Bedrijf profiteert niet van uitbesteden

Bedrijven die werk uitbesteden aan lagelonenlanden komen bedrogen uit. Winst en innovatie vallen tegen, blijkt uit een onderzoek dat de Erasmus Universiteit vandaag presenteert.

Laura van Baars

Een op de drie Nederlandse bedrijven besteedt werk uit aan lagelonenlanden, maar een succesverhaal is deze offshoring meestal niet. Voor 85 procent van de Nederlandse bedrijven blijven de resultaten van de uitbesteding achter bij de verwachtingen. Doelstellingen worden niet gehaald, en de winstverwachtingen vallen na de uitbesteding tegen. Ondertussen verdwijnt in Nederland kennis en werkgelegenheid.

„Kostenbesparing door offshoring is al jaren een hype”, vindt hoogleraar Henk Volberda. Hij is mede-auteur van een vandaag gepresenteerd onderzoek onder 10.000 Nederlandse ondernemingen, uitgevoerd door de Rotterdamse Erasmus Universiteit. Tevens is Volberda wetenschappelijk directeur van het bureau voor innovatie Inscope. Dertig procent van de Nederlandse bedrijven verplaatst werk naar het buitenland. Het gaat hierbij niet alleen om laaggeschoolde productiearbeid, maar ook om hoogwaardig technisch werk als ict-consultancy. „En dat is een gevaar voor onze economie.”

Het uitbesteden van werk aan het buitenland leidt tot nu toe vaak tot eenrichtingsverkeer. Het werk verdwijnt uit Nederland, de kosten gaan omlaag, maar de bijdrage aan omzet en winst vallen tegen. Op het gebied van innovatie wordt weinig resultaat geboekt. In 2007 nam de innovatie in Nederland zelfs met 3 procent af.

Kennis delen met buitenlandse werknemers blijkt vaak problematisch. Idealiter integreren Nederlandse ondernemers en buitenlandse werknemers die kennis om hun innovatiekracht te vergroten. Zo ontstaan nieuwe producten en diensten. Maar deze wisselwerking blijft vaak uit omdat het management tekortschiet op het gebied van kennisdeling.

De culturele verschillen blijken groot en moeilijk te overbruggen. Nederlanders hebben onvoldoende multiculturele vaardigheden om van de samenwerking met Chinezen of Indiërs te profiteren. Volberda: „Wij moeten de keukengeheimen in het buitenland absorberen om daar in Nederland ons voordeel mee te doen. Dat moet een bedrijf wel kunnen. Het vereist meer scholing, een plattere organisatie en veelvuldige kennisuitwisseling door teams bestaande uit de offshore partner en het Nederlandse bedrijf. Kenniswerkers moeten de ruimte krijgen. ”

Het is slechts een kleine groep ondernemers gelukt om kostenbesparing en innovatie in het buitenland te combineren. Van de bedrijven die ondervraagd zijn, was slechts 15 procent enthousiast over offshoring. Van hen heeft 90 procent een financieel voordeel behaald. Ook is een aantal bedrijven erin geslaagd om buitenlandse ervaringen te gebruiken voor nieuwe ontwikkelingstrajecten op Nederlandse bodem.

Met name grote organisaties zijn goed in de coördinatie van innovatie. Die brengen zij onder in afzonderlijke organisatieonderdelen. Voor het midden- en kleinbedrijf (mkb) is het moeilijker, maar niet onmogelijk om te innoveren.

Voor een betere benutting van de innovatieve kansen hoeven bedrijven volgens Volberda niet extra te investeren in ict of technologie. „Innovatiesucces wordt voor 25 procent bepaald door te investeren in technische innovatie en voor 75 procent door investeringen in werknemers, de sociale innovatie.” De succesvolle ondernemingen weten hun organisatie, management en externe netwerken te gebruiken voor innovatie.

Uit het onderzoek van Inscope blijkt dat kennis binnen de onderneming daarbuiten moet worden vercommercialiseerd. Bovendien moet er een sterke kennisuitwisseling tussen de innovatie- en productieafdelingen zijn. Ondertussen is een hecht contact met leveranciers en klanten nodig om impulsen voor vernieuwing zo snel mogelijk op te pakken.

„Wij moeten ons richten op hoogwaardige activiteiten”, zegt Volberda. „Alleen daarin kan Nederland op de lange termijn meerwaarde bieden. Wij moeten een centrum worden voor kennisintensieve activiteiten, zodat India en China later hun werk naar Nederland verplaatsen. NL-shoring noem ik dat.” Nederland zou volgens Volberda niet moeten concurreren op kosten. „Als wij terechtkomen in een kostenspiraal, waar we ons alleen richten op zo goedkoop mogelijk produceren, zijn we gedoemd onze concurrentiepositie in de wereld te verliezen.”

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden