Bedrijf failliet? Dan gaan je gegevens in de ramsj

Beeld ANP

Curatoren verkopen geregeld klantenbestanden van failliete bedrijven. Dat mag, als als die klanten daarvoor toestemming hebben gegeven. Is er geen toestemming, of hebben bedrijven hun klanten beloofd dat de gegevens nooit worden verkocht, dan mag het niet. Sommige curatoren lappen die regel aan hun laars , blijkt uit onderzoek van het platform voor onderzoeksjournalistiek Investico voor Trouw en De Groene Amsterdammer

Klantenbestanden zijn soms tienduizenden euro’s waard. Zo verkocht curator Jeroen Hellendoorn van TRC Advocaten eind vorig jaar de persoonsgegevens van klanten van gehoorapparatenverkoper Hoorhetgoed.nl voor 7500 euro aan de hoogste bieder. In het privacystatement van de online gehoortoestellenshop stond juist expliciet vermeld dat persoonsgegevens nooit zonder toestemming aan derden zouden worden verstrekt. Desondanks besloot de curator om deze gevoelige gegevens te verkopen. Op de vraag of hij de betreffende personen heeft ingelicht, en aan wie de gegevens zijn verkocht, geeft de curator geen antwoord.

Ook de klantgegevens van de meubelwebshop Robin Design werden na faillissement te koop aangeboden. “Robin Design verkoopt uw gegevens niet aan derden”, stond in het privacystatement. Toch voert curator Jetse Eringa van Damsté advocaten en notarissen gesprekken met een e-commercebedrijf over de verkoop van klantgegevens, zo vertelt hij Investico en Trouw.

Gevoelig

De afgelopen maanden werden ook persoonsgegevens van klanten van onder meer een belastingadvieskantoor, een autoreparatiebedrijf, een zwemschool en een paramedisch instituut voor huidtherapie door de curatoren verkocht. 

Gegevens over een zwemschool zijn misschien niet zo gevoelig, maar voor mensen die een medisch apparaat als een hoortoestel nodig hebben kan het vervelend zijn als hun gegevens worden verkocht. Of de betreffende klanten hiervoor toestemming hebben gegeven, is onbekend. Curatoren gaan niet in op vragen die Investico hierover stelde.

Toch is het antwoord op die vraag belangrijk, want een curator mag een klantenbestand niet verkopen zonder dat de betrokken personen daarvoor toestemming hebben gegeven, zegt de Autoriteit Persoonsgegevens. “En wanneer in een privacystatement staat dat persoonsgegevens nooit met derden worden gedeeld, mag dit ook na faillissement niet”, vult de woordvoerder van de privacywaakhond aan.

Curatoren weten niet goed hoe zij de nieuwe privacywetgeving moeten interpreteren, stelt Minke Reijneveld, die aan de Radboud Universiteit promoveert op insolventierecht en privacywetgeving. “De meeste curatoren weten niet goed waar ze aan toe zijn.”

Sommigen leggen de privacywetgeving zelfs naast zich neer. Zij stellen dat een curator de plicht heeft om voor schuldeisers zoveel mogelijk geld binnen te halen, ongeacht de privacywet. Curator Maria Bowmer, van Bowmer-Nuiten Advocaten in Rotterdam, is van die school: “Het belang van de boedel gaat voor, daarin ben ik mogelijk wat minder genuanceerd dan mijn collega’s.” 

Een jaar geleden, net voor de invoering van de nieuwe privacywet, verkocht Bowmer de persoonsgegevens van klanten van een gewichtskliniek. Ze informeerde hen niet en vroeg evenmin om toestemming. Het ging weliswaar alleen om mailadressen, maar wel van klanten waarvan de koper nu weet dat zij wilden afvallen.

Verschillende standpunten

De verwarring onder curatoren is deels te wijten aan de privacy-autoriteit zelf. Die heeft er de afgelopen jaren namelijk verschillende standpunten op nagehouden, zo schreef Marisanne Martens vorig jaar in het Tijdschrift voor Insolventierecht. In 2001 stelde de toezichthouder nog dat curatoren klantenbestanden helemaal niet mogen verkopen en de faillissementswet hen niet verplicht om dat te doen. 

Eind 2017 stond op de website van de toezichthouder dat curatoren een klantenbestand wél mogen verkopen. Toen redeneerde de Autoriteit Persoonsgegevens dat curatoren wettelijk verplicht zijn om zoveel mogelijk schulden af te lossen. Dat standpunt is inmiddels weer verlaten. De privacywaakhond zegt nu dat gegevens enkel verkocht mogen worden als betrokkenen daarover worden geïnformeerd. Waarom de Autoriteit Persoonsgegevens de afgelopen jaren zo vaak van standpunt veranderde, zegt de woordvoerder niet meer te kunnen achterhalen.

Curatoren die handelen in strijd met de privacywet zijn nog nooit beboet door de Autoriteit Persoonsgegevens. Of er zaken in voorbereiding zijn wil de toezichthouder niet zeggen. Hoe vaak curatoren de mist ingaan is evenmin bekend.

Lees ook:

Hoe groot is het gevaar voor onze privacy?

Toen de theatermakers van De Verleiders op tv de gevaren van het digitale tijdperk voor de privacy schromelijk overdreven, ontstond commotie. Hoe ver mag je gaan met bangmakerij?

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden