Beeldende kunst

Langs de Seine. Het grootste deel van Centre Georges Pompidou in Parijs staat in de steigers en is niet toegankelijk voor het publiek, maar in de zuidvleugel met uitzicht op le piazza wordt een mooi overzicht van landschappen van David Hockney geboden. Hockney, van geboorte Engelsman maar sinds vele jaren in Los Angeles wonend, komt regelmatig naar Europa. In zijn geboorteland maakt hij nog altijd landschappen. Niet meer in de populair-realistische stijl waarin hij als pop art-kunstenaar in de jaren '70 werkte, maar met een lichte hang naar een naïeve en toch scherp registrerende blik. Hockney heeft een nieuwe kijk op het perspectief, hij stapelt heuvelplooiingen op elkaar, waardoor een meer dan overzichtelijk beeld ontstaat. Engelsen noemen dat een bird's eye perspectief dat meer informatie kan bevatten dan het menselijk oog bereikt. Ook fotografeert Hockney landschappen, meer nog in de Verenigde Staten waar de Grand Canyon hem erg fascineert. Hij knipt het beeld in honderden plaatjes die weer allemaal bij elkaar worden gevoegd. T/m 26 april. Een week langer, tot en met 3 mei is in het Musée Picasso (5, Rue de Thorigny) te zien welke invloed Picasso op Hockney had. Een aardige, bij vlagen indringende en vaak sympathieke presentatie die haar hoogtepunt vindt in een gezellige ets waarop Hockney zichzelf portretteert in het gezelschap van de grote meester.

Macedonië. Net als het naburige Kosovo heeft de republiek Macedonië een rijk christelijk verleden. En net als in Kosovo staan hier eeuwenoude christelijke kerkjes die vaak volhangen met ongelooflijk fraaie kunstschatten. Macedonië is tot nu toe gespaard gebleven voor de politieke woelingen die de rest van de voormalige federatie Joegoslavië zo ongelukkigerwijs getroffen hebben. Dat is ook de reden dat Macedonië zijn mooiste christelijke kunst op reis kon sturen. In het op zich al spectaculaire Musée national du Moyen Age 'Thermes de Cluny' (6, place Paul Painlevé) is een collectie iconen uit de vroegste tijden te zien. Ze komen uit de hoofdstad Skopje en het ooit bij toeristen zo geliefde Ohrid, waar ze onderdeel vormen van nationale collecties. Interessant zijn de alleroudste iconen, die niet op hout, maar als reliëf in terracotta zijn uitgevoerd. Ze dateren uit de zesde en zevende eeuw, waarmee ze vier honderd en meer jaar ouder zijn dan de op hout geschilderde iconen. T/m 3 mei.

Mark Rothko. In Nederland is hij helaas zelden te zien. Mark Rothko behoort tot de groten van de naoorlogse schilderkunst. Hij is ten aanzien van de abstracte kunst, met name die in de Verenigde Staten, een wegbereider geweest die op zijn beurt weer velen heeft beïnvloed. In het Musée d'art moderne de la ville Paris (11, avenue du President Wilson), zeg maar het Stedelijk Museum van de Franse hoofdstad (met een helaas, minder spannend beleid als in Amsterdam), is een breed, maar enigszins onevenwichtig overzicht samengesteld van deze van oorsprong Russische kunstenaar. Aan de abstracte doeken gaat een periode van expressionistisch schilderen vooraf die velen onbekend zal voorkomen. T/m 18 april.

Verder in Parijs: de schilderijencollectie van docteur Gachet (Van Gogh, Pissarro, Cézanne) in het Grand Palais, t/m 26 april; Kokoschka met schilderijen en werken op papier in het Musée de la Seita (12, Rue Surcouf), t/m 7 maart; Libanon, de andere oever, in het Institut du monde arabe (1, rue des Fossés St.-Bernard), t/m 30 april.

Langs de Theems. Alleen al de expositie van Claude Monet en zijn werk uit de 20ste eeuw is een bezoek aan Londen de moeite waard. Monet is in de afgelopen decennia aan alle kanten bestudeerd en onderzocht, maar nooit was zo'n intrigerend beeld van zijn bijna abstracte waterlelies en vijvergezichten te zien. Inclusief een reeks gezichten op de diverse bruggen over de Theems, vaak met het mistige licht dat Monet in de Britse hoofdstad zo lief had. De Royal Academy (Piccadilly) pakt met deze expositie fors uit, maar vergeet de afdeling trivialia die met T-shirts, potloden, pennen, koffiemokken, sjaaltjes en schrijfpapier de expositie te schande zet. T/m 18 april.

Ingres. De portretten van de Franse schilder Jean-Auguste-Dominique Ingres (1780-1867) zijn van een ijl soort schoonheid. Ingres behoort tot de neoclassicisten, een stroming die in het Edwardiaanse en Victoriaanse Engeland vrijwel onbekend is gebleven en daarom baart de expositie van zijn werk in de National Gallery (Trafalgar Square) ook het nodige opzien. T/m 25 april. In de aanpalende National Portrait Gallery (ingang St. Martin's Place, tegenover de beroemde kerk St. Martin-in-the-fields) wordt wel ruimte ingericht voor een nationale held uit de 19de eeuw. Met de portretten van John Everett Millais is de Britse evenknie van Ingres te zien. Ook Millais, die tot de prerafaëlieten wordt gerekend, hield van stijfjes aandoende dames die hij echter met veel meer levenslust afbeeldde. T/m 6 juni.

Italiaanse kunst. Northampton Lodge op 39a Canonbury Square biedt sinds vorig jaar onderdak aan de Estorick Collectie, een verzameling van Italiaanse moderne kunst. Onder het conservatorschap van Alexandra Noble worden er keuzes getoond uit de fameuze verzameling van Eric Estorick. Hij bracht werken bijeen van de futuristen (Balla, Boccioni, Carrà en Severini), maar verzamelde ook figuratieven als Modigliani en Campigli en hield van De Chirico.

Verder in Londen: Francis Bacon met schilderijen en werk op papier in de Tate Gallery (Millbank), t/m 2 mei; vlekkenmaker ('tachiste') Henri Michaux in de bovenzaal van Whitechapel Art Gallery (Whitechapel High Street), t/m 25 april; leven en werken van Sir Stamford Raffles, de stichter van Singapore, maar ook verzamelaar van Aziatica en de westerse ontdekker van de Borobudur op Java, in het British Museum (Great Russell Street), t/m 25 april.

Toneel

Amoebe. Guido Kleene en Hans Man in 't Veld spelen de Toneelschuurproductie 'Zoals de amoebe naar het licht staart'. Een jonge en oudere man ontmoeten elkaar in de nacht. Isherwoods roman 'A single man' vormt de basis van de voorstelling: wat is oud? Is ouder worden enkel ouder worden, of ook jonger, minder bevooroordeeld? T/m 6 maart in de Haarlemse Toneelschuur.

Oom Wanja. Titus Muizelaar regisseerde voor Toneelgroep Amsterdam Tsjechovs 'Oom Wanja'. Bij wijze van uitzondering licht Muizelaar de op de Franse schilder Bonnard getoonzette voorstelling toe: ,,'Oom Wanja' gaat over een innerlijk leven: het is een caleidoscoop van verkeerd geprojecteerde liefdes. De een wil de ander, de ander wil die ene niet. Liefdesverklaringen worden fout geadresseerd. Er is verlangen en verraad; er is liefdesleed gedrenkt in pathetiek. Eigenlijk gebeurt er niks en aan het eind zijn de gekrenkten allemaal honderd jaar ouder. T/m 27 februari in de Amsterdamse Stadsschouwburg, tournee door Nederland en Vlaanderen t/m 27 april.

Anna Karenina. Kristien Hemmerechts en Carel Alphenaar bewerkten Tolstojs romantisch meesterwerk voor het ROtheater. Een panorama van liefdesverhalen, zoals al uit Tolstojs eerste zin blijkt: ,,Alle gelukkige gezinnen lijken op elkaar, elk ongelukkig gezin is ongelukkig op zijn eigen wijze.'' Catherine ten Bruggencate speelt de titelrol onder regie van Guy Kassiers. 27 februari t/m 7 maart in het Rotterdamse ROtheater; tournee t/m 5 juni.

Bergman. Toneelgezelschap De Appel speelt Ingmar Bergmans tv-toneelstuk 'Na de repetitie'. Over toneelspelers en toneelspelen. Met Marjon Brandsma, Carline Brouwer en Eric Schneider. T/m 11 april in het Scheveningse Appeltheater, t/m 26 mei tournee.

Otten-Macbeth. Aus Greidanus regisseert de Macbeth die Marcel Otten voor het Appelgezelschap bewerkte en als ondertitel meegaf: 'Welcome to hell, no pity here!'. Otten putte rijkelijk uit zijn Edda-vertaling uit het Oudijslands; de Schotse heksen verving hij door Walküren en ook de vikinggod Odin speelt mee. In het Appeltheater tevens een tentoonstelling van de aquarellen die Greidanus als voorbereiding op zijn Macbeth-regie maakte. Appeltheater, t/m 1 mei.

Dans

Beweeging. Het vroegere Belgische festival De Beweeging is sinds vorig jaar opgesplitst in drie presentaties per seizoen. 'Beweeging 3' bevat volgens samensteller Marc Vanrunxt een 'pleidooi voor de autonomie van de dans'. Hij onderstreept deze autonomie door dans te confronteren met andere disciplines, zoals beeldende kunst en mode. Het programma opent a.s. woensdag met een gevarieerde 'salon', en is verder nogal Berlijns georiënteerd met een nieuwe solo van Reinhild Hoffmann ('Vor Ort') en twee stukken van Tanzcompagnie Rubato. T/m 7 maart in Antwerpen, Gasstraat 90. Reserveren: 0032/3/2138660.

Maguy Marin liet zich voor 'RamDam' inspireren door Samuel Beckett, wat resulteerde in een gevecht met de zinloosheid van het bestaan. Volgens de Franse pers een 'uitbundig pleidooi tegen de domheid', te zien in het Danstheater in Den Haag (2 maart) en de Schouwburg van Brugge (5 maart).

Ballet van Vlaanderen brengt het nieuwe programma 'Balanchine & friends'. Gedanst worden 'The four temperaments' (Balanchine/Hindemith), 'Theme et quatre variations (Maillot/Hindemith) en 'Synchronities' (d'Amboise/Adams). Première vanavond, Theater 't Eilandje Antwerpen.

NDTII. Het 20-jarige jubileum van Nederlands Dans Theater II wordt gevierd met de avondvullende productie 'X-press' van de Franse choreograaf Lionel Hoche. Twee VJ's van Captain Video mixen hun beelden live op het podium. De fantasiewereld van Hoche lijkt, gezien de persreacties, geschikter voor uitgaanspubliek dan voor specifiek danspubliek. Vanavond Schouwburg Arnhem, zaterdag Danstheater Den Haag. Tournee tot begin april.

Kleinkunst

Bermuda driehoek, gemaakt en gespeeld door Titus Tiel Groenestege, Maike Meijer en Han Römer (onder eindregie van Frans Strijards) beleeft deze week helaas zijn laatste serie optredens van een tournee die slechts drie maanden duurde. De mannen zijn vrienden, de vrouw is in de bloei van haar leven. Maar in de driehoek wordt het steeds stiller en er heerst weemoed en ogen staren steeds vaker verlangend naar de horizon. Vanavond in het Witte Theater te IJmuiden, vrijdag in het Zaantheater te Zaandam en zaterdag de allerlaatste voorstelling in de Leidse Schouwburg.

Stef Bos begon inmiddels aan een nieuwe theatertour. 'Zien' heet het programma waarmee de in Antwerpen woonachtige Nederlandse dichter-zanger en een vijfmansband de komende maanden door Nederland en Vlaanderen reist. Vanavond in De Oosterpoort te Groningen, vrijdag in De Naald te Naaldwijk, zaterdag in het Arsenaaltheater te Vlissingen en maandag 1 maart in het Rotterdamse Luxor-theater.

DJ Gojim is de gangmaker van de klezmermuziek in Nederland en de Noorse zangeres Bente Kahan is een vermaard vertolkster van het Jiddische lied. In dit concert gaan ze samen op zoek naar de wortels van de klezmer. Vanaf dinsdag 2 maart de hele week in De Kleine Komedie, Amsterdam.

Finalisten. Het Leids Cabaret Festival heeft prestige, maar de editie van 1999 leverde het afgelopen weekeinde een zwakke finale op. De finalisten Patrick Spekman (met pianist Robert Kempen het duo Spekmennen), juryprijswinnaar Eeef & Co en publieksprijswinnaar Maarten Westra (met Chiel Dazert het duo 'Maarten & Chiel') zijn van dinsdag 2 t/m zaterdag 6 maart te zien in het Amsterdamse Theater Bellevue.

André Manuel maakte met 'Braaf' het afgelopen seizoen veel spraak. Bij elke voorstelling verlieten bezoekers de zaal, geschokt door zoveel grofheid en slechte smaak. Wat niet iedereen doorzag, was dat Manuel juist de mensen bekritiseert die alles maar kritiekloos over zich heen laten komen. Het is een geraffineerd, maar misschien niet doorzichtig genoeg spel dat hij speelt. Tot en met zaterdag in De Kleine Komedie, Amsterdam.

Literatuur

Ogaga Ifowodo, de Nigeriaanse dichter, advocaat en mensenrechtenactivist, kreeg op 9 juni 1988 de Free Word Award van de Stichting Poets of All Nations toegekend. Ifowodo kon die prijs toen niet in ontvangst nemen, omdat hij net uit de gevangenis was vrijgelaten en zijn land niet mocht verlaten. Omdat hij nu wel naar Nederland kon komen, is er vanavond een avond rond zijn werk georganiseerd in het Rotterdams Bibliotheektheater. De dichters Jo Goverts en Ilse Starkenburg verlenen hun medewerking. Aanvang: 20 30 uur.

Bret Easton Ellis. Acht jaar na de verschijning van zijn controversiële roman 'American Psycho' heeft de Amerikaanse schrijver Bret Easton Ellis een nieuw boek gepubliceerd: 'Glamorama', over de obsessie voor de glitter van de New Yorkse fashion world. Op 2 maart zal Bret Easton Ellis, op uitnodiging van het John Adams Institute, in de Rode Hoed in Amsterdam door Bas Heijne worden geïnterviewd over zijn werk en 'Glamorama'. Aanvang: 20 00 uur. Toegang: 20,-.

WNT. Wat is de overeenkomst tussen de volmaakte Hollandse keukenmeid, mejuffrouw Sara Burgerhart, Joop ter Heul, Willem Ysbrandsz. Bontekoe, Guido Gezelle en A. Winkler Prins? Alle zes dienden zij als bron voor de afzonderlijke lemmata van het Woordenboek der Nederlandse Taal (WNT). In de Universiteits Bibliotheek van Leiden, waar vanaf 1851 door vijf generaties taalkundigen aan het woordenboek is gewerkt, is tot 27 maart een tentoonstelling te zien over de bronnen van het WNT.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden