Beeldende kunst

Grafiek. Jef Diederen is vooral bekend vanwege zijn omvangrijke oeuvre aan schilderijen, veel meer dan vanwege zijn grafiek en tekeningen. Diederen behoort tot de post-Cobra-stroming, wat zich bij hem vertaalt in een heftige lyriek, met zowel abstracte als herkenbare elementen. In verf lijkt die beter tot zijn recht te komen dan in gedrukte vorm, zo wordt wel gesteld. Wie Diederen beter kent, weet beter: zijn grafiek staat op hetzelfde hoge niveau. Dat blijkt ook op de twee tentoonstellingen die deze week van start gaan. Na 50 jaar wordt voor het eerst het grafisch oeuvre van Diederen in volle omvang getoond. In een dubbeltentoonstelling geven Museum van Bommel van Dam in Venlo (Deken van Oppensingel) en Galerie Willy Schoots in Eindhoven (Willemstraat 27) een vervolg op de eerdere retrospectieven van zijn schilderkunst. Diederen vervaardigde in een periode van vijftig jaar ruim 200 grafische bladen. Venlo laat zien hoe Diederen zijn beeldtaal ontwikkelde en hoe hij experimenteerde met technieken als hout en linosnede, litho en zeefdruk. Bij Schoots is grafiek van Diederen te zien dat een relatie vormt met zijn schilderkunst. Beide exposities t/m 28 jan.

Fotografie

Zaanstreek. Wim Krijt was al in de dertig, toen hij een camera als cadeau kreeg. Dat was aan het eind van de jaren veertig, een gebeurtenis die verstrekkende gevolgen zou hebben. Want Krijt, een rasechte Zaankanter, en de camera zouden vervolgens onafscheidelijk zijn. Op elke wandeling door 'zijn' Zaanstreek, sjouwde hij de zo zware Rolleicord 6x6 met zich mee. Krijt werd straatfotograaf en leverde zijn beelden vanaf de jaren vijftig aan de plaatselijke krant De Typhoon. Hij overleed begin van dit jaar, op 85-jarige leeftijd. Voor het eerst is er nu als een hommage, een overzicht van zijn (vrije) werk samengesteld, vorige week onder grote belangstelling geopend in het Molenmuseum in Koog aan de Zaan (Museumlaan 18). Krijts foto's vormen een spannend tijdsbeeld van een snel veranderende samenleving die door deze 'straatfotograaf' letterlijk op de voet werd gevolgd. Wim Krijt componeerde beelden die tegenwoordig niet meer gemaakt kunnen worden: van een rijtje melkbussen langs de weg tot een opname van twee moeders die elkaar hun spruiten in zo'n typische Wederopbouw-kinderwagen tonen. Bijna elke foto is van romantiek doortrokken. 'Vroeger' had je nog echte winters, zei Wim Krijt bij zijn beelden van decimeters dikke sneeuw tegen boomtakken geplakt, of tochten per arrenslee over dichtgevroren meren. Altijd gemaakt met een overstelpende liefde voor zijn onderwerp, in de stijl die zo kenmerkend was voor de zwart-witfotografie met veel grafische effecten in de jaren '50 en die je nog wel eens terugvindt bij grootmeesters als Aart Klein en Ad Windig. Maar ook voor mensen koesterde hij warme betrokkenheid: een piepjonge Bernard Haitink is voor een concert op van de zenuwen, terwijl David Oistrach zich door niets laat afleiden. T/m zondag 10 dec.

Theater

Nagelaten bekentenis. Ger Thijs bewerkte en speelt 'Een nagelaten bekentenis' van Marcellus Emants onder regie van Frans Strijards. 'Mijn vrouw is dood en al begraven', luidt Emants' beginzin, en van een natuurlijke dood is geen sprake. ,,Thijs en Strijards zijn erin geslaagd'', oordeelde recensent Hanny Alkema, ,,om, net als in de roman, het accent van de anekdote van de gifmoord te verleggen naar de tragiek van de zichzelf tot mislukken verdoemde mens. Intelligent gedaan met een vleugje onderhuidse humor.'' 30/11 Parade, Den Bosch, 1 en 2/12 Amsterdamse Bellevue, 3/12 Eindhovense schouwburg, 5/12 Rotterdamse schouwburg, 6 en 7/12 Laktheater Leiden.

Ruigoord I. Carina Molier maakte voor het 25-jarige jubileum van FACT het zogeheten multimedia-tweeluik Ruigoord I (de geboorte) en II (een virtuele dood). Film en theater melangeren zich rond de cultgoeroe Clifford A. Pickover alias Gerardjan Rijnders. De makers lieten zich inspireren door bewoners van het kunstenaarsdorp Ruigoord en door het boek 'Wintervlinder, een leven als mysticus' van Ruigoorder Gerben Hellinga. Met Joop Admiraal, Janni Goslinga en Karen Claes. T/m 9/12 in het Transformatorhuis op het Amsterdamse Westergasfabriekterrein. Ruigoord II vanaf 18/12.

Botten van Bach. Appel-acteur Hubert Fermin schreef een Faustiaanse zoektocht naar de botten van Bach. Met Herman Naber (spel) en Carl Beukman (muziek) onder regie van Saskia Mees. T/m 23/12, Haags Gemeentemuseum.

Paardenkathedraal. Onder regie van voormalig acteur Mark Rietman speelt De Paardenkathedraal Hugo Claus' 'De vossejacht'. Over de vrek, die alle andere vrekken de loef wil afsteken met dus een fatale ontmaskering. Met onder anderen Leike-Rosa Altink, Arthur Roffelsen, Harriët Stroet en Robin van der Velden. ,,Het typenachtige, bijna commedia

dell'artespel'', constateerde theatercriticus Hans Oranje, ,,is in fraai evenwicht met de sappig Vlaamse stijl die buikigheid en gracieuze lenigheid zo fraai combineert.'' T/m 30/12 in het Paardenkathedraaltheater aan de Utrechtse Veearstenijstraat 155.

Hollandia herneemt 'Vermoorde onschuld' naar de gelijknamige roman van Karin Overmars. Onder regie van Jan van den Berg speelt Carola Arons de heldin Eva, die zich tussen geld, psychologen, seks en drugs staande poogt te houden. 1/12 Bis in Den Bosch, 2/12 Nijmeegs Steigertheater, 7 en 8/12 Rotterdamse Schouwburg, 9/12 De Lieve in Amersfoort.

Het Volk speelt het quasi-realistisch reportagedrama 'Een zomerjurk vol verdriet'. Drie zusjes verloren elkaar uit het oog. Riet runt het Kantoortje Lullemans & Co in Amsterdam, Pluis kwijnt weg in Sluiskil, Aafje tobt voort bij de monniken van Boesingheliede. Met Bert Bunschoten, Joep Kruijver en Wigbolt Kruijver. Flarden van gestileerde weemoed, die net niet schrijnen. 1/12 Den Haag, 2/12 Weesp, 6/12 Drachten, tournee t/m 30/5.

Kleinkunst

She got the game. Astrid Seriese, Roco-E Harrell, Leonie Jansen en Lucretia van der Vloot zingen over de grootste liefde en het diepste verdriet in de voorstelling 'She got the game'. 1/12 in Theater Zuidplein Rotterdam, 2/12 Stadsschouwburg De Harmonie Leeuwarden. Tournee t/m januari 2001.

It's only cabaret but I like it is de ondertitel van Deel III: liedjes, cross-talks, sketches en one-liners van het duo Thomas Acda en Paul de Munnik. 1/12 De Maaspoort (Venlo), 2/12 Theater aan 't Vrijthof (Maastricht), 6 t/m 8/12 Schouwburg Odeon (Zwolle). Tournee t/m mei 2001.

De vliegende panters. Rutger de Bekker, Diederik Ebbinge en Remko Vrijdag richtten ooit op de Kleinkunstacademie 'De vliegende panters' op om studiepunten bij elkaar te sprokkelen. Hun eerste programma 'Sex' (1996) sloeg meteen aan, in 1998 volgde het tweede programma 'Hype', en nu staan ze dan aan de vooravond van hun debuut in Carré. De regie is van Ruut Weissman. Op 5/12 Carré (Amsterdam).

Literatuur

Geert Mak. Op 30/11 gaat de schrijver en journalist Geert Mak met een hinkstapsprong door vijf eeuwen Amsterdamse muziekgeschiedenis. Maks muzikale wereld is gesitueerd rond muziek van componisten van wie we wel de namen kennen dankzij straten of gebouwen, maar waarvan bijna niemand de noten kent: Van Jan Pieterszoon Sweelinck tot Peter Schat. Amsterdam, Rode Hoed. Aanvang 20.30 uur.

Boeken en internet. De Frankfurter Buchmesse liet de doorbraak van het e-book zien. Boekhandel Donner maakt samen met uitgeverij Meulenhoff werk van printing on demand. Loes Damhof, medewerker van de Groningse internet-uitgever Gopher Publishers, bespreekt de gevolgen van digitalisering van het boek voor de uitgeverij- en boekenbranche. Amsterdam, Perdu. 1/12. Aanvang 20.30 uur.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden