Beeldende kunst

Erik Prins. 'Een echt schildersdier bij wie je de verf bijna van het doek kunt opsnuiven'. Zo werd de Bloemendaalse schilder Erik Prins tijdens de opening van zijn expositie bij The Gallery in het Noord-Hollandse Laren (Sint Jansstraat 21) genoemd. Voor deze nieuwe galerie komt de Bloemendaalse schilder als een welkom geschenk uit de hemel gevallen: de galerie is op zoek naar schilders die het ambacht pur sang beleven. Prins drukt zich uitsluitend in verf uit, op een even lyrische als vitale wijze. Zijn nieuwe werk bestaat uit naar vrijwel geheel abstracte voorstellingen waarbij zijn eigen tuin als uitgangspunt diende. Een warreling van lichtflitsen tegen de achtergrond van een vijverpartij, de stralen van de zon die de middag in warm rood hult en een klaterende stroom die het licht in een eindeloos aantal facetten breekt, dat zijn zo de associaties bij zijn doeken. T/m 7 januari, do t/m zo 13.00-17.00 uur.

Fotografie

Tsjechen. Tsjechische fotografie had in de eerste helft van de 20ste eeuw een grote faam. In Praag werkten, net als de schilders, tal van fotografen in de meest vooruitstrevende stijl. Fotografen van de periode tussen 1932 en 1958 zijn nu te zien bij Galerie Wansink in Roermond (Neerstraat 76). Op de tentoonstelling met de titel 'Een tijdsbeeld' hangt werk van Einhorn, Funke, Hájek, Jíru, Ludwig, Lukas, Plicka en Sudek. T/m 28 jan.

Naakten. Carla van de Puttelaar maakt foto's die omschreven worden als 'even intiem als afstandelijk'. Ze geeft aan de naakte lichamen van haar mensen een onnatuurlijke, bijna porseleinen kleur die voor een koele sfeer zorgt. Haar werk is t/m 22 december te zien de Usva in Groningen (Munnekeholm 10). Nog meer naakt: Onder de titel 'Blootmensen II' geeft Sabine Plamper in het Kunstcentrum Zaanstad (Westzijde 39 in Zaandam) haar visie op het menselijk lichaam. Karakteristiek voor het werk van Plamper is de nadruk op vorm en uitdrukking van het lichaam, waarbij niet direct het gegeven van de naaktheid zichtbaar wordt. Tot 30 jan.

Afghanistan. Jeroen de Nooter reisde in het afgelopen voorjaar door Afghanistan, het land dat nog steeds door oorlog wordt geteisterd. Zijn reisverslag naar dit Aziatische land en de terugreis die hij dwars over land met een motorfiets maakte, is aan de hand van foto's, die op doek werden gemonteerd, t/m 31 december te zien in de winkel 'Voorheen Damen' in Den Haag (Wagenstraat 167).

Meer reisfotografie. De dit jaar overleden fotograaf Hiddo Sinia (1910-2000) heeft vlak voor zijn dood zijn omvangrijke oeuvre aan Museum Nusantara in Delft (Sint Agathaplein 4-5) geschonken. Sinia heeft tot op hoge leeftijd in Indonesië rondgereisd. Tijdens zijn bezoeken fotografeerde hij het landschap, maar ook de bevolking, hun rituelen en gebruiken. Nusantara toont nu een keus uit de schenking, met de nadruk op beelden die Sinia op Bali maakte. T/m 14 januari. Twee dagen later volgt het tweede deel van de presentatie van Sinia's oeuvre. Dan zijn er beelden van Java en Sumatra te zien.

Veilingen

Kerstbeelden. De jaarlijkse Kerstveiling van beelden en kunstvoorwerpen, dinsdag bij Sotheby's in Amsterdam (De Boelelaan 30), biedt fraaie houten voorstellingen van Maria en het Kind Jezus. Zeldzaam is een 15de-eeuws gepolychromeerd en verguld houten beeld van Maria en Kind door de Duitse meester Hans Multscher uit Ulm, vervaardigd rond 1450-1460. Het zeldzame beeld zal vermoedelijk 60 tot 80000 gulden opbrengen. Even zeldzaam is de veelkleurige Heilige Lucia door de zogeheten Meester van Koudewater, uit 1460-1470. De Abdij van Koudewater in Noord-Brabant was de belangrijkste opdrachtgever van de getalenteerde, maar nog altijd niet geïdentificeerde meester. Zijn oeuvre weerspiegelt de hoge kwaliteit van de gotische houtsnijkunst in de Zuidelijke Nederlanden. Kijkdagen: vrijdag t/m zondag dagelijks 10.00-16.00 uur, vrijdags tot 20.00 uur. De veiling begint dinsdag om 10.30 uur, het tweede deel om 14.00 uur.

Crucifixen. Een dag later komt bij Sotheby's in Amsterdam het tweede deel van de collectie kruizen en crucifixen van Leopold Kolisch onder de hamer. In oktober 1999 kwam bij Sotheby's al een deel van de collectie aan bod die de perioden barok en later besloeg. Nu komen vooral voorwerpen uit de Middeleeuwen aan bod. Leopold Kolisch leefde van 1910, toen hij in Hongarije werd geboren, tot 1997. Kolisch, zoon van een suikerfabrikant, kwam via Praag in Rotterdam terecht. Na de oorlog richtte hij het Nederlands Transport Bedrijf op. Het kruis, symbool van het christendom en van de christelijke beschaving, beschouwde hij als 'subjectieven van persoonlijke beschaving', zonder enige pretentie van zijn kant wat juistheid en wetenschappelijke feiten betreft. Kijkdagen: vanaf morgen tot en met maandag 10.00-16.00 uur, vrijdag tot 20.00 uur. Veiling 20 december 14.00 uur.

Theater

Manfred. Als een na laatste Trust-productie (Sylvia Poorta speelt vanaf 26/12 nog de solovoorstelling 'So long, farewell, aufwiederseh'n, goodbye') regisseert de Vlaamse acteur en auteur Peter de Graef zijn eigen nieuwe stuk 'Manfred' over 'willekeurige brokken onbehouwen mensendrama'. Met Jappe Claes, Bert Geurkink, Myranda Jongeling en Marie Louise Stheins. T/m 10/2, Trusttheater, Kloveniersburgwal 50, A'dam.

Ruigoord II. Na Ruigoord I ensceneert Carina Molier voor het 25-jarige jubileum van FACT het zogeheten multimedia tweeluik Ruigoord II. In een mega-doorzichthuis organiseert cultgoeroe Clifford A. Pickover een hallucinerende bijeenkomst rondom de dood van zijn moeder. De makers lieten zich inspireren door de bewoners van het kunstenaarsdorp Ruigoord en door het boek 'Wintervlinder, een leven als mysticus' van Ruigoorder Gerben Hellinga. Met Gerardjan Rijnders, Joop Admiraal, Janni Goslinga, Karen Claes en Henk Bakker. Van 18 t/m 30/12 in het Transformatorhuis op het Amsterdamse Westergasfabriekterrein.

Jan Fabre. 'As long as the world needs a warrior's soul' heet de nieuwe muziektheatervoorstelling van regisseur en choreograaf Jan Fabre. Met zijn Antwerps gezelschap Troubleyn en de dansers/acteurs Cédric Charron, Maarten van Cauwenberghe en vanzelfsprekend ook Fabre's muze Els Deceukelier. Grand Théâtre Groningen, 19 t/m 23/12.

Dodendans. Het Vlaamse gezelschap Het Gevolg speelt onder regie van Ignace Cornelissen de 100 jaar oude klassieker 'Dodendans' van August Strindberg. Pinter, Albee en Norén leerden veel van Strindbergs huwelijkse gekrakeel. Een uitgeblust echtpaar leeft kortstondig op als een vriend op hun afgelegen eiland op bezoek komt. Hoewel Frieda Pittoors als de voormalige actrice Alice al haar stemregisters uitbuit en haar motoriek van beminnelijk meisje tot verzuurd vals kreng laat uitwaaieren, heeft de enscenering van Cornelissen een weliswaar aanhoudend kijvende en desalniettemin voortkabbelende toonzetting. Wel een schoon twinkelend-tweeduisterdecor van Niek Kortekaas. Ook met Jakob Beks en Dries Smits. 15/12 Schouwburg Leiden, 20/12 Odeon Zwolle.

Nagelaten bekentenis. Ger Thijs bewerkte en speelt 'Een nagelaten bekentenis' van Marcellus Emants onder regie van Frans Strijards. 'Mijn vrouw is dood en al begraven', luidt Emants beginzin, en van een natuurlijke dood is geen sprake. ,,Thijs en Strijards zijn erin geslaagd'', oordeelde recensent Hanny Alkema, ,,om, net als in de roman, het accent van de anekdote van de gifmoord te verleggen naar de tragiek van de zichzelf tot mislukken verdoemde mens. Intelligent gedaan met een prettig vleugje onderhuidse humor.'' T/m 16 en 19 t/m 23/12 Haags Theater aan het Spui.

Paardenkathedraal. Onder regie van voormalig acteur Mark Rietman speelt De Paardenkathedraal Hugo Claus' 'De vossejacht'. Over de vrek, die alle andere vrekken de loef wil afsteken met dus een fatale ontmaskering. Met onder anderen Leike-Rosa Altink, Arthur Roffelsen, Harriët Stroet en Robin van der Velden. ,,Het typenachtige, bijna commedia dell'artespel'', constateerde theatercriticus Hans Oranje, ,,is in fraai evenwicht met de sappig Vlaamse stijl die buikigheid en gracieuze lenigheid zo fraai combineert.'' T/m 30/12 in het Paardenkathedraaltheater aan de Utrechtse Veeartsenijstraat 155.

Kleinkunst

Lebbis & Jansen. Hans Sibbel en Dolf Jansen zetten geen oudejaars-, maar een eeuwconference neer met razendsnelle grappen over de afgelopen honderd jaar. 19/12 t/m 31/12 in de Kleine Komedie (Amsterdam), geen voorstelling op 24 en 25/12.

Nilgün Yerli. Tussen alle Turks-Nederlandse observaties vertelt Nilgün Yerli persoonlijke verhalen in haar programma 'Wat zeg ik?', Yerli's eerste solo-programma. Ze is geboren in Turkije, kwam op haar tiende naar Nederland met haar ouders, die naar Turkije terugkeerden toen zij vijftien was. Teksten Nilgün Yerli en Thomas Verbogt, piano Wim Veenhof, begeleiding Mark Koudijs, regie en concept Leonie Jansen. 15/12 in Theater De Purmaryn (Purmerend), 16/12 in De Speeldoos (Vught).

She got the game. Astrid Seriese, Roco-E Harrell, Leonie Jansen en Lucretia van der Vloot zingen over de grootse liefde, het diepste verdriet, de vurigste strijd en het hoogste geluk in de voorstelling 'She got the game'. De dames worden begeleid door Onno Krijn, Lucas van Merwijk, Arnold van Dongen en Wilbrand Meischke, de regie is in handen van Marino Westra. 14/12 in Parkst. Limburg Theaters Heerlen, 16/12 in De Meervaart (Amsterdam), 20/12 in Schouwburg Arnhem.

Cole Porter's Songbook. Joke Bruijs, Pia Douwes, Cor Bakker, Robert Long en het American Songbook orkest brengen beroemde en minder bekende Porter-songs als 'Let's do it', 'I've got you under my skin' en 'Ev'ry time we say goodbye'. De muziek wordt uitgevoerd in verschillende stijlen (musical, cabaret, jazz), gelardeerd met anekdotes uit Porters leven. Het orkest staat onder leiding van Jos Beeren. De songwriter was een bon-vivant, maar ook een harde werker: in totaal schreef hij meer dan tweeduizend liedjes, voornamelijk voor Broadway-musicals en Hollywood-films. 15/12 Concertgebouw de Vereeniging (Nijmegen), 16/12 Muziekcentrum Frits Philips (Eindhoven), 17/12 Luxor Theater (Rotterdam), 19/12 Dr. Anton Philipszaal (Den Haag), 20/12 Stadsgehoorzaal (Leiden).

Literatuur

Jelinek. 'Ik wil ik moet ik durf ik mag ik zal scheppen'. Voorstelling over het scheppen van kunst rond Elfriede Jelinek. Den Haag, Literair Theater Branoul, 14, 15 en 16/12. Aanvang: 20.30 uur: Info: 070/3657285.

Keuls. Literaire avond met Yvonne Keuls. Den Haag, Bibliotheek Morgenstond. 14/12, aanvang 20.00 uur. Info: 070/3661346.

Paul Celan. 'Das Auge der Zeit', symposium rond de gedichten van Paul Celan. Rotterdam, Goethe Instituut. 14/12 Aanvang 10.00 uur. Info: 010/2092090.

Psalmen. En wat zij zong hoorde ik dat psalmen waren, lezing door Jef van de Sande over gedichten geïnspireerd op psalmen uit het Oude Testament. 15/12 Amersfoort, 't Juffersgat, Korte Gracht 21. Aanvang: 20.00 uur. Info: 033/4610684.

Louis Lehmann. Poëzie is nutteloos, een avond rond het werk van Louis Lehmann, waarop het bij de Bezige Bij verschenen Verzameld werk wordt gepresenteerd. Met medewerking van Anneke Brassinga, T. van Deel, J. Eijkelboom, Eva Gerlach en Simon Vinkenoog. Amsterdam, Stichting Perdu. 15/12, aanvang 20.30 uur. Info: 020/6276295.

Dickensfestijn. Op 16/12 en 17/12 is de binnenstad van Deventer ingericht als een stad uit de boeken van Charles Dickens. Deventer, diverse locaties in het centrum, 11.00-17.00 uur. Info: 0900/3535355.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden