Beeld van een bruggenbouwer

Regie: Elizabeth Chai Vasarhelyi. In 6 bioscopen.

Belinda van de Graaf

Fans van de Senegalese zanger Youssou N’Dour kunnen hun hart ophalen bij de documentaire die over zijn leven en met name zijn laatste album ’Egypt’ is gemaakt. Na een première op het documentaire festival IDFA, in aanwezigheid van N’Dour en zijn band, is het muzikale portret nu ook klaar voor de bioscoop.

Eigenlijk valt de documentaire van de Amerikaanse Elizabeth Chai Vasarhelyi uiteen in twee delen. Het portret begint als een goed geoliede biopic waarin we kennismaken met de Senegalese hoofdstad Dakar vanwaaruit N’Dour de wereld veroverde. Het is een swingend succesverhaal dat zich halverwege plotseling toespitst op de controverse rond het album ’Egypt’ waarop N’Dour – begeleidt door een Egyptisch orkest – zingt over de moskee van Touba, en over Bamba, de vader van de moderne islam in Senegal. Het is een bezielde liederencyclus, een soort groovy liturgische muziek, geschreven als hommage aan de Senegalese soefileiders met wie de zanger opgroeide, en een ode aan de vreedzame islam.

Vanwege de terroristische aanslagen op 11 september 2001 kwam het album op de plank te liggen. In 2004, nadat de gemoederen wat tot bedaren waren gekomen, besloot N’Dour de plaat dan toch op de markt te brengen. In de film zien we de gevolgen van die beslissing. In Dakar wordt zijn muziek opeens in de ban gedaan. Popliedjes over religieuze leiders? Gaat hij straks ook nog over de ’g-spot’ zingen, of over ’one night stands’?

In het Midden-Oosten vindt men het album met Afrikaanse drums en dansers eigenlijk te werelds. En zo moet N’Dour op de bres voor zijn muziek én zijn geloof. We krijgen in de documentaire goed uitgelegd hoe het zit met het soefisme, de mythische interpretatie van de islam, en wat de traditie van de griot behelst, de muzikale verhalenverteller.

Zo doemt een beeld op van een muzikant die met een groot talent voor het experiment bruggen bouwt tussen West- en Noord-Afrika en het Midden-Oosten, in een tijd dat men eigenlijk bang is voor ’crossovers’. Niet dat N’Dour helemaal gevrijwaard was van angst.

Hij zette zijn lied over de profeet Mohammed pas op de plaat, nadat hij als eerste Afrikaanse muzikant een Grammy Award had gewonnen. N’Dour vertelt dat hij zich pas na het winnen van die belangrijke muziekprijs sterk genoeg voelde om de hommage op te nemen.

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden