Bedreiging importverbod Canadese bontlobby wil met 'humane' val EG-regels omzeilen

AMSTERDAM - Wat is het verschil tussen: A. een wildklem waarin het dier bij een poot wordt gevangen, zich dagen in doodsnood probeert los te scheuren en te bijten voordat het sterft of door de jager wordt gedood, en: B. een 'humane val'?

HANS SCHMIDT

Voor het slachtoffer is er geen enkel verschil, maar voor de Noordamerikaanse bontindustrie daarentegen betekent de toekenning van het predikaat 'humaan', dat de bestaande vangstpraktijken kunnen worden gecontinueerd. Want wanneer de vallen humaan genoemd mogen worden, moet het Europese importverbod voor bont van pelsdieren die zijn gevangen met een wildklem, dat 1 januari 1995 moet ingaan, op de helling.

Het importverbod, dat de EG twee jaar terug aankondigde, kent namelijk een verraderlijke beperking: het geldt alleen voor wildklemmen of andere vangstmethoden, die “niet stroken met de internationale normen voor humane vangst met behulp van vallen.” Met name de Canadese bontlobby is in dit gat gesprongen, en stelt alles in het werk om de huidige praktijk als 'humaan' bestempeld te krijgen, zodat er in 1995 niets hoeft te veranderen.

Luguber spel

“Er is een luguber spel met woorden aan de gang”, zegt Lieke Keller van Bont voor Dieren, een samenwerkingsverband van Dierenbescherming en Kritisch Faunabeheer dat opkomt voor pelsdieren. “De EG verbiedt het gebruik van wildklemmen in de lidstaten en de invoer van bont dat op deze wijze is verkregen, onder meer omdat de methode zo gruwelijk en niet-selectief is. En vervolgens dreigt dat verbod ongedaan te worden gemaakt, wanneer degenen die financiele belangen hebben bij deze vorm van jacht, er in slagen diezelfde wildklemmen als 'humaan' erkend te krijgen.”

Die erkenning moet worden afgegeven door de Internationale organisatie voor normalisatie (ISO) in Geneve, een instituut dat internationale normen voor produkten opstelt. Bij de ISO zijn 91 landen (waaronder Nederland) aangesloten, met ieder een eigen normalisatie-instituut. De ISO heeft een technische commissie (TC-191) in het leven geroepen die normen moet ontwikkelen voor 'humane wildklemmen'. In deze commissie is Canada nadrukkelijk vertegenwoordigd: de voorzitter is een Canadees, terwijl de drie werkgroepen van de commissie eveneens worden voorgezeten door een Canadees.

Lieke Keller: “In Canada worden jaarlijks vier miljoen dieren in klemmen en vallen gevangen, zoals lynx, coyote, wasbeer, otter, wolf en bever - soorten die onder het aangekondigde Europese importverbod vallen. Tachtig procent daarvan wordt geexporteerd; driekwart daar weer van gaat naar de Europese markt. In de Amerikaanse en Canadese handel in pelsdieren uit het wild gaat jaarlijks een paar honderd miljoen gulden om.”

Twee van de drie werkgroepen van de ISO-commissie zijn bezig met het opstellen van normen voor 'humane vallen en klemmen'. Lieke Keller: “Er zijn drie verschillende soorten, waarvan de 'restraining trap' de bekendste en ook de afschuwelijkste is. Een voorbeeld hiervan is de wolfsklem. Het dier wordt in zo'n klem bij een poot gevangen, waarbij door de kracht botten worden verbrijzeld en pezen en spieren scheuren.

Soms lukt het de dieren door draaien, trekken en bijten los te komen, maar meestal moet het dagen of weken lijden, voordat het door de jager wordt doodgeslagen of getrapt. Want schieten mag niet: dan wordt de pels beschadigd en daalt de waarde. Wij vinden dat een dergelijke val nooit humaan mag worden genoemd.''

Killing trap

“Daarnaast heb je de 'killing trap', die bedoeld is om dieren als hermelijn, marter en muskusrat meteen te doden. In de praktijk blijken veel dieren zwaargewond te raken. Laboratoriumproeven hebben aangetoond dat de dieren soms pas na enkele minuten bewusteloos raken.

Bij veldexperimenten is ook gebleken, dat deze vallen niet altijd snel doden. Als de doodsstrijd langer dan vijf minuten duurde, verlosten de onderzoekers de dieren uit hun lijden.''

“Voor deze val geldt hetzelfde als voor de de 'restaining trap': ze zijn niet-selectief. Ook andere dieren, waaronder beschermde, worden erin gedood, terwijl ze ook een gevaar zijn voor huisdieren en kinderen. Bij experimenten is gebleken dat in een klem een tot vier dieren onbedoeld terechtkomen. Dat betekent dat voor een jas, waar veertig wasberen voor nodig zijn, veertig tot 160 andere dieren zijn gedood of zwaar verminkt.”

“Het derde type val is de verdrinkingsval die onder water wordt geplaatst. Ook in deze val wordt de prooi niet snel gedood. Nertsen raken pas na twee tot drie minuten bewusteloos, terwijl bevers pas na elf minuten verdrinken. Dit type val wordt in Nederland gebruikt om muskusratten te vangen. Er zullen maar weinig muskusrattenvangers zijn, die zullen zeggen dat dit een humane methode is.”

“Het gebruik van het woord 'humaan' wordt ons opgedrongen door de bontindustrie en is bedoeld om gruwelijke vangstmethoden onschuldig te doen klinken. In het kader van de ISO-procedure om normen vast te stellen, worden allerlei exeprimenten gedaan om vast te stellen hoe lang de doodsstrijd duurt, welke verwondingen worden aangebracht en dergelijke. En dat alleen om een opzettelijk misleidende term aanvaard te krijgen.”

Naar verwacht zal de procedure voor de ISO-normen binnen driekwart jaar worden afgerond. Lieke Keller: “We vrezen dat in dat geval de EG deze zal overnemen, en dat het importverbod dan van de baan zal zijn.

Wij zijn daarom een handtekeningenactie begonnen. We verzoeken de ISO dringend het woord 'humaan' niet toe te kennen aan vallen en klemmen.''

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden