Bedrijven doen alleen goed dicht bij huis

'Arbeidsomstandigheden bij lage-lonenleveranciers niet in beeld'

Driekwart van de Nederlandse bedrijven onderneemt weliswaar maatschappelijk verantwoord, maar doet vooral goed dicht bij huis. Het gaat vaak om losse activiteiten als het aanbieden van stageplekken, energiebesparing, het scheiden van afval of het steunen van de voedselbank.

Te weinig gaat de blik van de ondernemingen over de grens. Een meerderheid van de bedrijven eist van leveranciers niet dat zij hun werknemers loon geven waarmee zij rond kunnen komen. Veel ondernemingen doen ook niets aan de onveilige werkomstandigheden in de landen waar zij hun producten vandaan halen.

Dat concludeert MVO Nederland in zijn gisteren gepubliceerde rapport over maatschappelijk verantwoord ondernemen. Daarvoor ondervroeg de kennis- en netwerkorganisatie ruim duizend grote en kleine bedrijven in de industrie, dienstverlening, horeca, transport en toerisme.

Verkopers van speelgoed, huishoudelijke artikelen en elektronica zijn vaak bedrijven die werken in landen waar de lonen laag zijn. Zij moeten volgens MVO meer werk maken van armoede, grondstoffenschaarste en mensenrechten in die gebieden.

Van de bedrijven die handelen met lage-lonenlanden, weet slechts 20 procent dat die werknemers weinig betaald krijgen. Een derde van die bedrijven is zich bewust van grondstoffenschaarste in hun productieketen. De helft is op de hoogte van schendingen van de mensenrechten.

Ook bij het voorkomen van milieuschade, stelt MVO Nederland, zijn ondernemingen te passief. Daarmee nemen zij 'onverantwoorde risico's voor mens en milieu'. Bedrijven hebben de 'morele plicht' zich bezig te houden met de arbeidsomstandigheden bij hun leveranciers, vindt directeur Willem Lageweg. "Maar incidenten uit het verleden, zoals Shells plan om olieplatform Brent Spar naar de zeebodem te brengen, laten ook zien dat nalatigheid kan leiden tot imagoschade en hoge kosten."

"Veel mkb'ers voelen zich machteloos en te klein om echt iets te kunnen doen", zegt Lageweg. "En als het bewustzijn er wel is, dan is het voor importeurs moeilijk om informatie boven tafel te krijgen over de herkomst van producten."

Het mag allemaal wel wat ambitieuzer en doortastender, vindt MVO Nederland. "Het peloton van de bedrijven vindt het genoeg als zij de mensen die aan hun producten werken niet beschadigen. Maar ze moeten eigenlijk een maatschappelijke missie als doel kiezen."

Volgens Lageweg doen kledingbedrijven dat. In 2013 kwamen 1100 textielarbeiders om door het instorten van de Rana Plaza-kledingfabriek in Bangladesh. Dat was de aanleiding voor een convenant tussen bedrijven over een veiligere kledingindustrie. "Dat vergt tijd en investeringen. Er moet nog veel gebeuren, maar ik zie wel beweging. Bijvoorbeeld van de grote Nederlandse tapijttegelfabrikant Interface die vloerbedekking maakt van visnetten, die op de Filipijnse zeebodem zijn opgedoken door de lokale bevolking. Dat levert werk op en de productie is niet vervuilend."

Waarom bedrijven wel of niet maatschappelijk ondernemen:

Ja, omdat...

het vanuit ethisch oogpunt belangrijk is

het kosten bespaart

de klant er om vraagt.

Nee, omdat...

maatschappelijk verantwoord ondernemen een vaag begrip is

het bedrijf geen tijd of geld heeft

de branche of het bedrijf zich er niet voor leent.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden