ouderen onder de armoedegrens, in 2011 nog 'maar' 3,3 procent. Heel wat minder dan de 8,7 procent over de hele bevolking gemeten. En dat ondanks de bevriezing van veel pensioenen.

Al jaren wordt de discussie over inkomensbeleid voor ouderen gegijzeld door de schrijnende voorbeelden van lage inkomens onder ouderen. Het is inderdaad schraal om van alleen AOW of aangevuld met een klein pensioentje te moeten leven. Volgens Don heeft dat ertoe geleid dat over de hele generatie de koopkracht in 18 jaar fors toenam. Met 0,7 procent per jaar. Ondanks niet-indexeren van pensioenen zal dat zonder ingrijpen tot 2025 niet echt veranderen. Nu al beschikt veertig procent van de ouderen over een vermogen van meer dan twee ton.

Dat zet de forse koopkrachtachteruitgang van ouderen voor 2014 in een ander daglicht. Het maakt de opmerking van de voorzitter van de gepensioneerdenkoepel, oud-staatssecretaris Martin van Rooijen, dat dit kabinet alleen de belangen behartigt van jongeren en werkenden, volkomen bizar.

Volgens Don zou op zijn minst het specifieke inkomensbeleid voor ouderen op de schop moeten. Dat beleid dat nog altijd, zestig jaar na invoering van de AOW, uitgaat van de arme oudere is achterhaald.

Draagkracht
Dat beleid is inderdaad veel te algemeen. Ouderen met hoge inkomens profiteren, omdat ze nu eenmaal oud zijn. Don verwierp zaterdag in NRC Handelsblad terecht het argument dat je bij deze groep in eerdere fasen van hun leven de spaarzin ontmoedigt als dat later wordt afgeroomd. Hoezo, aldus Don, hebben kinderen recht op dat geld?

Inkomensbeleid is een discussie over draagkracht. Alleen bij ouderen gaat die vlieger - om vanuit het verleden wellicht verklaarbare, maar inmiddels zwaar achterhaalde redenen - niet op. Zie het verzet van het CDA tegen het voornemen van de coalitie om voor de opbouw van pensioenen boven een ton niet langer belastingfaciliteiten te verlenen.

Het verzet zal niet kunnen voorkomen dat ouderen door de overheid anders behandeld zullen gaan worden. Om de gevolgen van de vergrijzing op te vangen en om Nederland iets solidairder te maken.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden