beeldende kunst

'Kleine beelden, grote dromen', zeven kunstenaars uit de Arabische landen, t/m 12 april in de Veilingzaal van de Beurs van Berlage, ingang Damrak 243, Amsterdam, dagelijks open van 11-17u. Catalogus f 15.

Jihad Aboesleiman ging naar de kunstacademie in Beiroet en studeerde er kunstgeschiedenis aan de universiteit. Hij verhuisde naar Parijs, waar hij zijn kunstopleiding aan de Ecole des Beaux Arts vervolgde en kunstgeschiedenis studeerde aan de Sorbonne. Promoveren aan de Universiteit van Amsterdam kostte echter de grootste moeite; wat hij al achter de rug had aan studie en praktijk, stelde toch eigenlijk maar weinig voor, meende een aantal docenten aan deze universiteit. Tenslotte studeerde Aboesleiman opnieuw af.

Deze situatie tekent de houding van de Nederlandse kunstwereld ten opzichte van kunstenaars die uit landen komen die wij perifeer noemen, stelde Adang in een lezing die hij vorige week bij de tentoonstelling gaf. En dat terwijl Nederland op kunstgebied net zo in de periferie verkeert als die landen. "We doen onze reputatie van bescheidenheid en het idee dat we waarderen wat van ver komt, wel weer eer aan," constateerde Adang cynisch.

Het werkt niet altijd zo. Een kunstenaar als de Zairese Cheri Samba is doorgebroken in Europa en als beeldend kunstenaar geaccepteerd in het hedendaagse circuit, en dat niet ondanks of dank zij het feit dat hij uit Zaire komt. Hetzelfde geldt voor de in Nederland woonachtige, Turkse kunstenaar Nour Eddime-Jarram, die goed verkoopt en regelmatig exposeert (ondermeer bij de Amsterdamse galerie The Living Room).

Daarbij maakt de tentoonstelling 'Kleine beelden, grote dromen' zelf direct al duidelijk dat een neerbuigende houding ten opzichte van deze kunstenaars onzin is. In de veilingzaal van de Beurs van Berlage hangt werk van zeven zelfstandige schilders, die beslist niet onderdoen voor het aanbod in Nederlandse galeries. Hun werk is totaal verschillend en kan abstract zijn, figuratief of iets daartussen in, academisch, poetisch of conceptueel met een vaak stralend en warm kleurgebruik. Deze kunstenaars kunnen dan ook het best worden beoordeeld op hun individuele kwaliteit en niet op het feit dat ze uit de Arabische landen komen, of dat nu als positief argument wordt gebruikt of als vergoelijking voor het feit dat deze tentoonstelling er is.

Dat maakt de tentoonstelling 'Kleine beelden, grote dromen' meteen wat paradoxaal. Dit is de eerste keer dat in Nederland een groepstentoonstelling met Arabische kunstenaars (waarvan een geen Arabier maar een Koerd) wordt georganiseerd, en het is de bedoeling er een traditie van te maken, meldt het persbericht. Als aanprijzing wordt gebruikt dat het bijzonder is 'dat het een initiatief is vanuit de Arabische gemeenschap zelf'; de expositie is georganiseerd door het Arabisch cultureel centrum El Farabi.

Dat noodt tot het zoeken naar sporen van 'de' Arabische cultuur in hun werk en suggereert dat dat het is wat het interessant maakt. Het is echter de vraag of dat hun werk genoeg recht doet. Het gehalte Rembrandt en Vermeer is in het werk van een hedendaags Nederlands kunstenaar ook niet altijd even direct herkenbaar, al kan het er wel zijn. Het calligrafisch schrift, waarin Latif Abdaoui hun namen per computer optekende voor de omslag van de catalogus, is voor de meeste andere deelnemers aan de expositie niet meer dan een mooi, decoratief patroon dat ze niet kunnen lezen. Wat de Koerdische schilder Baldin Ahmad, de Irakees Saad Ali, de Libanees Aboesleiman, de Palestijn Jamal Khamis, de Egyptenaren Essam Marouf en Shawky Ezzat en de Marokkaanse schilder Latif Abdaoui in hun werk echter wel gemeen hebben, is dat het zeven individuen zijn met een culturele achtergrond die totaal anders is dan de Nederlandse waar ze nu in wonen en werken. Voor ze in Nederland kwamen, volgden ze vaak ook nog onderwijs aan academies van Rome, Frankfurt of Florence. Dat geeft henzelf in ieder geval betere mogelijkheden om te vergelijken en te relativeren, zoals de schrijvers V.S. Naipaul en Salman Rushdie dat kunnen. En dat kan voor ons onbekende beelden, andere thema's en en een nieuwe kijk op kunst opleveren.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden