Bedrijven komen terug uit Azië

De kosten zijn er zo laag niet meer, en het blijft een eind weg. Nederlandse bedrijven die ooit enthousiast naar Azië gingen, halen hun productiefaciliteiten daar nu deels weer weg, terug naar Europa. Vooral Midden- en Oost-Europese landen profiteren hiervan. Zo is Tsjechië populair bij Nederlandse bedrijven; centraal gelegen, voldoende hooggeschoold technisch personeel, en bescheiden salarissen.

PRAAG - Vorige week kreeg hij weer een e-mail van een bedrijf in Nederland met specifieke vragen over een verhuizing naar Tsjechië. Christoffer Jonker, plaatsvervangend ambassadeur bij de Nederlandse Ambassade in Praag krijgt naar eigen zeggen regelmatig te maken met bedrijven uit Nederland die zich in Tsjechië willen vestigen.

"Het worden er steeds meer", zegt hij op zijn ambassadekantoor in Praag. "Ik zit hier nu twee jaar, en ik zie steeds meer bedrijven deze kant opkomen. Wat wij nu zien gebeuren is dat bedrijven zich langzaam maar zeker deels, of geheel terugtrekken uit Azië en het dichter bij huis zoeken. Vaak valt de keuze dan op Centraal- en Oost-Europa, zoals Tsjechië."

Volgens Jonker is het interessant geworden voor bedrijven om vanuit Aziatische landen zoals China terug te keren naar Europa, omdat de prijzen in China inmiddels zijn gestegen. Het is niet meer per definitie voordeliger om in China te produceren. "De kosten in China en hier in Tsjechië zijn vergelijkbaar", legt Jonker uit. "Maar je zit hier op een dag reizen van Nederland. Een product kan dus sneller geleverd worden en de transportkosten zijn natuurlijk een stuk lager."

Veel Nederlandse bedrijven die zich in Centraal- of Oost-Europa vestigen of daar al gevestigd zijn, hebben zich echter niet helemaal teruggetrokken uit Azië. Zo heeft Philips in de afgelopen twee jaar de lampenproductie in zijn fabriek in Polen uitgebreid, maar produceert het ook nog steeds in Nederland en in verschillende Aziatische landen.

Constructiebedrijf Huisman uit Schiedam heeft een grote fabriek in de Tsjechische stad Ostrava, maar produceert daarnaast ook nog in China en in Brazilië.

Er wordt doorgaans een duidelijke keuze gemaakt wat in welk land geproduceerd wordt. Financiële overwegingen spelen daarbij een rol, maar ook technische expertise die beschikbaar is.

"Ik hoor van bedrijven dat ze hier vaak heel specialistische werkzaamheden verrichten, terwijl ze in China meer kijken naar de massaproductie", zegt Jonker. "Dus in China kunnen ze makkelijk bijvoorbeeld een miljoen onderdelen te laten maken, maar van die miljoen onderdelen een groot apparaat maken, dat dan doen ze dan liever hier."

Het bedrijf KeyTec uit Eindhoven produceert metalen en plastic onderdelen voor onder andere de auto-industrie. Volgens de CEO van KeyTec, Wilbert Hartmann, is het nog steeds financieel voordeliger dit soort onderdelen in China te produceren. Maar veel metalen onderdelen produceert het bedrijf in Tsjechië, waar KeyTec een productiefaciliteit heeft in de stad Ceske Budejovice.

Hartmann noemt als reden de gunstige logistieke ligging, en hij vindt Tsjechië daarnaast een 'industrieel powerhouse'. "De technische basis in Tsjechië is goed", zegt hij in zijn kantoor in Eindhoven.

Tsjechië is altijd een productieland geweest. Het personeel is over het algemeen goed en hoog opgeleid. Maar de salarissen liggen driekwart tot de helft lager dan in Nederland.

Hartmann ziet dat de productie steeds duidelijker gerichter wordt op de regio. "In China wordt meer voor de Chinese/Aziatische markt geproduceerd, en in Europa voor de Europese markt. Maar dat betekent niet per definitie dat Nederlandse bedrijven teruggaan naar Nederland", zegt hij. Daarvoor zijn niet alleen de prijsverschillen nog te groot, maar is de ligging van een Centraal-Europees land als Tsjechië ook interessanter. "Het ligt midden in Europa en er kan dus makkelijk en vooral snel geleverd worden. Niet alleen aan Nederland, maar ook aan omringende landen in de buurt van Tsjechië."

Volgens Jonker geldt deze trend niet alleen voor Nederlandse bedrijven. "We hebben hier onlangs een handelsmissie van de Britten gezien met vijftig bedrijven die in Tsjechië hebben rondgekeken", zegt hij. "Op precies dezelfde vlakken als waar wij als Nederland op werken. Dus je ziet wel dat de aandacht van de Nederlandse Ambassade niet op zichzelf staat. Die wordt belangstelling gedeeld door andere EU-lidstaten."

Huisman, Ostrava

Huisman uit Schiedam ontwerpt en bouwt zware constructie-installaties zoals kranen, pijplegsystemen en boorsystemen voor olie en gaswinning. Het bedrijf heeft wereldwijd productielocaties. De enige productielocatie in Europa (naast de hoofdvestiging in Schiedam) is Ostrava, in het noordoosten van Tsjechië. Huisman is al vanaf halverwege jaren negentig in Ostrava gevestigd, maar breidde in 2012 uit met een extra fabriekshal voor hoogwaardige assemblage. Er werken nu zo'n zevenhonderd mensen bij Huisman in Tsjechië en het bedrijf is van plan ook dit jaar extra personeel aan te nemen. In de fabriek in Ostrava worden onder meer complexe onderdelen voor pijpleginstallaties en boorsystemen gebouwd.

Huisman kiest ervoor om die in Tsjechië te maken vanwege het aanwezige vakmanschap voor metaalbewerking en de lagere personeels- en productiekosten in combinatie met de technische expertise van het veelal hoogopgeleide personeel uit Tsjechië en ook Slowakije.

KeyTec, Ceske Budejovice

KeyTec uit Eindhoven produceert metalen en plastic onderdelen die worden gebruikt in onder andere de auto- en electronica-industrie. De metalen onderdelen worden voornamelijk in Tsjechië geproduceerd. KeyTec heeft een productiefaciliteit in Ceske Budejovice in het zuidwesten van Tsjechië. Voorheen was dat een vestiging van Philips, waarvan KeyTec een afsplitsing is. Er werken tweehonderd mensen bij KeyTec in Tsjechië, waarvan driekwart in de technische productie. Het bedrijf heeft ook een productiefaciliteit in China, en een in Sittard in Nederland, waar alle soorten plastic en metalen onderdelen worden geproduceerd.

KeyTec koos voor Tsjechië omdat daar de kwaliteit van de productie hoog is en de salarissen relatief laag. Daarnaast ligt Tsjechië centraal, waardoor KeyTec makkelijk en vooral snel kan leveren aan klanten in omringende Europese landen.

Philips, Pila

Philips heeft een productiefaciliteit in het Poolse Pila waar gloeilampen worden geproduceerd.

In 2012 besloot Philips een deel van de lampenproductie van Nederland naar Polen te verplaatsen. Volgens een officiële verklaring van Philips uit maart 2012 was de verplaatsing naar Polen "noodzakelijk geworden om prijsconcurrerend te kunnen blijven aanbieden in een markt die momenteel snel overschakelt naar LED oplossingen." Verder wil Philips weinig kwijt over de productiefaciliteit in Polen.

Het bedrijf uit Eindhoven wil niet prijsgeven hoeveel mensen er in Polen voor Philips werken en of het alleen om financiële redenen in Polen gevestigd is.

Philips laat weten dat de ligging ook kan meespelen bij de vestigingskeuze, maar wil niet zeggen of en hoe dit ook voor Pila geldt.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden