beeldende kunst

LELYSTAD - Mocht er ooit een prijs worden uitgereikt voor de mooiste titel van een kunstwerk, dan moet 'Strelen van de dijk' een grote kans maken. Die naam prikkelt de verbeelding al zo, dat de werkelijkheid daar bijna niet tegenop kan. Toch is de performance van beeldende kunstenaar Peter Baren een reis naar de polder waard.

'Strelen van de dijk' maakt deel uit van 'Dijkwacht', het kunst- en poëzieproject waarmee de provincie Flevoland haar tienjarig bestaan viert. Op de vier plaatsen waar de dijken destijds gedicht werden, is deze en volgende maand een kunstinstallatie te vinden. Een stenen zuil met een gedicht krijgt er een permanente plek.

Eind juni onthulde koningin Beatrix bij het sluitpunt in de IJsselmeerdijk - ter hoogte van het windmolenpark en de Flevocentrale - al een literaire steen met een tekst van Jan Wolkers. Terwijl Hare Majesteit met haar gezelschap stond uit te waaien op de kaarsrechte weg bij het water, kwam een tractor aanrijden. Aan de grijpers maakten blauwe handen roterende bewegingen. Zij streelden de dijk.

Tot en met 18 augustus herhaalt dit ritueel zich dagelijks tussen 13 en 16 uur. Al verandert er wel iets in de loop der weken: verse handafdrukken van bezoekers vervangen de gerimpelde en geaderde kolenschoppen van de vroegere dijkgravers. In een cabine aan de andere kant van de dijk kunnen de afgietsels worden gemaakt.

Flevoland noemt zich graag provincie van de landschapskunst. Volgens projectleider Henk Baars leent de nieuwe wereld op de bodem van de Zuiderzee zich daar bij uitstek voor. De deelnemers aan 'Dijkwacht' waren in elk geval 'razend enthousiast' toen ze een eerste rondrit maakten over de dijken. Afgelopen winter kwamen ze vanwege de kou de bus bijna niet uit, maar achter hun raampjes kregen ze visioenen van Mondriaans abstracte schilderijen.

De bijdrage van beeldend kunstenaar Annet Bult lijkt daarentegen op een borduurwerk van zwarte korenbloemen in gele tarwe. Zij ontwikkelde daarvoor een nieuwe methode die teruggrijpt op een oude traditie: seed-printing, het computergestuurd inzaaien van een stuk land. In de loop van het seizoen geven de gewassen vorm aan het bijzondere kunstwerk.

Vanuit de lucht zal de versregel 'Vergane schepen rusten in mijn koren' van de overleden dichter Ed Hoornik nu waarschijnlijk al vaag te onderscheiden zijn. Maar vanaf de Westermeerdijk is de tekst onleesbaar. Bult verwacht dat daar rond september, wanneer het tarwe geel is, verandering in komt.

Tegen die tijd zal het complete gedicht tevens op een literaire steen staan, tegenover het korenveld aan de rand van het Urkerbos. Het nieuwe monument markeert het sluiten van de dijk in 1940 met een prachtige tekst:

'Het nieuwe land' De meeuw, die vroeger over het water vloog,

verwondert zich: hier viel de aarde droog. Vergane schepen rusten in mijn

koren.

Ik ben nieuw land; ik ben maar pas geboren.

In de verte luiden de kerkklokken van Urk, het vissersdorp dat een belangrijke inspiratiebron vormde voor de ontwerpster van het tarwetapijt. Zij ziet de kleur van de korenbloemen als het zwart van de rouw, 'want iedereen op Urk heeft wel familie op zee verloren'.

De tocht gaat verder naar Schokkerhaven, waar de wind waait zoals zij in Flevoland schijnt te horen waaien. Beeldend kunstenaar Erick de Lyon zal daar niet over mopperen. Integendeel, als íéts hem mateloos intrigeert, dan is het de wind. Op de Zuidermeerdijk heeft hij een huisje neergezet waar de wind op volle kracht omheen, overheen en doorheen kan blazen. Zijn project heet 'N.NO.O.O.ZW.W.NW.'

Aan het project nemen verder deel: Eleni Tzatzalos ('Flevo Lacus', een installatie in de Biezenburcht bij Zeewolde), Marcel van Campen ('De Bekroning', een zwaard van staal in een kweektuin er tegenover), Marga Minco (literaire steen bij de Zeewolderdijk) en Remco Campert (idem bij Schokkerhaven).

Genoeg reden om Flevoland te doorkruisen, al kost dat wel wat moeite. Een busdienst heeft de jarige provincie bijvoorbeeld niet verzorgd. Bij de plaatselijke VVV's liggen gratis routekaarten, maar met de auto zijn niet alle projecten bereikbaar. “We maken het de bezoekers enorm moeilijk”, erkent projectleider Baars. “Maar een wandeling naar het werk van Annet Bult is prachtig. Mensen moeten er iets voor doen.”

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden