economie

Bedrijven betalen weinig winstbelasting in Europa

Accountant PwC onderzocht de belastingdruk en de moeite die het kost om belasting te betalen. Beeld Reuters

Europese landen heffen minder winstbelasting dan de meeste landen elders in de wereld. Ze laten bedrijven wel meer betalen aan premies voor uitkeringen.

Multinationals betalen in de Europese Unie relatief weinig winstbelasting ten opzichte van andere regio’s in de wereld. Alleen het Midden-Oosten heeft gemiddeld nog lagere tarieven, blijkt uit onderzoek van belastingadvieskantoor PricewaterhouseCoopers (PwC). Daar staat tegenover dat de bedrijven in Europa juist relatief veel moeten afdragen voor sociale zekerheid, zoals premies voor uitkeringen in het geval van werkloosheid en arbeidsongeschiktheid.

In het rapport ‘Paying Taxes’ onderzocht PwC voor 189 landen hoeveel belasting die heffen bij bedrijven, hoeveel aanslagen de belastingdiensten gemiddeld versturen, hoelang bedrijven daarmee bezig zijn en hoe makkelijk (of moeilijk) het is om na aangifte nog zaken aan te passen. Als al die zaken bij elkaar worden gebracht, ontstaat een ranglijst die inzicht geeft in hoe landen scoren op belastinggebied. Nederland komt er met een 21ste plek relatief goed uit.

Beeld Louman & Friso Nijmegen

Score

Aan de belastingdruk voor bedrijven is dat niet te danken. Gemiddeld betalen bedrijven 40,8 procent van hun inkomsten aan belastingen, en daarmee staat Nederland op plek 120 van de 189 onderzochte landen. Op de andere categorieën scoort Nederland juist goed: het aantal betalingen ligt met negen fors onder het wereldwijd gemiddelde van 24, ondernemers zijn 119 uur bezig met de aangiftes (wereldwijd is dat 237 uur) en eventuele correcties worden in Nederland vlot en efficiënt afgehandeld.

De belastingdruk in Nederland ligt met die 40,8 procent iets hoger dan het wereldwijd gemiddelde van 40,4 procent, zo stelt PwC. Ongeveer de helft van de Nederlandse heffingen komen uit winstbelasting, de andere helft uit afdrachten voor sociale zekerheid. De afgelopen jaren is het aandeel van de winstbelasting iets afgenomen en de belasting op arbeid juist iets gestegen.

Opvallend is dat de Europese Unie als geheel, aangevuld met de landen Noorwegen, Zwitserland, Liechtenstein en IJsland, juist een heel lage belasting op winst kent. Van de gemiddelde belastingdruk van 39,3 procent in de regio Europa komt slechts 12 procentpunt uit belasting op winst. Daarmee scoort de regio volgens PwC vrijwel gelijk met Oost-Europa en Centraal-Azië (12,2 procent), maar veel lager dan Noord-Amerika, waar bedrijven 19 procent aan winstbelasting betalen.

Sociale zekerheid

Tegelijkertijd scoort Europa met afstand het hoogste waar het gaat om afdrachten aan sociale zekerheid: daarvoor heffen belastingdiensten 25,6 procent van het inkomen van bedrijven. Dat is fors meer dan alle andere regio’s die er tussen de 11 procent (Oost- en Zuidoost-Azië) en 17,7 procent (Oost-Europa en Centraal-Azië) voor heffen.

Volgens PwC is de verhouding tussen de winstbelasting en de afdrachten die bedrijven moeten doen voor sociale zekerheid door de jaren heen relatief stabiel, hoewel de winstbelasting licht daalt. De onderzoekers tekenen echter aan dat zij voor de rangorde alleen kijken naar belastingen die bedrijven betalen, en niet naar de belastingen die werknemers opbrengen. Zo zou een land makkelijk het aandeel aan afdrachten voor sociale zekerheid kunnen verlagen, door die voortaan te laten betalen door de werknemer in plaats van de werkgever.

Grote verschillen

Dat gebeurt ook: Roemenië verschoof begin dit jaar vrijwel alle kosten voor de sociale zekerheid van de werkgever naar de werknemer en verlaagde tegelijkertijd de inkomstenbelasting. Het gevolg is dat werkgevers 20 procent minder kosten hebben, en werknemers hun nettoloon met 20 procent zagen afnemen. Roemenië liet het aan de bedrijven om te beslissen of ze de brutolonen van hun werknemers zouden verhogen.

Er zijn grote verschillen in wie de kosten voor sociale zekerheid betaalt. In landen zoals België, Frankrijk en Italië liggen die kosten voornamelijk bij werkgevers, terwijl in Duitsland en Nederland juist de werknemers veel ervan voor hun rekening nemen. In Denemarken, Australië en Nieuw-Zeeland is er van een dergelijke verdeling tussen werkgevers en -nemers geen sprake: de staat draagt vrijwel alle kosten voor de sociale zekerheid, en betaalt die uit de inkomstenbelasting.

Lees ook: 

Bedrijven die belasting willen ontwijken, maken opvallend veel gebruik van Nederland...

...maar volgens staatssecretaris Snel van financiën gaat daar binnenkort een einde aan komen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden