Bedrijf spaart meer, burger niet

© Thinkstock Beeld
© Thinkstock

Niet de Nederlandse burgers, maar bedrijven zijn verantwoordelijk voor het grote spaaroverschot in Nederland. Tot die conclusie komen de onderzoekers Guido Schotten van De Nederlandsche Bank en Raoul Leering van het ministerie van economische zaken in een recent artikel op economenwebsite 'mejudice'. Terwijl bedrijven steeds meer besparen, blijkt dat consumenten juist steeds minder geld opzij leggen.

Nederlanders roepen zichzelf graag uit tot kampioen sparen. Tot een jaar of tien geleden klopte dat ook redelijk, zo schrijven de onderzoekers. Sinds de eeuwwisseling zijn de besparingen van burgers echter fors teruggelopen - zover zelfs dat het de afgelopen jaren een aantal keren voorkwam dat er per saldo werd ingeteerd op het spaargeld.

Dat is opvallend, gezien de grote rol die pensioenbesparingen spelen in de totale som geld die opzij wordt gelegd. Veel mensen vergeten hun pensioen mee te rekenen, aangezien die afdracht automatisch plaatsvindt en pas op latere leeftijd weer in beeld komt.

Wie kijkt naar het totale spaaroverschot in Nederland, dus dat van bedrijven en consumenten bij elkaar, ziet weinig verandering. Al jaren kent Nederland een overschot dat schommelt rond 6 procent van het jaarlijkse bruto binnenlands product.

Dochterondernemingen in het buitenland
Waarom burgers minder sparen maakt het onderzoek niet duidelijk, maar bedrijven, vooral buiten de financiële sector, hebben het gat dat consumenten achterlieten opgevuld. Daarmee nemen Nederlandse bedrijven internationaal gezien een unieke positie in, stellen de onderzoekers. Vrijwel nergens potten bedrijven zoveel geld op.

Op zoek naar verklaringen voor de spaardrift van bedrijven wijzen de onderzoekers op een aantal factoren. In de eerste plaats krijgen bedrijven in Nederland sinds de jaren negentig steeds meer dividenden en ingehouden winsten binnen van dochterondernemingen in het buitenland.

Nederland is een aantrekkelijke vestigingsplaats voor multinationals, die veel buitenlandse dochters kennen. De winst die ze daar behalen, telt mee in de berekening van het Nederlandse spaaroverschot. Een tweede effect vloeit volgens de onderzoekers voort uit de lagere belastingen en afdrachten voor sociale premies voor bedrijven sinds de eeuwwisseling.

Weinig dividend uitkeren

Aan de andere kant geldt dat Nederlandse bedrijven in vergelijking met andere landen weinig dividend uitkeren: in de afgelopen vijftien jaar slechts de helft van het internationale gemiddelde. Weliswaar kopen Nederlandse bedrijven vaker eigen aandelen in, maar dat verklaart maar een deel van het lagere dividend.

Daarnaast investeren Nederlandse bedrijven flink minder dan bedrijven in het buitenland. Een oorzaak daarvoor kan zijn dat al sprake is van een zeer hoge verhouding tussen kapitaal en arbeid.

Hoe meer kapitaal er geïnvesteerd is per werknemer, hoe lager doorgaans de opbrengsten van extra investeringen. Die renderen dan vaak beter in het buitenland, waar Nederlandse bedrijven inderdaad veel investeren, zo concluderen de onderzoekers.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden