Column

Bedrog

Sylvain Ephimenco

Net als heel wat lezers vond ik het essay van Fred Feddes afgelopen zaterdag in Letter & Geest verfrissend en verhelderend. Zijn vergelijking tussen Lance Armstrong en kunstvervalser Han van Meegeren snijdt hout. Hoewel ik denk dat we van kunstenaars niet altijd eerlijkheid hoeven te verwachten. De kunstwereld barst van gelegenheidsdieven die zich andermans concepten en ideeën met gemak toe-eigenen. En als de uitvoering van de kopie nog mooier wordt dan het originele basisconcept, zullen velen hun bezwaren laten varen en kundigheid boven eerlijkheid verkiezen. Dit geldt misschien ook in het geval van Lance Armstrong: nog tot op de dag van vandaag pleiten tal van zijn bewonderaars hem vrij. Ze werden bedrogen maar dan met instemming, want alleen de uitvoering telde. En die prachtige uitvoeringen met dat bezweten lijf op de flanken van al die bergen was om in te lijsten, nietwaar?

Natuurlijk heeft Fred Feddes gelijk als hij stelt dat bedrog geen eenmansactie is maar een relatievorm. En juist dat geschonden vertrouwen binnen de relatie staat garant voor de heftigheid van de reacties achteraf. Hoewel ik me persoonlijk hierover niet echt aangesproken voel. Ik heb vanaf zijn eerste tourzege in 1999 geen enkele vorm van vertrouwen gehad in de bovenmenselijke prestaties van de ex-kankerpatiënt. In die zin kan ik me niet bedrogen voelen. Wat ik belangrijker en schadelijk vond, was dat een bedrieger op weg was iemand als Eddy Merckx voorbij te streven. Dat hij hierin geholpen werd door slippendragers als Mart Smeets is maar een detail. En ook Smeets is overigens niet bedrogen geweest, zoals hij nu overal rondbazuint. Diep in zijn journalistieke ziel moet hij geweten hebben dat er iets niet klopte. De man is te achterdochtig, te uitgekookt en te cynisch om niet te hebben getwijfeld aan de spectaculaire wederopstanding van Armstrong. Maar strategisch kwam het hem goed uit dat een Amerikaan het door hem gehate Frankrijk klein kreeg.

Het wezenlijke verschil tussen de kunstvervalser en de fietsende medicijnkast, is de afwikkeling van hun sensationele bedrog. Han van Meegeren biechtte zijn vervalsingen op, werd tot één jaar gevangenisstraf veroordeeld en stierf aan een hartinfarct nog voordat zijn straf inging. Maar Lance Armstrong heeft zich in stilte gehuld sinds hij is ontmaskerd. Niets lijkt hem te deren en te raken. Van het opbiechten van zijn meestersvervalsingen op de flanken van de Franse bergen is geen sprake. Lance Armstrong sart en treitert zijn tegenstanders via Twitter. Hij hoont en bespot al die vroegere teamgenoten die hem hebben ontmaskerd. Al die goedgelovige journalisten die zeven jaar lang wegkeken. Geen essay in Letter & Geest zal hem doen wankelen. Armstrong heeft met zijn bedrog een immens fortuin vergaard waarmee hij al die claims tot restitutie met gemak kan pareren.

Afgelopen weekeinde zette hij op het net een foto van zichzelf, liggend op de bank, in zijn luxueuze woonkamer, waar zeven ingelijste gele truien aan de muren hangen. De tekst: 'Terug in Austin en gewoon wat relaxen'. Met dit triomferende staaltje van cynisme luidt ook de echte boodschap: bedrog loont.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden