Beeldende kunst

Cesar Domela. Met twee grote presentaties, respectievelijk op het Kasteel in Wijchen (Kasteellaan 9) en in Museum Willem van Haren in Heerenveen (Minckelersstraat 11) wordt aandacht besteed aan het oeuvre van Cesar Domela (1900-1992). Domela was het laatste en langst levende lid van De Stijl. De kunst van de leden van De Stijl, die werd opgericht door Piet Mondriaan en Theo van Doesburg, kantte zich tegen het illusionisme en realisme dat als een late echo uit het einde van de 19de eeuw de kunst van die dagen beheerste. Ook Domela, zoon van de socialistische voorman Ferdinand Domela Nieuwenhuis, heeft voorstellingen gemaakt die in niets naar de werkelijkheid verwezen. Net als Mondriaan schiep hij illusieloze voorstellingen, waarbij hij gebruik maakte van een geometrische beeldentaal, die met de primaire kleuren én de 'niet-kleuren' zwart, wit en grijs tot uitdrukking kwam. Rond 1925 introduceerde Domela de diagonaal in zijn voorstellingen, wat een dynamisch effect had. Tegelijk was dat ook zijn afscheid van de opvattingen die binnen De Stijl leefden. In Heerenveen is een keus gemaakt uit het veelzijdige oeuvre, met de nadruk op reliëfs, gouaches, zeefdrukken, fotomontages en grafiek. Wijchen legt het accent op Domela's sculpturen, met verwant werk als gouaches, lino's en reliëfs. Museum Willem van Haren is za en zo van 13-17 uur geopend, di t/m vr 11-17 uur. Museum Kasteel Wijchen opent wo-zo van 13-17 uur zijn deuren en vr 11-17 uur.

Loevestein. Kasteel Loevestein, idyllisch gelegen aan de samenstroom van grote rivieren onder de gemeente Poederijen, zet de winter in met een romantische week. Op 27 en 28 december is het middeleeuwse slot in alle zalen verlicht door kaarsen. Beide dagen worden er tussen 13 en 16 uur rondleidingen gegeven. Beide Kerstdagen en 31 december en 1 januari is het kasteel gesloten. Wie er deze winter wil rondkijken, kan ook in het weekend en op woensdagmiddag terecht. Info: 0183/447171.

Prinsenhof. Kaarsen zorgen in het Stedelijk Museum Het Prinsenhof in Delft (ingang Sint Agathaplein) voor een feestelijke ambiance. De kaarsen branden Tweede Kerstdag, om de gratis rondleidingen bij te lichten die om 14 en 15 uur beginnen. Tijdens de rondleidingen aandacht voor het roemruchte verleden van dit zo puur Hollandse gebouw, waar onder meer Willem van Oranje verbleef om er in 1584 door Balthasar Gerards te worden vermoord. In het museum zijn ook de portretten van de familie Van der Goes van Naters te zien (t/m 25 febr.)

Winterwende. In het Observatorium van Robert Morris in Lelystad (toegankelijk via de Swifterringweg) wordt zaterdag vanaf 17 uur de winterwende gevierd. Kunstenaars, muzikanten, dichters en belangstellende komen op de kortste dag van het jaar bijeen om de komst van het licht te vieren. Deze avond staat in het teken van het vuur: verschillende vuurkunstenaars tonen hun werk. Er zijn optredens van midwinterhoornblazers, dichters, en trommelaars. Gratis entree.

Kerststallen. Op verschillende plaatsen zijn de komende weken kerststallen opgesteld. Zo ook in het Streekmuseum 'Land van Valkenburg' in Valkenburg (Grotestraat Centrum 31), waar 100 kerststallen uit alle delen van de wereld staan. Geopend di-zo 10 tot 17 uur. Kerststallen en kerstmannen uit de collectie van Ingrid Koppeschaar zijn t/m 7 jan. te zien in Museum Het Oude Raadhuis (Dorpsstraat 9). Geopend wo, vr en zo 14-17 uur, za 12-17 uur. Beide Kerstdagen en 1 jan. gesloten. Nog meer kerstsfeer heerst in Museum Amstelkring in Amsterdam (Oudezijds Voorburgwal 40). Het 17de eeuwse grachtenhuis van koopman Jan Hartman biedt in temidden van een feeërieke sfeer tal van kerstvoorstellingen, waar onder stalletjes, tekeningen en oude prenten. Met Kerstmis en Nieuwjaarsdag geopend van 13-17 uur. In Museum Catharijneconvent in Utrecht (nieuwe ingang Lange Nieuwstraat 38) wordt met de Kerst veel drukte verwacht voor de expositie 'de Weg naar de Hemel', een dubbelpresentatie (samen met de Nieuwe Kerk in Amsterdam) van objecten die met reliekverering hebben te maken. Tot en met 22 april. Voor de benodigde kerstsfeer heeft het museum meer in petto: net als voorgaande winters staat weer de authentieke Napolitaanse kerststal opgesteld. Nog altijd een fraai staaltje van volkskunst met meer dan vijftig beeldjes van keramiek, van echte volkstypes als martkooplui, straatzangers en een dronkelap. T/m 7 jan.

Theater

Minetti. Eric Schneider speelt de verdoelde acteur Minetti van Thomas Bernhard die nog steeds vergeefs op zijn grote Shakespearerol wacht en de tijd met foeteren, schelden en razen op het kunstbedrijf doodt. Onder regie van Aus Greidanus in het Scheveningse Appeltheater. Ook met Carline Brouwer, Sacha Bulthuis, Hubert Fermin en Carol Linssen. T/m 30/12 en van 17/1 t/m 4/2 (ma en di niet), 21/1 en 4/2 matinee om 14.00 uur.

Slot Trust. Sylvia Poorta speelt in de solovoorstelling 'So long, farewell, aufwiederseh'n, goodbye' de laatste voorstelling onder de Trustvlag. Per 1 januari fuseert de Trust met Art & Pro tot de Theatercompagnie. Vrouw zag 904 keer The sound of Music. 26/12 t/ 6/1 in het Amsterdamse Trusttheater, 12/1 Schouwburg Utrecht, 16/1 Schouwburg Arnhem, 17/1 Kruithuis in Groningen, 7 t/m 10/2 Rotterdamse Schouwburg.

Eten & Dansen. Het gezelschap Mussen & Zwanen speelt Haye van der Heydens 'Eten & dansen' als collage van liefdes- en relatieperikelen. 'Minimal comedy met maximaal resultaat'. Met Frédérique Huydts, Hans Breetveld, Hymke de Vries en Eric Corton. Reservering via De Reserveerlijn (0900/3005000) of 'www.mussenenzwanen.nl'.

Nagelaten bekentenis. Ger Thijs bewerkte en speelt 'Een nagelaten bekentenis' van Marcellus Emants onder regie van Frans Strijards. 'Mijn vrouw is dood en al begraven', luidt Emants beginzin, en van een natuurlijke dood is geen sprake. ,,Thijs en Strijards zijn er in geslaagd'', oordeelde recensent Hanny Alkema, ,,om, net als in de roman, het accent van de anekdote van de gifmoord te verleggen naar de tragiek van de zichzelf tot mislukken verdoemde mens. Intelligent gedaan met een prettig vleugje onderhuidse humor.'' T/m 23/12 Haags Theater aan het Spui.

Ruigoord II. Na Ruigoord I ensceneert Carina Molier voor het 25-jarige jubileum van FACT het zogeheten multimedia tweeluik Ruigoord II. In een mega-doorzichthuis organiseert cultgoeroe Clifford A. Pickover een hallucinerende bijeenkomst rondom de dood van zijn moeder. De makers lieten zich inspireren door de bewoners van het kunstenaarsdorp Ruigoord en door het boek 'Wintervlinder, een leven als mysticus' van Ruigoorder Gerben Hellinga. Met Gerardjan Rijnders, Joop Admiraal, Janni Goslinga, Karen Claes en Henk Bakker. T/m 30/12 in het Transformatorhuis op het Amsterdamse Westergasfabriekterrein.

Kleinkunst

Sanne Wallis de Vries komt aan het slot van haar tweede soloprogramma 'Zin', waarin zij en genadeloze persiflage (in een dikmakend schuimrubber pak) geeft op Hanneke Groenteman, die ongeïnspireerd Sanne interviewt. De stem van Wallis de Vries klinkt in de weinige liedjes vaak verrassend laag en warm. De muziek (op geluidsband) kreeg van Peter Sambros oorspronkelijke melodieën en kleurrijke arrangementen, waarin mondharmonica' en accordeonklanken soms de betoverende sfeer van Zuid-Amerikaanse films oproepen. 21/12 in De Vest (Alkmaar), 22/12 in De Flint (Amsersfoort), 23/12 in Cascade (Hendrik Ido Ambacht), 24/12 (extra voorstelling) in De kleine Komedie (Amsterdam).

Arthur Umbgrove. Samen met pianist en mede-componist Alberto Klein Goldewijk schreef Arthur Umbgrove de voorstelling '100 Helden' met veel zang, gitaar en percussie op onverwachte instrumenten. 22 en 23/12 in Schouwburg Tilburg.

Pinokkio. In een vissersdorpje, ergens in Italië, komt de lievelingspop van houtsnijder Geppetto tot leven. Gert Verhulst, Danny Verbiest en Hans Bourlon maakten van het avonturenverhaal gebaseerd op het wereldberoemde boek uit 1883 van Carlo Collodi een jeugdmusical. Muziek van Johan Vanden Eede, regie Jan Verbist, met o.a. Frank Hoelen, Els Bongers en Ben Cramer. Kerstserie in de Amsterdamse Rai van 22/12 t/m 7/1/2001.

Literaire tentoonstellingen

Maurice Gilliams en de beeldende kunst. Antwerpen; Koninklijk Museum voor Schone Kunsten; info: 0032/3/2387809.

De zomer van 1823: Geert Mak in het voetspoor van Jacob van Lennep. Baarn; Kasteel Groeneveld; info: 035/5420446.

Al die dromen al die jaren. Tentoonstelling over leven en werk van Remco Campert. Den Haag; Letterkundig Museum; info: 070/3339620.

Couperus inspireert beeldend kunstenaars. Den Haag; Louis Couperus Museum.

Wind, zand en sterren. Reizende tentoonstelling over Antoine de Saint-Exupéry. Ede; Openbare Bibliotheek.

De draad van Ariadne. Herinneringen aan Paul Rodenko. Zutphen; Stedelijk Museum.

Jip en Janneke. Tekeningen van Fiep Westendorp. Meppel; Drukkerijmuseum; info: 0522/242565.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden