Bedrijf en goed doel zijn partners met complicaties

hand in hand | Het idee om samen honger en armoede de wereld uit te helpen spreekt bedrijfsleven en hulporganisaties zeer aan. De praktische uitwerking blijkt lastiger.

Het Wereld Natuur Fonds helpt Coca-Cola zijn waterverbruik te verminderen, DSM strijdt met het World Food Programme tegen honger en ondervoeding. Natuurlijke partners zijn het niet, maar maatschappelijke organisaties en bedrijven zoeken elkaar de laatste twintig jaar vaker op om gezamenlijk wereldproblemen te lijf te gaan: armoede, honger, milieukwesties. Tot groot genoegen van de overheid, die er juist minder geld en mankracht voor uittrekt, maar wel graag ziet dat armoede in 2030 de wereld uit is.

Via de partnerschappen voldoen bedrijven aan de roep van consumenten om hun verantwoordelijkheid te nemen en boren hulporganisaties een nieuwe geldbron aan. Maar hoe pakken ze uit, die partnerschappen? Onderzoekster Gabi Spitz van Kaleidos Research vroeg het zo'n vijftig mensen uit het bedrijfsleven en zo'n vijftig bij hulporganisaties, die bij één en vaak meerdere partnerschappen betrokken zijn.

Zij vinden het idee van samenwerking fantastisch: de beste manier om ketens te verduurzamen bijvoorbeeld, of voedselzekerheid veilig te stellen. Maar, enigszins in contrast, de effectiviteit van hun eigen partnerschap geven ze een 6,8. "Dat is geen superlaag cijfer", zegt Spitz, "maar ze zijn over het effect dus niet heel enthousiast. Je kunt er vraagtekens bij zetten dat ze partnerschappen als silver bullet zien, terwijl niet evident is dat die werken. Partnerschappen zijn complex, risicovol en je hebt er een lange adem voor nodig."

Niet zelden worden ze met veel bombarie gepresenteerd, aldus de onderzoekster, maar verdwijnen ze stilletjes van het toneel omdat samenwerken in de praktijk o zo lastig blijkt. Hoe hoog het slagingspercentage is, willen wetenschappers heel graag weten, zegt Spitz, maar samenwerkingspartners vertellen liever niet over wat er misgaat. Dus het blijft gissen. Voor dit onderzoek, dat deel uitmaakt van haar promotie, heeft Spitz er niet naar gevraagd.

Wat ze wel vroeg is wat partijen zoeken in een partner. "Iemand die te vertrouwen is, die ze respecteren en die zich met dezelfde thema's bezighoudt. Vaak valt de keuze op een partij die in hetzelfde netwerk zit. Die ze bijvoorbeeld bij het ministerie tegenkomen voor overleg. Veel partnerschappen onstaan vaak heel ad hoc. Of ze kiezen voor een partner met wie ze al eerder hebben samengewerkt."

Een gelijke bedrijfscultuur vinden de ondervraagden minder belangrijk. Waarschijnlijk omdat ze beseffen dat maatschappelijke organisaties en bedrijven nu eenmaal anders zijn, zegt Spitz. Slechts een op de drie ondervraagden ziet een match op cultuur. "Bedrijven meten succes af aan of er winst wordt gemaakt of niet. Maar wat een partnerschap voortbrengt heeft vaak geen economische waarde, maar een sociale."

Bedrijven werken bovendien hiërarchischer; medewerkers moeten een trapje omhoog om goedkeuring te vragen, terwijl medewerkers van hulporganisaties vaak zelf kunnen beslissen. Wat nog wordt versterkt doordat grote bedrijven vaak hun junioren op hun maatschappelijke projecten zetten en hulporganisaties de partnerschappen bij het hoger management onderbrengen. "Dan vergadert een directeur met een trainee."

Logisch dus dat samenwerken lastig is, vindt Spitz. En dan richten partnerschappen zich ook nog op zeer hardnekkige problemen - honger de wereld uit is al zestig jaar het streven - in niet de makkelijkste landen.

Waarom doen ze het dan toch? Maatschappelijke organisaties hebben inhoudelijke expertise en een netwerk in ontwikkelingslanden, bedrijven hebben geld, zegt Spitz: "Maar de belangrijkste reden die ze állemaal noemen: de wens om bij te dragen aan de oplossing van sociale en milieuproblemen."

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden