beeldende kunst

'Overlevingspakket', t/m 22 april in Enschede in Concordia, Oude Markt 15-17, open ma t/m vr 13.30-17u, 's avonds, za en zo ook tijdens voorstellingen, en in De Villa, Espoortstraat 182, open ma t/m za 13-17u en op afspraak, tel. 053-310424. Cat. f 25.

Moet een kunstenaar inhoudelijk werken? En in hoeverre kan of wil hij of zij een thema hanteren? Met die vragen in het hoofd vroeg Helga Kock am Brink van het kunstenaarsinitiatief De Villa in Enschede aan 34 kunstenaars uit Duitsland en Nederland om een werk te maken voor een tentoonstelling met als thema 'overleven'.

Als achtergrond bij het thema vroeg ze cultuurfilosoof Hans Achterhuis, die aan de TU Enschede doceert, om een lezing voor de deelnemende kunstenaars te geven. De titel werd 'Overleven of Over Leven' en ging niet zozeer over leven en dood, maar vooral over de kwaliteit van het leven en over de vraag of de huidige westerse maalstroom van werken, verdienen en consumeren nog leven mag heten of dat het alleen maar overleven is.

Op de tentoonstelling komt deze vraagstelling op allerlei manieren terug. Dat kan op een persoonlijke en letterlijke manier zijn, zoals bij Frank Breuking, die met 'Oxygen' twee grote zuurstofflessen - een volle en een lege op een kar neerzette; Breuking heeft zelf problemen met ademnood, maar iedereen krijgt die als de vervuiling zo doorgaat. Of bij Gerda van der Stok, wiens 'Ours de Paris' (een collage van op straat gevonden onderdelen als een beertje, een restje radio en de schijf van een weegschaal) zowel het begrip overleven als het pogen daar onder alle omstandigheden inhoud aan te geven op een mooie manier weergeeft. Tegelijk kaart ze grote-stadsproblematiek als afval en zwervers aan.

De expositie is verspreid over twee locaties: theater Concordia in het centrum van Enschede en het kunstenaarsinitiatief De Villa, die daar iets buiten ligt. In beide ruimtes blijkt het thema goed te werken. De meeste kunstenaars maakten ruimtelijk werk, dat heel verschillend is maar elkaar niet bijt. Door alle beelden en gedachten over leven en overleven ontstaat een sfeer, waarin je als toeschouwer het thema op andere manieren gaat benaderen.

De kunstenaars hebben geen bekende namen uit de nationale of internationale top (hoewel sommige daar duidelijk wel goed naar gekeken hebben) en een aantal werken is waarschijnlijk minder sterk op zich, dan nu binnen de context van deze tentoonstelling. Maar daar zijn ze tenslotte ook voor gemaakt. De expositie laat zien dat een kunstenaar niet altijd bekend hoeft te zijn en een beeld niet altijd volledig origineel om te kunnen inspireren.

Ironie is door meerdere kunstenaars gebruikt, zoals door het trio Stichting Parareallisme, dat een drieluik over geloof, hoop, vervuilig en overleven maakte. 'Universeel denken wil ik altijd wel' staat op het schilderij dat als rechterluik fungeert voor het centrale stuk van drie gasmaskers, die 'Universele Harmonie of De vader, de zoon en de buurvrouw of Compositie' heten.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden