Bedevaart naar Blokker

Met hun bezoek aan Nederland, vijftig jaar geleden, gaven The Beatles kleur aan een zwart-wit-tijdperk.

Heel Nederland gonsde op 5 en 6 juni 1964 van de opwinding. The Beatles deden in 46,5 uur een tv-optreden in Hillegom, een rondvaart door Amsterdam en gaven twee concerten in een Noord-Hollandse veilinghal. Met de 'She Loves You-tulp', concerten, exposities en publicaties wordt dit historische bezoek herdacht, culminerend in een grootse bedevaart naar het dorpje Blokker. Zangeres Ciska Peters: "Iedereen onderschatte de hysterie."

Zo gewoontjes als optredens van De Toppers in de Arena nu zijn, zo uitzonderlijk waren megaconcerten begin jaren zestig. Popmuziek heette nog 'amusement', terwijl dansorkesten en zangeresjes met voorgeschreven repertoire de hitparades domineerden. Jongeren noemde je 'tieners', die wekelijks naar 'Tussen 10+ en 20 -' luisterden en maandelijks 'Top of Flop' keken. Meer was er niet. Daarom wierp het Beatles-bezoek een steen in de vijver. 'Later kwamen er andere stenen die blijvende rimpelingen achterlieten. Maar de steen van The Beatles was een van de eerste en een van de leukste', aldus de auteurs van 'The Beatles in Holland'. Onlangs presenteerden ze hun boek in het Amsterdamse Gemeente Archief. Het bakstenen gebouw van De Bazel oogt van buiten als een monetair bastion, van binnen als een kathedraal, die op 18 mei zo'n 250 Beatles-gelovigen trok. Er klonken Beatles-liedjes op de vleugel, getuigen spraken er uit eerste hand.

Co-auteur Piet Schreuders: "Van de rondvaart is niets bewaard gebleven, zo onbelangrijk werd dit gevonden." Desondanks traceerde hij een zwemmer die 'de boot' bereikte, fan Arie van Staveren: "Mijn five minutes of fame".

Top of Flop-presentator Herman Stok, die met Berend Boudewijn de tv-uitzending vanuit Hillegom verzorgde: "Ik had nooit voorzien dat ze zo lang zouden meegaan." Boudewijn: "Ik had in Engeland gestudeerd en kon zodoende reageren op hun grappen: 'Hoe vonden jullie Amerika?' Antwoord van Paul McCartney: 'Na IJsland rechtsaf'."

Nieuwslezer Joop van Zijl, die de aankomst op Schiphol versloeg: "Bij de omroep beschouwden ze The Beatles als langharig tuig, ik vond dat we het toch moesten doen". Achteraf bezien onvoorstelbaar, The Beatles waren nog niet meer dan een aanstormende boyband. Zodoende negeerde tv-coryfee Willem Duys medio 1963 het aanbod van een optreden voor 1500 gulden: "Ik zag hun zang niet zitten."

Maar een half jaar later sloeg de Beatles-koorts wereldwijd toe. In januari 1964 traden ze twee keer op in de Amerikaanse Ed Sullivan Show, in april bezetten The Beatles de eerste vijf plaatsen van de Billboard Hot 100. In deze roes paste hun eerste wereldtournee die vanaf 4 juni van Kopenhagen via Amsterdam naar Azië voerde. Er bestond geen precedent, waardoor een gerenommeerde impresario als Paul Acket de boot miste. Ene Ben Essing streek met de eer. Hij koos voor de veilinghallen van Blokker; Louis Armstrong en Cliff Richard hadden hier immers ook met succes opgetreden.

Zodoende speelden The Beatles op een uit veilingkisten opgetrokken podium, ook de 7000 bezoekers moesten op kistjes zitten. Het voorprogramma ademde met Karin Kent en Ciska Peters nog een belegen jarenvijftigsfeer. Peters, destijds bekend van 'Niemand zal mijn tranen zien': "Ik moest als laatste pal voor The Beatles optreden. Ik had me aangepast, met een elektrische gitaar begeleid door The White Comets uit Deventer. We speelden nummers als 'Rock around the clock' maar werden volledig overkrijst. Het publiek kwam voor The Beatles, niet voor mij. Met hen begon de gouden eeuw van de popmuziek."

De komst van The Beatles naar Nederland markeerde een breek- en scharnierpunt ineen. Ze brachten kleur in een tijdperk dat ons in zwart-wit is overgeleverd. Met hun komst braken 'de jaren zestig' voor Nederland aan. The Rolling Stones verbouwden drie maanden later het Scheveningse Kurhaus, Jan Cremer debuteerde met 'Ik Jan Cremer', op sportgebied boekten we dat jaar mondiaal succes met Sjoukje Dijkstra, Anton Geesink en Jan Janssen. Popcultuur begon.

Activiteiten vijftig jaar Beatles in Blokker

Hoe het precies toeging in Blokker vertelt het boek 'The Beatles in de prettig verwarmde veilinghal'. Auteur Gert Elzinga, tevens motor achter de tentoonstelling '50 jaar Beatles in Blokker': "We exposeren de eerste kleurenfoto's van hun concert. Ook staat hier de originele radiowagen van de Nederlandse Radio Unie." Elzinga laat vier coverbands optreden tegen een kopie van het originele decor: "Allemaal bedoeld voor de herbeleving."

Publicaties

Eddy Posthuma de Boer: 'Yeah! Yeah! Yeah! Twee dagen met The Beatles in de polder' (De Weideblik, 2014)

Gert Elzinga: 'The Beatles in de prettig verwarmde veilinghal' (Stichting The Beatles in Blokker, 2014)

Jan-Cees ter Brugge e.a.: 'The Beatles in Holland' (Walburg Pers, 2014)

Azing Moltmaker: 'Beatles in Hillegom - 5 juni 1964' & 'Beatles in Blokker - 6 juni 1964' (Stichting Beatles Fan, 2013)

Concerten

5/6: 'It was 50 years ago today!'- De Nachtegaal (Lisse)

6/6: 'It was 50 years ago tonight'- People's Place (Amsterdam)

6/6: 50 jaar Beatles in Blokker, expositie, boekpresentatie, met strijkkwartet Fab Quartet, Pancratiuskerk (Oosterblokker)

7/6: Skotwal, Tangerine, The Kik, Them Beatles, De Koedshal (Oosterblokker)

Exposities

t/m 23/8: '50 jaar Beatles', Beatles Museum (Alkmaar)

t/m 2/11: '50 jaar Beatles Blokker', 'Museum van de Twintigste Eeuw (Hoorn)

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden